# topics

topic: apropos
topic_name: A PROPOS
topic_quote:
  <div class="col-md-6">
  <blockquote>
  <p><em>Nguyện đem công đức này</em><br />
  <em>Hướng về khấp tất cả</em><br />
  <em>Đệ tử và chúng sinh</em><br />
  <em>Đều trọn thành Phật đạo</em></p>
  </blockquote>
  </div>
  <div class="col-md-6">
  <blockquote>
  <p><em>Puissent nos mérites et nos vertus</em><br />
  <em>Bénéficiez à tous les êtres sensibles.</em><br />
  <em>Puissions-nous et les autres êtres vivants</em><br />
  <em>Tous atteignent la Voie de Bouddha.</em></p>
  </blockquote>
  </div>


topic: enseignement
topic_name: ENSEIGNEMENT
topic_quote:
  <p class="text-center">
  <i>S'abstenir des actions préjudiciables,  <br>
  Accomplir celles qui sont bénéfiques,  <br>
  Purifier son esprit,  <br>
  Tel est l'enseignement des Eveillés.   <br></i>
  <b>Bouddha Sakyamuni</b>, VIe siècle av. JC
  </p>


topic: pratique
topic_name: PRATIQUE
topic_quote:
  <p class="text-center">
  <i>Aucun écrit aucune parole<br>
  Enseignement par transmission particulière<br>
  Pointant directement vers l’esprit<br>
  Pour révéler la nature de Bouddha<br>
  </i>
  <b>Bodhidharma</b>, fondateur de l'école Chan (fin du Ve siècle)
  </p>


topic: tu_hoc
topic_name: TU HỌC
topic_quote:
  <p class="text-center">
  <i>Không làm mọi điều ác,<br>
  Thành tựu các hạnh lành,<br>
  Tâm Ý giữ trong sạch,<br>
  Chính lời chư Phật dạy.</i><br>
  <b>Kinh Pháp Cú</b> - Phẩm Phật Đà<br>
  </p>


topic: tu_tap
topic_name: TU TẬP
topic_quote:
  <p class="text-center">
  <i>Bất lập văn tự, Giáo ngoại biệt truyền,<br>
  Trực chỉ nhân tâm, Kiến Tánh thành Phật</i><br>
  <br>
  <i>Ngoài dứt các duyên, Trong bặt nghĩ tưởng<br>
  Tâm như tường vách, Mới đạt được Đạo</i><br>
  <b>Tổ Bồ Đề Đạt Ma</b>, cuối thế kỹ 5 TL
  </p>


# users

name: admin
last_logged: 2024-06-19 19:30:25.558031
password:
  $6$rounds=656000$fJNrkQmpXHkYLIwN$a2bWzHrydd.nZSj6yz1iIvBhFLu5qKZJwZgPDqFe01Arpexj0/veWLVNzs2Mjj1JYAeOaKVHFGzUo4ufAkeem0


name: phuoc
last_logged: 2024-07-17 16:20:43.733382
password:
  $6$rounds=656000$5L66bkqJqLkokkp4$vdgrtgBMi7MP3U4dwDnNw/Hb7InnhQjc4/q44rdxDDh4nCM.olAe8XjMBGzLHBYBzm0ULhd14XLLPsApr00Az/


name: clara
last_logged: 2022-10-15 20:58:49.791312
password:
  $6$rounds=656000$zRiZJ4iQiyd7FeYH$MI8qzJWBIbEGXSdRAujwr7sZx8jwXmpokL7TNOAtA0Es9t4qGhR1iEf9oLu78xaksqLqSqU.VDasj5S4BnYHl0


name: chi
last_logged: 2024-07-15 10:00:33.989181
password:
  $6$rounds=656000$MEEu65uithjK/H1C$WeaY1PJKF8pa8I3gWKdhOCfDmEJajFprjMH4ChDG/MNA9fAUbWKfDl.2o3PaQUtCAg8DQnKy3jyut3rxwCjY01


# entries

title: Mentions Légales
created: 2022-04-15 08:00:41.235542
edited: 2022-06-07 13:01:49.080301
topic_id: _admin
tag: interne
author: Nhất Hòa
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  Conformément aux dispositions des Articles 6-III et 19 de la Loi n°2004-575 du 21 juin 2004 pour la Confiance dans l’économie numérique, dite L.C.E.N., il est porté à la connaissance des utilisateurs et visiteurs, ci-après l'Utilisateur, du site **meditation-sunyata.paris**, ci-après le "Site", les présentes 
  mentions légales.

  La connexion et la navigation sur le Site par l’Utilisateur implique acceptation intégrale et sans réserve des présentes mentions légales.
  Ces dernières sont accessibles sur le Site à la rubrique « Mentions légales ».


  ## L'EDITEUR

  Ce site est édité par l'**Association Méditation Sunyata Paris**,  116 bd Maréchal Foch  - 93160 NOISY LE GRAND,  association Loi 1901, déclarée au Journal officiel No 41 du 13 octobre 2007.

  Direction de la publication : Comité de rédaction désigné par Méditation Sunyata Paris. 

  L’hébergement du Site est assuré par la société OVHCloud, 2 rue Kellermann - 59100 ROUBAIX.

  ## ACCES AU SITE

  Le Site est accessible en tout endroit, 7j/7, 24h/24 sauf cas de force majeure, interruption programmée ou non et pouvant découlant d’une nécessité de maintenance. En cas de modification, interruption ou suspension du Site, l'Editeur ne saurait être tenu responsable.

  ## LES COOKIES

  Lorsque vous naviguez sur le Site, des cookies sont déposés sur votre navigateur. Le Site n'utilise que des cookies qui garantissent son bon fonctionnement et permettent son optimisation. Il ne peut pas fonctionner correctement sans ces cookies. 

  **Cookie non soumis à consentement**

  Il s’agit des cookies de session nous permettant de limiter les accès qu'aux pages publiées. Ces cookies bénéficient d’une exemption de consentement.

  **Cookie Google Analytics**

  Ces cookies non nominatif permettent d’obtenir des *statistiques de fréquentation anonymes* du Site afin d’optimiser son ergonomie, sa navigation et ses contenus. En désactivant ces cookies, nous ne pourrons pas analyser le trafic du Site.  

  ## COLLECTE DES DONNEES

  Le Site assure à l'Utilisateur une collecte et un traitement d'informations personnelles dans le respect de la vie privée conformément à la loi n°78-17 du 6 janvier 1978 relative à l'informatique, aux fichiers et aux libertés. 

  En vertu de la loi Informatique et Libertés, en date du 6 janvier 1978, l'Utilisateur dispose d'un droit d'accès, de rectification, de suppression et d'opposition de ses données personnelles. L'Utilisateur exerce ce droit :

  * par mail à l'adresse email tanhkhong.paris (at) gmail.com

  * via le formulaire de contact sur la page d'accueil

  ## CONDITIONS d'UTILISATION

  <b>Clause de non responsabilité</b>

  La responsabilité de l'éditeur ne peut, en aucune manière, être engagée quant au contenu des informations figurant sur ce site ou aux conséquences pouvant résulter de leur utilisation ou interprétation.

  <b>Propriété intellectuelle</b>

  Toute utilisation, reproduction, diffusion, commercialisation, modification de toute ou partie du Site, sans autorisation de l’Editeur est prohibée et pourra entraînée des actions et poursuites judiciaires telles que notamment prévues par le Code de la propriété intellectuelle et le Code civil.

  <b>Liens hypertextes</b>

  La mise en place de liens hypertextes par des tiers vers des pages ou des documents diffusés sur le site de l'éditeur, est autorisée sous réserve que les liens ne contreviennent pas aux intérêts de l'éditeur, et, qu’ils garantissent la possibilité pour l’utilisateur d’identifier l’origine et l’auteur du document.


title: Biographie du Maître THICH THÔNG TRIÊT (1929 - 2019)
created: 2022-04-21 06:00:22.000000
edited: 2024-02-15 17:44:29.141095
topic_id: apropos
tag: ThongTriet
author: tanhkhong.org
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ![image1](static/img/thong-triet.jpg "Thông triêt")

  ## Les jeunes années

  Le maître zen Thích Thông Triệt est né en 1929 au Sud-Vietnam. Déjà dans sa jeunesse, il était attiré par le bouddhisme zen afin de trouver des réponses à ses nombreuses questions spirituelles, mais ce n'était qu'à la fin de 1972, alors qu'il avait presque 40 ans, qu'il décida de laisser derrière lui toutes les relations mondaines pour entrer dans la vie monastique. Grâce à l'introduction du Vénérable Thích Thiện Hoa, il avait été accepté comme disciple par le maître Zen prééminent Thích Thanh Từ et avait été officiellement ordonné au Vesak de 1974, soit le 12 mai 1974. Il avait commencé sa formation sous la direction du Maître Zen Thích Thanh Từ lors de son deuxième séminaire de méditation organisé au monastère de Chân Không à Vũng Tàu, Vietnam.

  ## Pratique incorrecte

  En juillet 1975, quelques mois après la chute du Sud-Vietnam, il était emprisonné pendant 14 ans dans des camps de rééducation par le travail, dispersé à travers le Nord et le Sud-Vietnam. Il appelait cette période sa « retraite de méditation non sollicitée ». Pendant les sept premières années, il avait profité de sa situation pour pratiquer la méditation dix heures par jour. Mais les résultats étaient décevants : il était en mauvaise santé et se sentait souvent anxieux et découragé. Il soupçonnait que ces effets désastreux sur son corps et son esprit étaient le résultat d'une mauvaise pratique de méditation, mais il ne savait pas exactement ce qui n'allait pas avec sa pratique.

  ## Première réalisation spirituelle

  Au début de 1982, Maître Thích Thông Triệt se sentait dans une impasse et dans un désespoir absolu. Il pratiquait durement depuis sept ans sans jamais avoir expérimenté le Samādhi. Au contraire, il continuait à être dominé par des pensées vagabondes. À 3 heures du matin du quatrième jour du nouvel an lunaire, en février 1982, il se sentait tellement découragé de ne pas pouvoir trouver une solution à ses problèmes qu'il avait pris un stylo à bille et avait écrit une série de « négations » sur une feuille de papier: « Pas de méditation, pas de contemplation, pas de Samatha, pas de Samādhi, pas de demeure, pas de non, pas de séparation, pas de sans, pas d'extinction, pas de concentration, pas de vide, non, non, non, non, non! »
  Puis, en traçant avec rage un trait sous le dernier mot « non », il leva son bras au-dessus de sa tête. En regardant le stylo au bout de son bras, il avait soudainement trouvé la solution de son blocage. Ainsi, était réalisé son éveil. Il avait vu la réponse qui lui avait échappé depuis si longtemps, à savoir : « L'immobilité de l'esprit est atteinte lorsqu'il n'y a plus de murmure mental! ». Il éclata de joie! À ce moment, il s'était rendu compte qu'il était enchevêtré depuis trop longtemps dans la terminologie compliquée des textes académiques du bouddhisme zen. Une fois qu'il avait éliminé la terminologie compliquée et avait  juste arrêté le murmure mental, il a réussi à s’installer dans une conscience claire et vide. Quatre versets ont immédiatement jailli dans sa tête:

  >J'ai fini avec les choses du monde  
  >Mon esprit est serein comme les nuages dans le ciel  
  >Il n'y a rien de plus à dire  
  >Les pensées cessent, les paroles s’éteignent, l'esprit est vide….

  Il savait que c'était une réalisation spirituelle, un éveil réalisé par le toucher naturel stimulé par le mouvement de son bras. Une fois qu'il avait digéré le sens de sa réalisation, il avait fait un vœu : quand il retrouvera sa liberté, il étudiera les textes Pali du Bouddhisme ancien et s'appuierait sur le processus d'éveil et d'illumination du Bouddha pour enseigner la méditation bouddhiste. Ce processus, basé sur la conscience pure (pi :pajanatir), représente la quintessence de la méditation bouddhiste. 

  ## Effet d'une bonne pratique

  Après sa réalisation spirituelle, Maître Thích Thông Triệt ressentit en lui un sentiment constant de joie et ne s'inquiétait plus sur la date de sortie de prison. Il n'était plus surpris ou effrayé comme auparavant lorsque les gardiens de la prison l'interpellaient. Son esprit était serein. Il acceptait simplement son emprisonnement comme un dû de son karma. 

  Au milieu de 1982, quelques mois seulement après sa réalisation spirituelle, les maladies psychosomatiques qui l'avaient précédemment affecté, avaient progressivement disparu et son visage était devenu radieux. Il s'était promis, une fois libéré, d'étudier les neurosciences, afin de comprendre le fonctionnement du cerveau  pendant l'état de Samadhi, et d'établir la présence  des substances biochimiques  sécrétées lors d'une  pratique de méditation correcte ou incorrecte.

  ## Méditation et science

  Maître Thích Thông Triệt était libéré  en février 1989. Arrivé aux  États-Unis en décembre 1992, il s'était installé  à Seattle, WA. Lors d'une visite à un ami à Hawaï en 1993, la rencontre providentielle avec  le Dr David Johnson, Ph.D en psychologie sociale à l'Université d'Hawaï, lui avait fait découvrir un livre de 800 pages sur l'hypothalamus. Ce fut le début de son étude sur les neurosciences.

  Ainsi en 1994, il souhaitait utiliser la tomographie par émission de positrons (TEP) pour prendre des images du cerveau pendant la méditation et pouvoir identifier l'emplacement des quatre éléments de connaissance non-verbale, mentionnés par le Bouddha dans le Bahiyā sutta (Khuddaka Nikāya, Livre 3: la vision naturelle, l'audition naturelle, le toucher naturel et la cognition). Cependant, ce rêve n'était pas réalisable, en raison des coûts élevés impliqués.

  Dans l'attente des conditions favorables, il s'exerçait à atteindre l'état de méditation profonde selon sa volonté, ceci dans les quatre postures de marche, debout, couchée et assise. Il s'entraînait à demeurer dans l'état de conscience non verbale (le mental Tatha) ou laisser  les pensées surgir quand il le voulait.

  ## Imagerie cérébrale

  En 2006, lors d'un voyage d’enseignement en Allemagne, les conditions nécessaires étant enfin réunies, le rêve d’imagerie cérébrale de Maître Thích Thông Triệt devenait réalité. Grâce à la persévérance et aux circonstances favorables, un élève de Méditation Sunyata en Allemagne avait réussi à entrer en contact avec le Dr Michael Erb, chercheur au Département de neuroradiologie de l'Université de Tübingen, en Allemagne. Une collaboration fructueuse était établie entre Maître Thich Thông Triệt et le Dr Michael Erb et le Dr Sitaram Ranganatha, chercheurs de l'Institut de psychologie médicale et de neurobiologie comportementale de Tübingen. Cela avait abouti à une série d'expériences et de mesures utilisant l'IRMf (Imagerie par résonance magnétique fonctionnelle) et l'EEG (électroencéphalographie) impliquant le Maître Thích Thông Triệt et plusieurs autres pratiquants de la méditation Sunyata en 2007, 2008, 2009, 2010 et 2013.

  Les résultats des recherches du Dr Michael Erb et du Dr Sitaram Ranganatha avaient été présentés lors de la réunion annuelle de l'OHBM (Organisation de cartographie du cerveau humain) en 2010 à Barcelone, en Espagne, et en 2011 au Québec, Canada.
  Le programme d'imagerie cérébrale mené avec l'Université de Tübingen avait validé scientifiquement ce que Maître Thích Thông Triệt pressentait déjà à travers sa vision spirituelle, en particulier :

  * L'existence et l'emplacement des quatre éléments de la connaissance sans parole : vision ultime, audition ultime, toucher ultime et cognition ultime,

  * La localisation et la fonction des éléments de la connaissance avec parole dans le cortex préfrontal: la base mentale, l'intellect et la conscience discriminante et le «chemin du langage».

  Les expériences avaient également identifié l'emplacement du mental Tathā ou de la conscience cognitive sans parole dans la zone précunéus du cortex.
  Les expériences menées en 2010 avaient également révélé comment différentes zones du cerveau fonctionnent au cours de chacune des quatre étapes du Samādhi - Samādhi avec murmure mental et dialogue intérieur, Samādhi sans murmure mental et sans dialogue intérieur, Samādhi de conscience claire et globale  et Samādhi  d'immobilité totale (ou Samādhi d'ainsité).

  ## La méditation au service de l'humanité

  Maître Thích Thông Triệt avait déménagé en Oregon en 1993 et avait commencé à y enseigner son premier cours de méditation fondamentale au début de 1995. En 1998, il s'était installé dans le sud de la Californie et avait développé ses activités d'enseignement.  À ce jour, plus de 120 cours de méditation fondamentale, ainsi que de nombreux cours de méditation de niveau intermédiaire et de niveau avancé, étaient organisés en Californie, au Texas, à Washington DC, au Canada, en France, en Allemagne, en Suisse et en Australie, apportant les bénéfices de la méditation à des milliers de pratiquants.

  Maître Thích Thông Triệt en combinant l'essentiel des quatre écoles du bouddhisme - le bouddhisme Ancien, le bouddhisme Theravāda, le bouddhisme Mahayana et le bouddhisme Zen - avec les découvertes des neurosciences, avait établi une méthode pratique pour guider les étudiants vers une prise de conscience non verbale et finalement vers le mental Tathā. En confrontant, les neurosciences avec la méditation, il avait démontré que la méditation bouddhique est  une science spirituelle expérimentale et avait développé des techniques pratiques claires pour aider les étudiants à goûter les fruits ultimes de la méditation.

  L'idéal de Maître Thích Thông Triệt, est de servir la société  à travers la Méditation dont le but est de créer l'harmonie entre le mental et le physique, harmonie aboutissant à la sérénité, au bien-être et au développement spirituel. Grâce à la Méditation  avec une vue objective, dépourvue de notre ego et de nos souillures mentales, découleraient l'harmonie au sein de la cellule familiale, de la société et de notre entourage, la bienveillance, la compassion, la joie empathique et la sérénité. Enfin, pour ceux qui veulent aller plus loin sur le chemin spirituel, la méditation bouddhiste est la porte qui mène à la cessation de la souffrance, à l'illumination et à la libération du cycle des morts et des renaissances.

  Sous la direction de Maître Thích Thông Triệt, la méditation n'est plus un sujet difficile et mystérieux. Sa propre vie, ses idées et la façon dont il mène sa vie continueront d'être une source d'inspiration spirituelle pour de nombreuses générations futures.

  Maître Thich Thông Triệt s'est éteint le 27 décembre 2019, à l'âge de 90 ans et après 45 ans de vie moniale bouddhique 

  SOURCE : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/p105a1056/tieu-su-hoa-thuong-thien-chu-thich-thong-triet)

  Traduit par **Nhất Hòa**


title: Exercices de Qi Gong
created: 2022-04-21 06:12:16.000000
edited: 2024-01-07 16:39:15.781955
topic_id: qigong
tag: QiGong
author: tanhkhong.org
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  Introduction
  ------------

  ### Qu'est-ce que le Qi Gong?

  Dans la médecine orientale traditionnelle, le «Qi» est l'énergie vitale qui circule dans l'organisme. Le «Qi Gong» fait référence à des exercices qui utilisent la respiration pour ajuster le flux d'énergie vitale à l'intérieur du corps, apportant des bienfaits au corps et à l'esprit et visant à améliorer la santé et la longévité.

  Les exercices de Qi Gong décrits dans ce document ont été conçus par le Maître Thích Thông Triêt pour aider les élèves à garder le corps en bonne santé et à faciliter la pratique de la méditation.

  ### Avantages du Qi Gong

  Avec une pratique correcte du Qi Gong, notre organisme est assuré de maintenir ou de recouvrer son équilibre :

  - **Amélioration de la fonction pulmonaire** : grâce à un apport accru d'oxygène et un meilleur rejet du dioxyde de carbone par le corps.

  - **Amélioration de la fonction cardio-vasculaire** : pendant la phase de blocage et de compression de la respiration, le sang est poussé à travers les veines vers les zones sur lesquelles nous portons notre attention. Pendant la phase d'expiration, le sang est poussé à travers les artères, améliorant l'apport sanguin aux extrémités (comme la peau) et aux organes internes, et nettoyant les dépôts de lipides dans les artères.
   
  - **Amélioration de la fonction cérébrale** : un meilleur apport sanguin au cerveau fortifie la mémoire et les fonctions cérébrales. La concentration soutenue pendant l'entraînement et la relaxation à la fin de la séance stimulent et équilibrent à la fois le système nerveux sympathique et le système nerveux parasympathique.

  - **Amélioration du système digestif** : grâce à l'inspiration et à l'expiration profondes, les mouvements du diaphragme provoquent un massage de l'estomac et des intestins, améliorant ainsi l'appétit et le transit intestinal.

  - **Amélioration du système immunitaire** : retenir la respiration et diriger le Qi (l'énergie) vers les glandes lymphatiques stimulent la production de globules blancs dans le sang.

  - **Amélioration des articulations** : une pression douce et soutenue sur les articulations améliore leur flexibilité et renforce les os.

  - **Effets physiologiques bénéfiques** : transport des substances biochimiques bénéfiques générées par les muscles vers les organes internes.

  - **Nettoyage et prévention** : nettoyage des parois des artères, amélioration de la prévention des maladies grâce au renforcement du système immunitaire et amélioration de l'élimination des toxines grâce à un meilleur fonctionnement du foie.

  ## Principes généraux

  ### Respiration

  - **Principe** : Exercice basé sur le rapport 1 - 4 - 2 d'une unité de temps 

    Inspirer pendant une unité de temps, Bloquer la respiration pendant quatre unités de temps, Expirer pendant deux unités de temps. L'unité de temps étant une durée mesurée par le comptage oral d'un certain nombre défini au départ (ex: 1,2,… à 4)

  - **Inspiration** : compter 1, 2, 3. Inspirer profondément par le nez, soulever le diaphragme, gonfler et écarter la poitrine.

  - **Retenir la respiration et compresser** : compter 1, 2, 3,… à 12. Selon le mouvement pratiqué, durcir les muscles des bras, des épaules, de la poitrine, des cuisses et surtout des aisselles et de l'aine. Diriger son attention sur une zone spécifique en fonction de l'effet souhaité.

  - **Expiration** : compter 1, 2, 3,… à 6. Expirer lentement par le nez ou par la bouche (au choix). Détendre tout le corps, Détendre les muscles, Détendre les mains, Détendre les jambes, plier légèrement les jambes éventuellement.

  ###Pratiquer chaque mouvement de 3 à 5 fois

  - **Respecter sa propre capacité** : inspirer - compresser - expirer selon sa capacité naturelle. Si vous avez des problèmes cardio-vasculaires, êtes sujet à des étourdissements ou êtes asthmatique, vous pouvez compter jusqu'à 1 ou 2 au lieu de 3 lorsque vous inspirez. De même, retenez la respiration aussi longtemps que vous êtes à l'aise et n’étirez pas l’expiration jusqu’à l’essoufflement. Cependant, maintenez toujours le rapport 1 - 4 - 2.

  - **Atteindre le maximum de sa capacité** : pour les pratiquants expérimentés, prolonger la durée de l'inspiration - maintien - expiration au maximum de la capacité, tout en maintenant le rapport 1 - 4 - 2.

  Remarque : les débutants doivent pratiquer sous la direction d'un instructeur de Qi Gong Sunyata.

  ## Mouvements d'échauffement

  Mouvements d'échauffement général en début de séance.

  ### Balancer les bras / «Yi Jin Jing» (Dich cân kinh)

  **Effet** : augmenter le niveau d'énergie interne, réguler le système cardio-vasculaire et les poumons, améliorer les articulations du genou, améliorer la flexibilité des muscles des bras et des jambes.

  **Description** :

  - Respirer normalement, se tenir droit, les pieds écartés de la largeur des épaules
  - Soulever lentement les deux bras devant soi pas plus haut que le niveau des épaules
  - Balancer fortement les deux bras vers le bas
  - Plier vos genoux en balançant les bras vers le bas
  - Répéter l'action environ 50 à 100 fois (ou 5 à 10 minutes)

  ## A. POSITION DEBOUT

  ### 1. Respiration pour renforcer l'énergie interne

  **Effet** : augmenter le niveau de l'énergie interne, accroître le système immunitaire. Il s'agit d'un mouvement clé du Qi Gong.

  **Description** :

  - Se tenir debout, le dos droit, les jambes écartées à largeur des épaules, les deux mains jointes devant soi.
  - **Inspirer** : Garder les deux bras serrés aux aisselles.
  - **Compresser** : Rentrer le ventre, joindre plus fortement les mains, contracter fortement les muscles des bras, des épaules, et des jambes, coller plus fermement les bras contre les aisselles, bomber la poitrine. Porter son attention vers le centre de l'énergie « dan-tien » (champ du Cinabre, situé à environ 8 cm sous le nombril).
  - **Expirer** : Relâcher lentement tous les muscles du corps, puis revenir à la position initiale.
  - Ce mouvement peut être effectué aussi en position assise ou allongée.

  ![Respiration de l'énergie interne](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig01.jpg)

  ###2. Respiration pour entretenir l'artère aorte

  **Effet** : prévenir et soulager le bouchage de l'aorte.

  **Description** :

  - Se tenir debout, le dos droit, les jambes écartées à largeur des épaules, les bras le long du corps.
  - **Inspirer** : Lever lentement le bras gauche, le maintenir fermement contre la tête, le dos de la main vers l'extérieur, le bras droit le long du corps.
  - **Compresser** : Contracter le haut du corps gauche, le bras et la main gauche. Incliner le corps entier vers la droite pour l'étirer davantage. Diriger l'attention sur la hanche gauche.
  - **Expirer** : Relâcher, baisser lentement le bras gauche puis revenir à la position initiale.
  - Changer de bras et répéter.

  ![Respiration de l'aorte](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig02.jpg)

  ### 3. Respiration pour stimuler le cœur

  **Effet** : prévenir et atténuer les problèmes cardio-vasculaires.

  **Description** :

  - Se tenir debout, le dos droit, les jambes écartées à largeur des épaules, les bras le long du corps.
  - **Inspirer** : Lever lentement les deux mains à hauteur des épaules, incliner doucement le haut du corps vers l'arrière.
  - **Compresser** : Ecarter les bras, gonfler la poitrine, étirer le diaphragme. Diriger son attention sur le cœur.
  - **Expirer** : Relâcher, abaisser lentement les bras et revenir à la position initiale.

  ![Respiration du cœur](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig03.jpg)

   
  ### 4. Respiration pour stimuler les reins

  **Effet** : renforcer les reins, réduire les maux de dos, réduire l'incontinence, réduire la perte de cheveux et de la calvitie.

  **Description** :

  - Se tenir debout, le dos droit, les jambes écartées à largeur des épaules, les bras le long du corps.
  - **Inspirer** : Placer les deux mains sur la taille, appuyer les pouces au niveau des reins
  - **Compresser** : Incliner le haut du corps vers l'arrière. Contracter les muscles autour de la taille. Diriger son attention sur les reins.
  - **Expirer** : Relâcher, redresser lentement le corps et revenir à la position initiale. (Si vous vous sentez étourdi, faites-le très lentement). 

  ![Respiration des reins](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig04.jpg)


  ### 5. Respiration pour assouplir les articulations

  **Effet** : renforcer les ligaments et les tendons, augmenter les fluides dans l'articulation du genou, réduire l'inflammation articulaire.

  **Description** :

  - Se tenir debout, le dos droit, les jambes écartées à largeur des épaules, les bras le long du corps.
  - **Inspirer** : Amener la jambe gauche en diagonale vers l'avant, garder la jambe droite dans la position de début.
  - **Compresser** : Plier lentement le genou gauche le plus loin possible, contracter la jambe gauche, garder la jambe droite bien droit (non plié), lever le bras gauche à hauteur des yeux, étirer le bras droit en arrière d'une portée, la main pointant vers le sol. Garder le corps droit. Diriger son attention sur le genou gauche.
  - **Expirer** : Relâcher puis redresser lentement le genou, et revenir à la position initiale.
  - Changer de jambe et répéter.
   
  ![Renforcer les articulations](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig05.jpg)


  ## B. POSITION ASSISE

  ### 6. Respiration pour renforcer les genoux, les muscles des cuisses et les ligaments

  **Effet** : réduire la douleur dans la colonne vertébrale, augmenter la flexibilité des articulations des genoux, des muscles des cuisses et des ligaments.

  **Description** :

  - S'asseoir sur le sol, le dos droit, les deux pieds réunis, les deux genoux touchant idéalement le sol. 
  - **Inspirer** : Tenir les orteils avec les deux mains.
  - **Compresser** : Pencher lentement le haut du corps vers le sol tout en gardant le dos droit, jusqu'à ce que le visage touche presque le sol. Contracter les muscles des cuisses et les ligaments. Diriger son attention sur les zones étirées.
  - **Expirer** : Relâcher puis redresser lentement le haut du corps, et revenir à la position initiale.
   
  ![Respiration des genoux, des muscles des cuisses](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig06.jpg)

  ### 7. Respiration pour stimuler le thymus et améliorer le système immunitaire

  **Effet** : renforcer le système immunitaire, prévenir les cancers.

  **Description** :

  - S'asseoir sur le sol, le dos droit, les jambes croisées.
  - **Inspirer** : Fermer les deux poings, placer les devant, sur le sol, le dos des mains vers l'extérieur, comme un lion assis. Rapprocher les deux poings, afin que les deux bras soient collés aux aisselles.
  - **Compresser** : Contracter les muscles des bras, lever le menton, gonfler la poitrine, contracter les muscles autour du thymus (situé dans la partie supérieur du thorax, juste sous le sternum et entre les poumons). Diriger son attention sur le thymus.
  - **Expirer** : Relâcher doucement tout le corps et revenir à la position initiale.
   
  ![Respiration du thymus](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig07.jpg)

  ### 8. Respiration pour soulager la douleur des muscles des cuisses

  **Effet** : réduire la douleur dans les muscles des cuisses.

  **Description** :

  - S'asseoir sur le sol, le dos droit, la jambe gauche tendue à 45° vers la gauche, la jambe droite pliée.
  - **Inspirer** : Toucher le pied gauche avec la main gauche, le bras droit tendu en arrière.
  - **Compresser** : Contracter les muscles de la cuisse gauche, tout en gardant le genou à plat sur le sol. Diriger son attention sur les muscles de la cuisse postérieure gauche (ischio-jambiers).
  - **Expirer** : Relâcher doucement tout le corps et revenir à la position initiale.
  - Ensuite : Continuer à garder la jambe gauche tendue, et toucher cette fois-ci le pied gauche avec la main droite, le bras gauche tendu en arrière.
  - Changer de jambe et répéter.

  ![Respiration des muscles des cuisses](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig08.jpg)


  ### 9. Respiration pour embellir la peau du visage

  **Effet** : améliorer la santé de la peau du visage, prévenir les maladies affectant les yeux, le nez, les oreilles et la peau du visage.

  **Description** :

  - S'asseoir sur les pieds, le dos droit.
  - **Inspirer** : Joindre les deux mains derrière le dos, la main droite tenant le poignet du bras gauche.
  - **Compresser** : Rentrer le ventre, contracter les deux bras en appuyant sur les aisselles et incliner lentement le haut du corps jusqu'à ce que la tête touche le sol (si possible). Diriger son attention sur le visage (la peau).
  - **Expirer** : Relâcher puis redresser lentement le haut du corps et revenir à la position initiale.
  - Remarque : si vous avez le nez qui coule ou de la toux, vous pouvez porter votre attention au nez ou à la gorge. Si vous avez un problème à une oreille, vous pouvez porter votre attention à cette oreille. Si vous avez de l’hypotension ou de l’hypertension, vous devez pratiquer ce mouvement avec prudence et arrêter si vous avez des étourdissements.
   
  ![améliorer la peau du visage](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig09.jpg)

  ## B. POSITION ALLONGEE

  ### 10. Respiration pour assouplir et décoincer le nerf sciatique

  **Effet** : prévenir et soulager la douleur dans le nerf sciatique.

  **Description** :

  - S'allonger sur le dos, les bras en croix, les jambes tendues.
  - **Inspirer** : Soulever verticalement la jambe gauche, la jambe droite restant au sol.
  - **Compresser** : Descendre doucement la jambe gauche toujours tendue vers l'extérieur, tourner la tête dans la direction opposée de la jambe gauche, les épaules plaquées au sol. Contracter les muscles de la jambe gauche. Diriger son attention sur les zones de tension du nerf sciatique.
  - **Expirer** : Relâcher, ramener lentement la jambe gauche à la verticale puis vers le sol pour revenir à la position initiale.
  - Changer de jambe et répéter.
   
  ![Respiration du nerf sciatique](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig10.jpg)

  ### 11. Respiration pour stimuler le foie

  **Effet** : renforcer le foie.

  **Description** :

  - S'allonger sur le dos, les jambes tendues.
  - **Inspirer** : Poser les deux mains sur le ventre, les doigts entrelacés. Contracter les gros orteils des pieds en les pointant vers le haut, puis poser le gros orteil droit sur le gauche.
  - **Compresser** : Soulever verticalement la tête et les pieds joints à environ 20 cm du sol. Appuyer fermement les orteils, l'un sur l'autre. Contracter les muscles autour de la taille. Diriger son attention sur le foie (zone supérieure du ventre, sur le côté droit)
  - **Expirer** : Relâcher puis poser lentement la tête et les jambes et revenir à la position initiale.
   
  ![Respiration du foie](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig11.jpg)

  ###12. Respiration pour stimuler le système nerveux

  **Effet** : renforcer le système nerveux, atténuer la peur des fantômes, les peurs vagues.

  **Description** :

  - S'allonger sur le dos, les genoux pliés, les deux pieds à plat sur le sol.
  - **Inspirer** : Attraper les chevilles par les mains, ou toucher seulement les chevilles avec les mains.
  - **Compresser** : soulever les fesses aussi haut que possible, garder la tête et les épaules au sol. Contracter les deux bras et les cuisses. Diriger son attention sur la nuque.
  - **Expirer** : Relâcher puis poser lentement les fesses et revenir à la position initiale.

  ![Respirer et renforcer le système nerveux](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig12.jpg)

  ###13. Respiration pour entretenir le cerveau

  **Effet** : fournir du sang et de l'oxygène au cerveau, nourrir les cellules du cerveau.

  **Description** :

  - S'allonger sur le dos, les deux jambes tendues, les bras le long du corps.
  - **Inspirer** : Ramener lentement les deux pieds vers les fesses.
  - **Compresser** : Rentrer le ventre, serrer les deux poings, plier les bras et les positionner derrière le dos, pousser le dos et les épaules vers le haut avec les poings. Les pieds et le sommet de la tête seront le support du tronc. Les épaules et le cou seront décollés du sol. Soulever le menton. Contracter les bras. Porter son attention vers le sommet de la tête.
  - **Expirer** : Relâcher puis ramener lentement le dos vers le sol, redresser les jambes et revenir à la position initiale.
  - Remarque : si vous souffrez d'hypertension, vous devez être prudent pour cet exercice. Si vous vous sentez étourdi parce que la tête est dirigée vers le bas, vous devez vous arrêter ou faire moins d'itérations.
   
  ![Respirer et amener le sang au cerveau](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig13.jpg)

  ###14. Relaxation

  **Effet** : rééquilibrer la production d'hormones. Aider la sécrétion de l'acétylcholine pour pondérer la production de l'adrénaline et de la noradrénaline pendant la séance.

  **Description** : S'allonger sur le dos, relâcher complètement le corps, retirer les lunettes, fermer les yeux. Ecarter légèrement les bras du corps, les paumes de main vers le plafond. Garder les jambes tendues et écartés à largeur des épaules, laisser tomber naturellement les pieds sur le côté. Inspirer et expirer doucement, lentement et naturellement. Sentir comme si le corps s'enfonce dans le sol. Rester au moins cinq minutes. Vous pouvez somnoler.

  ![Relaxation](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig14.jpg)

  <br>
  <br>
  <br>
  ***

  Source : [KHÍ CÔNG CĂN BẢN - tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/p161a1081/khi-cong-can-ban-phan-thuc-hanh)  
  Traduit par Nhất Hòa  
  English version : [Qi Gong exercises - sunyatameditation.org](http://www.sunyatameditation.org/teaching/qi-gong-exercises/)


title: Le processus d'éveil du Bouddha
created: 2022-05-03 14:26:52.000000
edited: 2024-01-07 16:56:16.658787
topic_id: enseignement
tag: deBase
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  Ce sujet est important pour qui veut connaître le bouddhisme zen. Si nous voulons nous engager sur la Voie tracée par le Bouddha, il nous faut clairement comprendre son mode de pensée, sa pratique et son expérience.

  ### 1. Le renoncement

  A l'âge de 29 ans, le Prince Siddharta quitta sa famille pour partir en quête de maîtres spirituels. Il en trouva un en la personne d'Alara Kalama. Celui-ci lui enseigna le 3e degré de Samadhi yogique -  *la base de l'état de nulle chose* (vi. *Vô sỡ hữu xứ định*). Malheureusement, l'enseignement reçu ne conduisait pas à l'éveil. Il prit donc congé de ce maître. Le second, Uddaka Ramaputta, lui enseigna le 4e degré de Samadhi ou l'état de «  *Ni perception ni non-perception* » (vi. *Phi tưởng, phi phi tưởng xứ định*). Mais une fois encore et pour la même raison, il reprit le chemin de l'errance.

  ### 2. Les austérités
  Pénétrant dans la forêt, il rencontra Kondanna et ses quatre compagnons qui s'adonnaient à  l'ascétisme, convaincus que cette pratique les mènerait à l'illumination. Ils lui enseignèrent l'austérité, qu'il poussa  jusqu'à l'extrême. La faim et la soif l'affaiblirent au point qu'il s'écroula à terre. Un bouvier lui offrit une coupe de lait. Il finit par se rendre compte que l'ascétisme n'était d'aucune aide  pour l'Eveil, aussi y renonça-t-il. Six années s'étaient écoulées.

  ### 3. La respiration

  Il lui revint en mémoire une expérience spirituelle qu'il avait vécue alors qu'il avait dix ans. Lors de la Cérémonie du Labour, le roi Suddhodana, son père, était parti  pour l'accomplissement du rite. Pendant la cérémonie, le jeune Siddharta, qui l'avait accompagné, était allé s'asseoir à l'ombre d'un jambosier. Sa respiration, faite de lentes inspirations suivies de lentes expirations,  lui avait alors procuré une paix profonde et un vif plaisir. 
  Il décida de revivre cette expérience. Franchissant une petite rivière, il s'enfonça dans une  forêt. Il avisa un grand pippal au pied duquel il s'installa pour pratiquer la méditation assise. Il y demeura sept semaines.

  ### 4. Le processus d'éveil

  Pendant les quatre premières semaines, il pratiqua les quatre degrés de la technique respiratoire dénommée *Anapanasati Samadhi* (*Quán niệm hơi thở*).

    1. Premier degré.  Il pratiqua la conscience verbale de la respiration en murmurant : « j'ai conscience que j'inspire ... j'ai conscience que j'expire ... »  Dans la paix et le plaisir, il obtint la *vitakka vicara samadhi*  -  Concentration avec murmure silencieux et monologue intérieur (*Định có tầm có tứ*).

    2. Deuxième degré.  Il pratiqua la conscience non-verbale de la respiration. Il obtint l'*avitakka avicara samadhi* (*Định không tầm không tứ*)  – Concentration silencieuse sans murmure mental ni monologue intérieur et ressentit une paix plus grande et un plaisir renforcé. 

    3. Troisième degré.  Il pratiqua l'éveil de la conscience de  nulle chose. Il obtint *Sati sampajanna* (*Chánh niêm tỉnh giác*) – Attention soutenue et claire compréhension – qui procurait une paix et un plaisir accru. Il ne goûta pas la paix ni le plaisir, et s'en départit, ce qui lui permit de parvenir au quatrième degré.

    4. Quatrième degré. Il entra dans la connaissance non-verbale nue. Il obtint *Samma Samadhi* (*Định bất động*) – c'est-à-dire le degré ultime. C'est alors que son potentiel latent d'éveil  se réalisa, apportant la réponse à ses trois questions, à savoir :
      -  l'origine des vies antérieures illimitées du Bouddha ; 
      -  l'origine de la naissance des êtres humains et de leur renaissance ;
      -  l'origine de tous les types de souffrance, 
  ainsi que la manière de mettre un terme à la souffrance.

  Le Bouddha atteignit *Abhisamaya – la Réalisation parfaite*. (*Vô thương Chánh Đẳng Chánh Giác*)

  Pendant la semaine qui suivit, la cinquième, le Bouddha  prolongea sa pratique de méditation assise au pied du pippal - lequel fut par la suite dénommé «  Arbre de la bodhi ». Alors que son regard  embrassait  les phénomènes alentour, il prit conscience des quatre caractéristiques ci-après propres aux phénomènes universels : 

    1. **Tathata** (*Chân Như Tánh*) ou Ainsité, Tellité (réalité telle quelle). Il s'agit du caractère objectif de l'apparence des phénomènes.
    2. **Avitathata** (*Bất Ly Như Tánh*) ou Insécable. En d'autres termes, l'ainsité est indivisible.
    3. **Anannathata** (*Bất Dị Tánh*) ou  « Pas différents les uns des autres ». L'ainsité n'est pas différente selon qu'il s'agit de telle chose ou de telle autre.
    4. **Idappaccayata** (*Y Duyên Tánh*) ou Conditionnalité spécifique. Il s'agit de l'apparition conditionnée de l'univers : si ceci est, cela est; parce que ceci apparaît, ceci apparaît ; Sans ceci comme condition, ceci n’est pas; parce que ceci cesse, ceci cesse. “*Cái này có thì cái kia có. Cái này không thì cái kia không. Cái này sinh thì cái kia sinh. Cái này diệt thì cái kia diệt* ».

  Le Bouddha obtint *Samma Sambodhi* (*A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề*). Il devint un Bouddha historique. Le bouddha Shakyamuni.


  Je ne traiterai pas plus amplement de ces sujets dans l'immédiat. Ils sont inscrits au programme des cours consacrés à **Prajna**.

  **Bhikhuni Triệt Như**, mai 2014  
  Traduit par Bhikkhuni Lạc Như


title: Les centres de Méditation SUNYATA dans le monde
created: 2022-05-03 16:33:34.984064
edited: 2022-10-03 21:41:19.994579
topic_id: apropos
tag: Sunyata
author: Nhất Hòa
status: publié
creator: phuoc
editor: admin
body:
  ![image01](static/img/sunyata-dans-le-monde.jpg "sunyata-dans-le-monde")

  ## Australia

  **Adelaide**

  * Website : [ttkadelaide.wordpress.com](https://ttkadelaide.wordpress.com/)
  * Contact: ttkadelaide (at) gmail.com

  **Melbourne** 

  * Contact: tranhpham43 (at) bigpond.com

  **Sydney** 

  * Contact: tamkhongk (at) hotmail.com

  ## Canada

  **Montreal**

  * Contact: hoangthanhusa (at) yahoo.com

  **Ontario**

  * Website: [hoithientanhkhongontario.org](http://hoithientanhkhongontario.org/)
  * Contact: tanhkhongontario (at) gmail.com

  ## France

  **Paris**

  * Website: [meditation-sunyata.paris](https://meditation-sunyata.paris/)
  * Contact: contact (at) meditation-sunyata.paris

  **Toulouse**

  * Website: [meditationsunyatatoulouse.fr](http://www.meditationsunyatatoulouse.fr)
  * Contact: bureau (at) meditationsunyatatoulouse.fr

  ## Allemagne

  **Stuttgart** 

  * Website: [www.sunyata-bw.de](https://www.sunyata-bw.de/)
  * Contact: info (at) sunyata-meditation.com

  ## Switzerland 

  * Website: [sunyata-meditation-ch.org](http://www.sunyata-meditation-ch.org/)
  * Contact: sunyata.ch (at) gmail.com

  ## United States of America

  **Sacramento, CA**

  * Facebook : [Sacramento.Tanhkhong](https://www.facebook.com/Sacramento.Tanhkhong)
  * Contact: httksacramento (at) gmail.com

  **Californie du Sud**

  * Contact: thienduongtanhkhong (at) gmail.com

  **Monastère central, Perris, CA**

  * Website : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/)
  * Contact : hoithientanhkhong (at) gmail.com

  **Houston, TX**

  * Website: [thientanhkhong.org](https://thientanhkhong.org/)
  * Contact: thientanhkhong (at) gmail.com

  **Washington D.C.**

  * Contact: tamdieuphu (at) gmail.com


title: Choix de conception du site
created: 2022-05-05 07:28:01.991300
edited: 2022-10-11 23:05:09.835299
topic_id: _admin
tag: interne
author: Nhất Hòa
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ### PALETTE de COULEURS

  Le noir, le marron et le gris sont les couleurs auxquelles on fait généralement référence lorsque l’on parle de couleurs neutres. Le design de notre site web sera basé sur ces teintes-là pour être pris au sérieux par notre audience :

  ![Palette de couleurs !](static/img/palette-couleur.png  "Palette de couleurs")

  Codes couleurs hex : #962d21, #df4937, #ededed, #333333, #d49625.

  ### TITRES

  # H1 : Titre de page

  ## H2 : Titre de paragraphe

  ### H3 : Titre de sous-paragraphe

  #### H4 : Titre de sous-sous-paragraphe

  ##### H5 : Titre de sections Accueil

  ## Outils

  [Whimsical permet de créer des diagrammes, des organigrammes ou encore des maquettes et des cartes mentales](https://whimsical.com/)


title: Le « Mental » dans le bouddhisme
created: 2022-05-05 09:16:14.000000
edited: 2024-01-07 16:58:07.876939
topic_id: enseignement
tag: deBase
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  Le « Mental » est une notion abstraite dont il convient de bien comprendre le sens pour progresser dans notre perfectionnement spirituel.

  On sait de nos jours que le Mental est une expression du cerveau.

  ## LES DIFFERENTS TYPES DE MENTAL

  On en distingue 3 sortes : le Mental de l’homme ordinaire, le Mental de l’être Saint et le Mental de Bouddha.

  <center>![image 1](static/img/mental-ordinaire.jpg "Mental de l'homme ordinaire")</center>

  ### I. LE MENTAL DE L'HOMME ORDINAIRE  

  est situé au lobe cérébral frontal, comprenant la Conscience (discriminante) au côté droit, la Base mentale (ou l’Organe mental) et l’Intellect au côté gauche. L’Intellect est un instrument de la Conscience et de la Base mentale.

  1. **La Conscience (discriminante)** : *pa. : Vinnàna, sk.: Vijnàna*. *Vij* : partagé en 2 (dual), *nàna* : conscience. *Vijnàna* : conscience ayant 2 parties, mental dual/double. Ainsi cette conscience compare, distingue en permanence, s’appuyant sur 2 ou plusieurs objets/sujets. Quand elle qualifie quelque chose de bien, il y a du mal sous-jacent. Cette conscience (discriminante) est attachée au présent car elle est exposée aux objets des sens. On nomme cette conscience le **Mental du présent**.	

  2. **La Base mentale (organe mental)** : *pa : mano, sk: manas*. La Base mentale fouille dans le passé et est ainsi appelé **Mental du passé**. Ses fonctions principales sont la réflexion, le calcul.

  3. **L’Intellect** : L’Intellect est attaché au futur et est nommé **Mental du futur**. Il est le siège du raisonnement, de la construction intellectuelle et des projections vers le futur. 

  Le sutra du Diamant parle du Mental des 3 temps : Mental du passé, Mental du présent, Mental du futur. Il y est dit que ces 3 types de Mental ne sont pas acceptables car insaisissables, en perpétuel changement et chargés d’impuretés, d’attachements, de mauvaises habitudes, et tendances latentes. 

  **Ces impuretés et défauts** sont accumulés depuis le passé jusqu’à maintenant. Il s’agit d’addictions incrustées dans notre mental et qui nous poussent à engendrer le karma par la pensée, par la parole, par les actes. Il existe 4 sortes d’impuretés : l’ignorance, le désir impur, le désir d’existence (d’une meilleure existence future), le point de vue erroné. Elles sont à l’origine des souillures du mental.

  **Les liens et attachements** sont des chaînes qui ligotent le mental : coutumes, traditions, enseignements familiaux, sociaux, communautaires, ethniques, qui sont parfois bénéfiques, parfois mauvais mais qui nous enferment dans des normes de comportement familiales et ancestrales et nous empêchent de vivre de manière libre et agréable.

  **Les tendances latentes/inhibitions** sont des émotions et sentiments enfouis à notre insu dans notre mental. Elles sont en permanence en action, et minent le mental, provoquant une « mort lente » de l’être humain. Elles dirigent notre mental et sont à l’origine de nos soucis et perturbations. On les nomme « **Mental erroné, perturbateur** ».

  Dans les sutras, le « **Mental perturbateur** », la Base mentale, la Conscience (discriminante) et l’Intellect sont appelés du même vocable « Citta » (Mental, esprit). Parfois les sutras comparent le Mental à un singe qui n’arrête pas de se balancer de branches en branches, il s’agit là de la Base mentale ou de la Conscience. Le Bouddha (historique) parle parfois du Mental comme un dessinateur qui réalise des arabesques des paysages et scènes du monde. Il veut ainsi décrire l’Intellect. 

  Le Bouddha utilise aussi les termes **« le lac d’eau trouble, le Né (subi) »** pour désigner le Mental erroné. Le Né étant subi sera détruit, car soumis au changement perpétuel. Le Mental erroné est attaché au passé, au présent et au futur et est ainsi sans cesse agité, empli de soucis et perturbations. Le mental émotionnel est présent, obstacle à notre quiétude intérieure. L’intelligence est simplement celle de l’homme ordinaire. Le Mental erroné est la cause du karma par la pensée, la parole et les actes. Nous sommes enfermés dans le cycle sans fin du samsara (renaissances).

  ## II.LE MENTAL DU SAINT

  <center>![image 2](static/img/mental-du-saint.jpg "Mental du saint")</center>

  Il se situe à l’arrière de l’hémisphère cérébral gauche et comprend les 3 sens naturels :

  * **le toucher (naturel)** au lobe pariétal 
  * **la vue (naturelle)** au lobe occipital
  * **l’ouïe (naturelle)** au lobe temporal 

  Ce Mental est aussi nommé *Citta*.

  Quand le Bouddha avait quitté son palais, il disait : « *J’ai subi le Né, maintenant je recherche le Non-né* ». Non-né est l’un des noms donné à cette aire du cerveau, parmi plusieurs autres : *le lac d’eau pure, l’aire des sens naturels, le mental véritable, la conscience pure*…

  Quelle est la cause de l’obscurité du Mental de l’homme ordinaire ? Les impuretés/souillures.

  Dans la pratique de méditation, si nous arrivons à activer l’un des 3 sens naturels, nous pourrons isoler les impuretés, liens et tendances latentes. Ces éléments ne pourront pas se manifester, même s’ils sont encore sous-jacents. Nous pouvons les éliminer peu à peu grâce à notre force de pratique. Quand nous sommes en mesure d’expérimenter l’activation de l’un des 3 sens naturels, nous rentrons dans la méditation Samadhi avec la Connaissance non verbale. La connaissance verbale est quant à elle située dans la partie antérieure du cerveau.

  Avec l’expérience de l’activation des sens naturels, nous récoltons dans une certaine mesure les résultats suivants :

  **Au niveau biologique :**

  En isolant puis en éliminant progressivement les impuretés, attachements et tendances latentes, nous atteignons la Connaissance implicite non verbale qui nous procure un mental calme et paisible. Le système parasympathique est mis en fonction et l’acétylcholine secrétée :

  * santé du corps
  * les maladies psychosomatiques (hypertension, cholestérol, glycémie, rythme cardiaque...) remédiées.
  * le foie et les organes internes rééquilibrés

  **Au niveau psycho-physique :**

  * Développement de la sagesse et de la spiritualité 

  ## III. LE MENTAL DE BOUDDHA

  Le Mental de Bouddha est l’état du mental atteint par le Bouddha  lors du 4è degré de méditation. Il s’agit de la Cognition naturelle non verbale, aussi désigné Mental d’Ainsité, Mental Tatha. Cet état mental permet l’éclosion du potentiel d’Eveil, du développement de la sagesse transcendante, de la sagesse Prajna. C’est un processus de longue haleine : le Mental de l’être Saint comporte déjà une sagesse transcendante naissante. Cette sagesse Prajna est plus profonde et plus élevée que la Cognition non verbale. 

  Elle comprend : 

  1. **L’intuition** : connaissance pointue immédiate de l’objet au contact des sens. C’est la fonction d’interprétation de l’aire de Cognition naturelle sans parole. Ultérieurement, cette intuition dépassera l’espace et le temps. Elle est une qualité suprême qui se manifeste avec le développement de la bouddhéité.

  2. **Le magnétisme personnel** apparaît : en premier lieu, celui de la compassion, puis de la charité, de la joie et de l’équanimité. Ce magnétisme se développe graduellement selon notre pratique de méditation Samadhi et en est un résultat. Ces quatre états mentaux proviennent de la Cognition Naturelle et sont ainsi non- conditionnés. Ils se développent de manière illimitée et sont appelés les « Quatre Incommensurables ». Quant au commun des mortels qui essaie de se perfectionner dans la compassion, la charité, la joie et l’équanimité, il atteindra un niveau limité car encore soumis aux pensées comparatives, réflexives.

  3. **La créativité** : est inhérente à la Sagesse Transcendante. Cette Sagesse n’a plus besoin d’apprendre, d’acquérir de l’expérience pour produire de nouvelles créations, de nouvelles idées dans tous les domaines et pas seulement au niveau spirituel.

  4. ** L’éloquence et la force de conviction** : la capacité de délivrer des discours sans gênes, sans contraintes. 

  Vous pouvez travailler pour le bien d’autrui, dans l’esprit de tolérance sur la voie de Boddhisatva. Vos actes et réflexions relèvent du Potentiel d’Eveil et ne créent donc pas de mauvais karma, seulement du mérite. Vous vivez libéré (des attachements) et partirez libéré.  Si vous voulez renaître pour remplir la mission de Boddhisatva, vous renaîtrez par votre dévouement bienveillant sans subir la force du karma. A ce stade vous avez échappé à la souffrance (harmonie esprit-corps), atteint l’éveil (développement de la spiritualité et de la sagesse transcendante) et  réalisé votre délivrance (libéré des liens et attachements).

  ## LA VOIE DU PERFECTIONNEMENT

  Les 3 types de  Mental ci-dessus sont des parties de notre cerveau. Seul l’être humain dispose de ces 3 parties cérébrales qui lui permettent de se perfectionner et d’atteindre l’éveil.

  Dans notre perfectionnement nous devons bien comprendre notre propre Mental. Les Patriarches chinois parlaient d’apprivoiser le buffle. Il s’agit de notre buffle (notre Mental). Laissons aux autres le soin d’apprivoiser leur propre buffle.

  Le Sixième Patriarche avait écrit dans le *Sutra « Phap Bao Dan »* :

      Quand on voit la faute des autres  
      Notre propre faute est déjà là

  D’après la loi de causalité et d’interdépendance,  nous sommes aussi fautifs de ce qui s’est passé et ne sommes pas complètement innocents. Il faut bien comprendre cela dans notre pratique de perfectionnement.

  Nous aimons encore parler sans cesse, bien manger, habiter dans une belle maison et avons ainsi toujours plein de souillures. Nous gardons un Mental de l’homme ordinaire, soumis à de multiples attachements. Les souillures sont puissantes, et nous en sommes prisonniers. Elles  poussent l’esprit, l’organe mental, la conscience à travailler dans leur direction préférée, et souvent à notre insu.

  En venant ici pour étudier la méditation, nous avons eu une première prise de conscience et voulons atteindre le Mental de l’Être Saint ou de Bouddha. En rentrant chez soi, il est souhaitable de continuer la pratique. Si ce n’est pas le cas, en se laissant entraîner par ceci ou cela pour subir souffrance et tristesse, cela veut dire que cette prise de conscience n’est pas réellement acquise. Notre voie spirituelle est de partir de cette prise de conscience pour arriver au Mental de Bouddha. C’est un chemin difficile, on peut tomber à n’importe quel moment dans la boue des souillures. Rappelons-nous que nous sommes des lotus dotés de bouddhéité, de potentiel d’éveil. Si nous tombons dans la boue, plus nous nous remuons plus nous nous y enfonçons, et nous resterons prisonniers du cycle samsara des renaissances.

  Nous sommes du côté de cette rive de soucis, de souffrances, de samsara ; comment arriver à l’autre rive, celle de l’éveil, de la cessation des souffrances, de la délivrance ?

  Le Bouddha voit les êtres plongés dans la mer des souffrances et des renaissances. Lui-même y est resté longtemps et a réussi à s’en échapper. Il nous enseigne les 4 moyens pour parvenir à cette délivrance : **Méditation contemplative, Calme mental, Méditation Samaddhi, Sagesse** transcendante.

  La voie de la Méditation est parsemée d’embûches, on peut facilement tomber dans la mer de samsara :

  - Le verbe entraîne le karma : par les actes, la parole, la pensée.
  - L’excès de zèle, mortifie le corps et l’esprit, active le système sympathique.
  - La pusillanimité, le recul au lendemain
  - L’assiduité utilisant la concentration passe par le système sympathique.
  - Les relations avec les autres créant souffrance et tristesse (attachements)
  - La tristesse dont on rejette la faute aux autres, sans penser à nos propres attachements.
  - Le désir de s’agripper aux choses fastes qui nous donnent de la satisfaction. 

  Tous ces obstacles nous feront tomber dans la mer des renaissances. 

  Les choses fastes ne sont pas forcément bonnes, les choses néfastes pas forcément mauvaises. Bien ou mal, cela dépend de nous-mêmes. Si nous ne gardons pas cette « prise de conscience », nous resterons exposés aux vicissitudes de la vie, nous retombons dans l’état mental de l’homme ordinaire.  En revanche, une « prise de conscience résolue », une compréhension et une acceptation complètes des lois de l’impermanence, des conflits et du non-soi permettraient d’atteindre le Mental de l’Être Saint  avec une pratique qui progresse sans retour en arrière.

  Sur notre chemin, nous rencontrerons beaucoup de défis provenant de la loi de causalité et d’interdépendance de cette vie ou des précédentes. Nous devons les relever avec succès pour avancer, changer notre karma.

  Le Bouddha nous a aussi demandé de limiter les attachements et connaissances de ce monde pour assurer notre perfectionnement, car ils renforcent les impuretés. 

  Enfin, la pratique de méditation qui ne supprime pas le verbiage, la connaissance verbale, nous bloquera du côté de ce rivage, même avec une prise de conscience des possibilités d’éveil. L’enseignement de la méditation centrée sur les sens naturels et la Cognition naturelle, visant à mettre en oeuvre les 4 étapes de la Connaissance : Connaissance non verbale, Connaissance tacite, Connaissance en pleine conscience, Connaissance par la Cognition permettra le développement de la spiritualité et de la sagesse ainsi que le passage à l’autre rivage. 

  **Bhikkhuni Triệt Như**

  [Retranscription de Minh Từ]( /blog/24/t%25C3%25A2m-trong-%25C4%2591%25E1%25BA%25A1o-ph%25E1%25BA%25ADt) d’après un DVD, 30.3.2012  
  Traduit par Quang Phổ,  25/05/2012


title: Michel LE VAN QUYEN : «N’oublions pas que l’oreille n’a pas de paupière»
created: 2022-05-05 12:33:44.991473
edited: 2022-05-12 10:02:05.800018
topic_id: enseignement
tag: Sciences
author: Valérie Ferrer
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  **INTERVIEW - Se taire pour aller mieux. Dans nos sociétés où tout s’accélère, le chercheur en neurosciences décrit les pouvoirs - scientifiquement prouvés - du silence sur le bien-être, le stress, la créativité. Chut… Écoutons-le.**

  ![illustration](https://i.f1g.fr/media/eidos/616x347_cropupscale/2019/05/21/XVM37363da2-6cc9-11e9-8c87-89b4688530fb.jpg "Michel LE VAN QUYEN")

  **LE FIGARO. - Un proverbe affirme que «le silence est d’or». Êtes-vous d’accord avec cette expression?**

  **Michel LE VAN QUYEN** - Absolument. C’est même une évidence que nos sociétés modernes bruyantes et bavardes ont tendance à oublier. Or, il n’est qu’à renouer avec les grandes sagesses d’Orient et d’Occident pour comprendre que le silence est une notion qui interpelle depuis longtemps les plus grands philosophes. Sénèque en tout premier lieu qui dans la Rome active de Néron conseille de se retirer pour philosopher. Pythagore impose le silence à ses disciples pendant leurs années d’apprentissage. Quant aux religions, elles aussi prônent le silence monastique. Pourquoi? Parce que cela favorise l’introspection, la réflexion, le retour sur soi. Le silence permet de laisser mûrir ses pensées. Dans la société toujours en mouvement qu’est la nôtre, on a oublié qu’il était essentiel de déconnecter, de faire des pauses. Cela doit faire partie d’une hygiène quotidienne. Pas la peine de s’isoler trois semaines dans un monastère à l’autre bout du monde pour cela. Il faut apprendre à s’arrêter, même chez soi.

  **Chacun d’entre nous a l’intuition que le silence est bénéfique mais est-ce juste du bon sens ou y a-t-il des preuves scientifiques?**

  Ces questions, je ne me les étais pas vraiment posées jusqu’à ce petit matin de septembre 2017 où je me suis réveillé, la moitié du visage paralysé. Le diagnostic tombe: surmenage! Le médecin me prescrit alors le repos absolu. En quelques heures ma vie doit changer. Chercheur en neurosciences à la Pitié-Salpêtrière, je dois annuler toutes mes conférences, mes rendez-vous. Pendant plusieurs semaines, je suis contraint à ne rien faire, ne rien dire. Un vrai supplice assorti de culpabilité. L’impression d’être devenu inutile. Et puis au bout de quelques jours, le manque d’activité commence à être plus facile à supporter. Mes pensées se font plus sereines. Je prends le temps de respirer, de chasser mes idées noires. Je comprends alors à quel point l’esprit calme engendre «des pensées qui soignent». Petit à petit, je découvre que ce temps de silence intérieur me permet d’expulser tout le stress accumulé et me conduit au final vers la guérison. Interpellé par ce qui se passe en moi, je mène l’enquête et m’aperçois que ce que l’on pressent de manière intuitive, à savoir que le silence est source de bien-être, bon pour la santé, est démontré scientifiquement par les neurosciences. Pendant longtemps, le cerveau n’a été analysé que sous l’angle de l’action et l’on n’envisageait d’améliorer son fonctionnement qu’en le sollicitant davantage. Aujourd’hui, les neurobiologistes commencent à comprendre que pour booster les performances du cerveau, il est parfois utile de faire moins, de se laisser aller parfois à l’immobilité, à l’errance mentale, en d’autres termes, au silence.

  **Dans une société où chacun revendique le droit à la parole, à la mobilité, expliquez-nous en quoi le silence est bon pour nous?**

  Le silence permet de nous reposer. C’est même un antidépresseur. La recherche a montré que les périodes d’inactivité permettaient de se débarrasser des toxines que le cerveau génère et emmagasine. Cela pourrait même avoir une incidence sur le traitement des pathologies neurodégénératives comme Alzheimer. En faisant silence régulièrement, on pourrait rendre son cerveau plus résistant au déclin cognitif. La science s’est également rendu compte que les pauses auditives permettaient d’éliminer l’adrénaline, la noradrénaline et le cortisol produit par le cerveau en cas de stress, de peur et de colère en sécrétant des hormones qui permettent aux fonctions vitales de récupérer. Les études prouvent aujourd’hui que le stress chronique expose à un risque accru de maladies coronariennes et peut aller jusqu’à entraîner des problèmes cardio-vasculaires. Alors soufflons et faisons silence surtout!

  > « Il est parfois utile de faire moins, de se laisser aller à l’immobilité,à l’errance mentale »

  **S’il apparaît évident que le silence fait du bien, en quoi le bruit est-il pour autant néfaste?**

  Nous vivons dans un environnement bruyant et bien souvent nous ne nous en rendons pas compte. Faites un tour place de l’Étoile vers 20 heures. Le vacarme y est infernal. Des pointes à 120 décibels y sont enregistrées. L’équivalent d’un marteau-piqueur. Or, on sait que les normes européennes réglementent à 68 décibels le bruit tolérable. Selon l’OMS, 11 % des Parisiens sont exposés à des bruits qui dépassent ce seuil. Paris est la deuxième ville européenne la plus bruyante après Barcelone. Le bruit est une nuisance. Pour preuve, ce chiffre de l’agence européenne qui indique que 10 000 décès prématurés par an seraient liés à des nuisances sonores. Une étude allemande a souligné par ailleurs que des enfants dont l’école était proche d’un aéroport montraient des défauts de concentration majeurs mais aussi de mémorisation et de lecture. N’oublions pas que l’oreille n’a pas de paupière.

  **Le silence est une notion pleine de modulations. Il y a une variété infinie de silences. Lequel ou lesquels préconisez-vous?**

  Le silence peut en effet revêtir plusieurs formes. Il peut être corporel, acoustique, attentionnel. Pour que notre cerveau se repose, se ressource, se débarrasse des toxines, se régénère et reconnecte toutes nos fonctions vitales entre elles, il faut un peu de discipline. C’est une denrée rare! Pas facile de ne rien faire dans un monde où l’on bouge tout le temps, où l’on juge notre efficacité à nos performances. Pourtant «buller» est essentiel. Il faut arrêter de culpabiliser. Mais attention lorsque je parle de silence, il faut faire le distinguo entre le silence intérieur et le silence extérieur. Nous devons nous imposer régulièrement un silence intérieur, nous recentrer sur nous. Mais cela ne signifie pas pour autant qu’il faille nous enfermer à double tour dans une chambre. Il est tout un tas de sons qui sont bons pour notre santé.

  **Quels sont ces sons au pouvoir régénérant?**

  Une brindille qui se casse, le vent dans les feuilles, un ruisseau qui coule, le chant des oiseaux… Il est prouvé que les bruits de la nature mais aussi les chuchotements, un papier que l’on froisse… sont bénéfiques et permettent à notre cerveau de produire de la dopamine, l’hormone du plaisir. Depuis quelques années, on parle d’ASMR, Autonomous Sensory Meridian Response, une méthode de déconnexion apparue aux États-Unis et qui fait la part belle aux bruits doux et répétitifs entraînant le calme intérieur. Se mettre au vert et quitter le monde urbain a donc un véritable impact sur notre santé. Une étude a ainsi comparé les bénéfices recueillis entre une marche dans la nature et une dans un centre commercial. Pour 71 % des promeneurs dans la nature, le niveau de dépression a baissé et 90 % de ces personnes ont gagné en confiance en elles. Alors que seulement 45 % des personnes de l’autre groupe ont ressenti une diminution de leur stress. Dans la même lignée, un chercheur américain, Roger Ulrich, a démontré que les malades renfermés dans une chambre d’hôpital récupèrent mieux quand ils ont une vue sur un petit coin de verdure. Ils ont moins besoin d’antidouleurs et sortent en moyenne un jour plus tôt que ceux qui voient un parking ou un mur.

  Au Japon, on connaît ce phénomène depuis longtemps. On l’a même baptisé le shinrin-yoku ou «bain de forêt». Rien d’ésotérique en la matière mais des observations montrant que si l’on va se promener plusieurs fois par semaine dans les bois, le rythme cardiaque diminue tout comme la tension artérielle. Les défenses immunitaires elles, sont renforcées. Ainsi, deux jours de promenade nous protègent contre les rhumes et autres infections similaires pendant un mois.

  **Véritable atout santé, le silence a-t-il d’autres bienfaits dans notre vie quotidienne?**

  Il est crucial pour la mémorisation, la construction de notre intériorité. Écoutez les silences et laissez vos pensées divaguer. Le silence de la nature est ainsi propice à la créativité. Une cure de vert permet même de résoudre bien des problèmes. Selon une étude, des personnes immergées pendant quatre jours dans la nature, sans aucun accès à la technologie et aux distractions, ont vu leurs performances s’accroître de 50 % dans la résolution de problèmes.

  Il est un autre silence qui mérite également que l’on y prête attention. Un silence que l’on pourrait appeler plutôt l’écoute. Le silence dans la communication humaine vaut parfois bien des paroles. Savoir écouter, c’est savoir se taire. Nous ne sommes pas habitués à le faire car nous voulons toujours interagir. Cela demande une volonté, un effort, un entraînement. Pour y accéder, il faut faire le silence intérieur, c’est-à-dire de ne pas se laisser envahir par ses propres pensées, souvenirs ou émotions. Les bénéfices sont réellement quantifiables. Un seul exemple, le contact des yeux entre une maman et son bébé. On sait aujourd’hui que c’est un mécanisme important dans le développement du cerveau du nourrisson. Ces premières émotions positives renforcent la construction du système nerveux et immunitaire. À l’âge adulte, nous avons aussi besoin d’être écoutés. Nous nous sentons alors aimés. Il me semble donc primordial d’entretenir une qualité d’écoute au sein de sa famille, avec ses amis, ses élèves, ses patients. Des chiffres publiés en 2006 montrent même que des femmes soignées pour un cancer du sein présenteraient quatre fois moins de risque de décéder dès lors qu’elles ont au moins un ou deux amis sur qui compter. Édifiant non?

  **Dans le tourbillon de la vie, comment faire concrètement pour s’arrêter, se taire, écouter?**

  Cela passe par des choses toutes simples. Éteindre son téléphone portable de temps en temps. S’asseoir à la terrasse d’un café et regarder les gens passer. Méditer, s’octroyer des pauses dans la journée, au travail par exemple. Dix minutes suffisent à recharger ses batteries. Il faut alors apprendre à respirer. Six cycles par minute. Inspirez pendant 5 secondes puis expirez. Gardez ce rythme une minute. Vous constaterez alors que l’esprit devient plus clair et que vous contrôlez mieux vos émotions. Faites également des siestes sans sommeil. À l’image de Dali qui fermait les yeux pour se reposer et mettait une clef dans sa main. Quand il s’endormait, sa main lâchait l’objet et le bruit le réveillait. Une façon intelligente de lâcher prise. Battez également des paupières. Il est prouvé que le cerveau par cette simple action fait une pause ultrarapide et désengage son attention de la tâche à effectuer. Comme si chacun clin d’œil passait un coup d’éponge sur le tableau noir de la conscience. Apprenez à vos enfants ces gestes d’hygiène quotidienne. Éduquez-les à l’écoute des autres, ils développeront de l’empathie. Et souriez! Les chercheurs affirment qu’il suffit de se forcer à sourire 60 secondes pour que notre cerveau reçoive un message positif et provoque une baisse du cortisol, cette hormone fabriquée en réponse au stress. Cette sorte de méthode Coué permet de ralentir le rythme cardiaque et d’abaisser la pression artérielle. Le cerveau produit alors des endorphines qui ont un effet calmant. L’ensemble de ces processus se solde au final par un meilleur métabolisme. Simple et efficace!

  **Michel Le Van Quyen** est l’auteur de «Cerveau et Silence» aux Éditions Flammarion.

  Par **Valérie Ferrer**

  [Le figaro, le 21/05/2019](https://www.lefigaro.fr/lifestyle/michel-le-van-quyen-n-oublions-pas-que-l-oreille-n-a-pas-de-paupiere-20190521)


title: La Méditation SUNYATA : un aperçu
created: 2022-05-08 10:42:45.599558
edited: 2022-06-28 20:36:26.214918
topic_id: apropos
tag: Sunyata
author: Nhất Hòa
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ## Son enseignement 

  * est basé sur le processus de réalisation et d'éveil de Bouddha Shakyamuni
  * combinant la quintessence de trois traditions zen bouddhistes : le Theravāda (bouddhisme originel), le Mahāyāna (bouddhisme développé) et le Dhyāna (Zen) 
  * les enseignements théoriques sont prodigués en parallèle avec la pratique de la méditation
  * la pratique de la médiation sous l'éclairage des récentes découvertes en neuro-sciences.
  * les exercices de Qi Gong sont conçus par le Maître Thích Thông Triêt pour aider les élèves à garder le corps en bonne santé et à faciliter la pratique de la méditation

  ## Sa mission

  * aider les méditants à réguler leurs maladies psycho-somatiques, 
  * les aider à harmoniser leur corps et leur esprit,  en s'harmonisant avec les personnes de leur entourage et avec la société, 
  * tout en guidant les méditants vers l'éveil, en transformant leur perception de la réalité et en développant progressivement leur sagesse spirituelle.

  > La méditation consiste à entraîner nos neurones à acquérir une nouvelle habitude, l'habitude du silence immobile.   
  > *(Thích Thông Triêt, Maître Zen Fondateur de la Méditation Sunyata)*


title: Memo de Phuoc
created: 2022-05-12 10:37:18.000000
edited: 2023-09-30 15:21:48.901547
topic_id: _admin
tag: admin
author: Phuoc
status: publié
creator: phuoc
editor: admin
body:
  ##En FRANCAIS
   
   - [dhammadana.org](https://dhammadana.org/index.htm) — Les enseignements de Bouddha par les textes 
   
   - [Ecole occidental de médiation](https://www.ecole-occidentale-meditation.com/)

  ##In ENGLISH
   
   - [Buddhism for kids](http://www.buddhismforkids.net/index.html) - a source for Buddhist books, facts, and meditation for kids of all ages.
   
   - [TRICYCLE](https://tricycle.org/) - The Buddhist Review
   
   - [Inquiring Mind](https://www.inquiringmind.com/) - Archive of a Buddhist journal that was in print from 1984–2015


title: Khí Công căn bản
created: 2022-05-13 14:32:13.634461
edited: 2022-09-14 11:16:21.708125
topic_id: qigong
tag: KhiCong
author: tanhkhong.org
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ##PHẦN THỰC HÀNH
   
    
  ###Nguyên tắc thở Khí Công: 1, 4, 2

  **HÍT VÀO** : 1, 2, 3 tiếng đếm.  Hít vào bằng mũi, lấy hơi vào lồng ngực kéo cơ hoành. 

  **NÉN KHÍ** : 1, 2, 3, 4, …12 tiếng đếm: Tùy theo thế tập gồng cứng cơ bắp: tay-vai-ngực-đùi, nhất là 2 bên nách và 2 bên háng. Tùy theo tác dụng mà gá ý ở nơi nào.

  **THỞ RA** : 1,2, 3,…6 tiếng đếm: Chậm chậm bằng mũi hay bằng miệng (tùy ý).  Thư giãn hoàn toàn, thả lỏng tất cả cơ bắp, nới lỏng 2 bàn tay, chân rùn xuống tùy theo thế.

  Mỗi thế tập từ 3 đến 5 lần.

  Ngoài ra cần lưu ý:

  * **Nguyên tắc tùy sức** : Hít-Nén-Thở ra vừa sức, dành cho những người bị bệnh tim mạch, chóng mặt, hay hen suyễn, thay vì 3 tiếng đếm khi hít vô, tùy sức chỉ 1 hay 2 tiếng đếm. Nén cũng không nên hết sức, thở ra không kéo dài hụt hơi nhưng vẫn giữ đúng nguyên tắc 1, 4, 2.

  * **Nguyên tắc tối đa** : Dành cho người tập khí công đã lâu.  Hít-Nén-Thở ra dài tối đa theo sức mình nhưng vẫn theo đúng nguyên tắc 1, 4, 2.

  * **Thời gian tập**: 15-30 phút buổi sáng. Người có bệnh có thể tập nhiều lần trong ngày và tập những thế tương ứng với bệnh của mình.

  Khi nén khí, gá ý chỗ đau, hoặc ở các huyệt đạo.
   
  ##KHỞI ĐỘNG

  Làm ấm cơ thể trước khi bắt đầu tập.

  ###Phất thủ/ Dịch cân kinh:

  **Tác dụng** : Tăng cường nội lực, điều chỉnh tim mạch và phổi, thấp khớp đầu gối, giúp gân bắp chân tay dẻo dai hơn.

  **Tư thế tập** : Thở bình thường. Đứng thẳng hai chân dang ra bằng khoảng vai. Từ từ đưa hai tay lên cao về phía trước mặt không quá vai và phất mạnh về phía sau lưng.  Chân rùn xuống khi phất tay ra sau. Lập lại động tác phất thủ 50-100 lần (hoặc 5-10 phút tùy ý).

  ##A. NHỮNG THẾ ĐỨNG

  ###1. Thở Nội Lực :

  **Tác dụng** : Tăng cường nội lực, tăng cường hệ thống miễn nhiễm. Thế chủ lực của khí công.

  **Tư thế tập**: Đứng thẳng, 2 chân dạng ra ngang vai, 2 bàn tay đan vào nhau phía trước.

  - **HÍT VÀO** : 2 cánh tay ép sát vào nách.
  - **NÉN KHÍ** : Thót bụng, 2 bàn tay nắm chặt nhau, và gồng cứng 2 cánh tay, vai, ngực, các cơ bắp của thân, và hai chân. Gá ý vào đan điền (dưới rún 8 cm). 
  - **THỞ RA** : Từ từ thả lỏng các cơ bắp, chùng chân, khuỵu hai đầu gối để giữ thăng bằng, rồi thẳng người lên trở lại vị trí đầu.

  ![Thở Nội Lực](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig01.jpg)

  ###2. Thở Động Mạch Vành Tim :

  **Tác dụng** : Ngừa và trị bệnh nghẽn động mạch vành tim.

  **Tư thế tập** : Đứng thẳng, 2 chân dạng ra ngang vai.

  - **HÍT VÀO** : Từ từ đưa tay trái lên, ép sát vào đầu, lưng bàn tay hướng ra phía ngoài, tay phải buông thõng sát người.
  - **NÉN KHÍ** : Gồng cứng từ sườn trái lên cánh tay đến bàn tay trái.  Đồng thời nghiêng người từ từ về phía phải. Gá ý nơi hông trái .
  - **THỞ RA** : Từ từ buông thõng cánh tay trái xuống, người thẳng lại vị trí ban đầu.
    Đổi tay.      

  ![Thở Động Mạch Vành Tim](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig02.jpg)

  ###3. Thở Tim:

  **Tác dụng** : Ngừa và trị bệnh tim mạch.

  **Tư thế tập** : Đứng thẳng, 2 chân dang ra ngang vai, hai tay buông thõng.

  - **HÍT VÀO** :  Hai cánh tay đưa từ từ ra 2 bên, cao hơn vai. Từ từ ngã người ra sau.
  - **NÉN KHÍ** :  Căng cơ hoành ra, Chuyển cứng ngực, chỗ trái tim. Gá ý ở tim.
  - **THỞ RA** : Từ từ buông thõng 2 tay, trở lại vị trí ban đầu.
   
  ![Thở Tim](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig03.jpg)

  ###4. Thở Thận:

  **Tác dụng** : Tăng sức cho Thận, bớt đau lưng, tiểu đêm, trị rụng tóc, sói đầu.

  **Tư thế tập** : Đứng thẳng, 2 chân dang ra ngang vai.

  - **HÍT VÀO** : Đặt hai bàn tay vào huyệt Thận Du phía sau lưng, hai ngón cái nắm hai bên hông ngang thắt lưng.
  - **NÉN KHÍ** :  Ngã lưng ra phía sau. Gồng cứng chỗ thắt lưng. Gá ý ở Thận. 
  - **THỞ RA** : Từ từ thẳng người, trở lại vị trí ban đầu. (Nếu thấy chóng mặt thì làm thật chậm). 

  ![Thở Thận](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig04.jpg)


  ###5. Thấp Khớp:

  **Tác dụng** : Tăng lực cho gân cốt, tạo thêm chất nhờn cho khớp xương đầu gối, giảm đau nhức do thấp khớp.

  **Tư thế tập** : Đứng thẳng, 2 chân dang ra ngang vai.

  - **HÍT VÀO** : Chân trái bước chéo về phía trước, chân phải giữ nguyên.
  - **NÉN KHÍ** : Từ từ khuỵu gối trái về phía trước càng thấp càng tốt, gồng cứng chân trái. chân phải thẳng, tay trái đưa theo phía chân trái, vươn lên cao khoảng tầm mắt, tay phải đưa ngược chiều cách thân mình một gang tay và xuôi xuống đất. Thân giữ thẳng. Gá ý đầu gối trái. 
  - **THỞ RA** : Từ từ thẳng đầu gối, đứng thẳng và thư giãn các cơ. Đổi chân.
   
  ![Thấp Khớp](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig05.jpg)

  ##B. NHỮNG THẾ NGỒI

  ###6. Thở đầu gối, cơ bắp đùi, dây chằng:

  **Tác dụng** :  Giảm đau cột xương sống, giúp giãn gân cốt đầu gối, cơ bắp đùi và dây chằng.

  **Tư thế tập** : Ngồi xuống, 2 lòng bàn chân áp vào nhau, 2 đầu gối dang ngang và chạm đất càng tốt, lưng thẳng.

  - **HÍT VÀO** :  2 tay nắm các ngón chân.
  - **NÉN KHÍ** :  Cúi thân xuống từ từ, giữ cho đừng cong lưng và xuống thấp càng sát mặt đất càng tốt, Gồng cứng cơ bắp đùi, dây chằng. Gá ý vào chỗ nào đau.
  - **THỞ RA** : Chậm, từ từ ngồi thẳng lại vị trí đầu.
   
  ![Thở đầu gối, cơ bắp đùi](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig06.jpg)


  ###7. Thở Tuyến Ức (tăng cường hệ thống miễn nhiễm):

  **Tác dụng** : Tăng cường hệ thống miễn nhiễm, ngừa ung thư.

  **Tư thế tập** : Ngồi xếp bằng, lưng thẳng.

  - **HÍT VÀO** : 2 bàn tay nắm lại, chống xuống đất, lưng bàn tay hướng về phía trước như con sư tử. Hai nắm đấm đặt gần nhau để 2 cánh tay ép sát vào nách.
  - **NÉN KHÍ** :  Gồng cứng cơ bắp 2 tay, mặt hơi ngẩng lên trời, ngực hơi ưỡn ra trước. Chuyển cứng nơi tuyến Ức, giữa ngực. Gá ý vào tuyến Ức. 
  - **THỞ RA** : Từ từ, thư giãn và buông lỏng toàn thân.
   
  ![Thở Tuyến Ức](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig07.jpg)


  ###8. Thở Đau Nhức cơ bắp đùi:

  **Tác dụng** :  Giảm đau nhức cơ bắp đùi.

  **Tư thế tập** : Ngồi xếp bằng, chân phải để nguyên, chân trái duỗi thẳng ra 45 độ.

  - **HÍT VÀO** : Đưa tay trái thẳng chạm vào chân trái (cùng bên), tay phải đưa thẳng ra sau.
  - **NÉN KHÍ** :  Gồng cứng cơ bắp đùi chân trái, giữ nhượng sát mặt đất. Gá ý nơi cơ bắp đùi trái bên dưới (sát sàn nhà). 
  - **THỞ RA** : Từ từ thu chân tay lại, trở lại vị trí đầu.
  Sau đó tiếp tục giữ chân trái duỗi thẳng, đổi tay, đưa tay phải chạm vào chân trái, (tay này chạm chân kia). Đổi chân.
   
  ![Thở Đau Nhức cơ bắp đùi](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig08.jpg)

  ###9. Thở Đẹp Da Mặt:

  **Tác dụng** : Làm đẹp da mặt, ngừa các bệnh ở mắt, mũi, tai, và da.

  **Tư thế tập** : Quỳ xuống, ngồi trên hai gót chân, lưng thẳng.

  - **HÍT VÀO** : Vòng 2 tay ra phía sau lưng, tay phải nắm cổ tay trái (hoặc ngược lại tùy ý).
  - **NÉN KHÍ** : Thót bụng, gồng cứng 2 cánh tay ép sát vào nách và cúi đầu xuống từ từ cho tới khi chạm mặt đất (nếu được). Gá ý vào (da) mặt
  - **THỞ RA** : Từ từ ngồi thẳng lên, trở lại vị trí ban đầu.
  Chú ý: Nếu bị sổ mũi hay ho thì gá ý vào mũi hay cuống họng.Nếu tai có vấn đề thì chuyển cứng vùng tai và gá ý nơi tai.  Những người bị huyết áp cao hoặc thấp, hoặc dễ chóng mặt nên cẩn thận khi tập thế này, nếu thấy bị xây xẩm nên ngưng tập.
   
  ![Thở Đẹp Da Mặt](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig09.jpg)


  ##C. NHỮNG THẾ NẰM

  ###10. Thở Thần Kinh Tọa:

  **Tác dụng** : Ngừa và trị đau nhức thần kinh tọa.

  **Tư thế tập** : Nằm xuống, lưng chạm sàn nhà, 2 tay dang thẳng ra hai bên.

  - **HÍT VÀO** : Chân trái giơ thẳng lên trời, chân phải vẫn giữ sát mặt đất.
  - **NÉN KHÍ** :  Đưa chân trái bắt ngang qua phía bên phải, đầu quay về hướng trái (ngược với hướng chân), vai chạm mặt đất. Gồng cứng chân trái. Gá ý vào chỗ đau ở thần kinh tọa. 
  - **THỞ RA** : Từ từ, đưa chân trái về vị trí ban đầu.
   Đổi chân.

  ![Thở Thần Kinh Tọa](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig10.jpg)


  ###11. Thở Gan:

  **Tác dụng** : Tăng cường chức năng của gan.

  **Tư thế tập** : Nằm xuống, chân duỗi thẳng.

  - **HÍT VÀO** : 2 bàn tay đan nhau trên bụng để dễ gồng. Ngón chân cái trái để dưới chuyển cứng chỉa lên, ngón chân cái phải chuyển cứng đè xuống ngón chân cái trái.
  - **NÉN KHÍ** : Đầu và chân giở lên cao cách mặt đất khoảng 20cm, 2 ngón chân cái đè mạnh lên nhau. Gồng cứng vùng bụng.Gá ý vào gan (vùng bụng trên, bên phải). 
  - **THỞ RA** : Từ từ hạ 2 chân xuống sát đất về vị trí đầu.
   
  ![Thở Gan](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig11.jpg)


  ###12. Thở Suy Nhược Thần Kinh:

  **Tác dụng** : Trị suy nhược thần kinh, sợ ma, lo sợ vẩn vơ.

  **Tư thế tập** : Nằm xuống, lưng chạm sàn nhà, 2 đầu gối co lại, 2 bàn chân nằm trên mặt đất.

  - **HÍT VÀO** : 2 tay nắm lấy 2 cổ chân hoặc chạm gót chân cũng được.
  - **NÉN KHÍ** : Giở mông lên càng cao càng tốt, đầu và vai vẫn chạm sàn nhà, gồng cứng hai tay và hai đùi. Gá ý ở sau ót. 
  - **THỞ RA** : Từ từ hạ mông xuống, trở lại vị trí đầu.
   
  ![Thở Suy Nhược Thần Kinh](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig12.jpg)

  ###13. Thư Giãn:

  **Tác dụng** : Cân bằng nội tiết tố (hormones): giúp tiết ra Acetylcholine để cân bằng Epinephrine và Norepinephrine đã tiết ra trong khi tập.

  **Tư thế tập** :  Nằm ở tư thế buông lỏng hoàn toàn, lưng trên sàn nhà, gỡ mắt kiếng ra, mắt nhắm lại, 2 bàn tay ngửa,  dang ra sao cho thoải mái, chân thẳng dang ra khoảng bằng vai, thả lỏng bàn chân cho rớt  xuống 2 bên.  Thở nhẹ và đều (cảm giác như thân nặng và chìm xuống). ít nhất 5 phút. Có thể ngủ càng tốt.

  ![Thư Giãn](http://www.sunyatameditation.org/wp-content/uploads/2015/12/T5-Fig14.jpg)


  *** 
   
  Tài liệu này do Ban Điều Hành Đạo Tràng Tánh Không Nam Cali ghi chép lại từ Video Khí Công Căn Bản và các lớp Khí Công do Thầy Thiền Chủ trực tiếp hướng dẫn, nay trình bày và ấn hành theo nhu cầu của Đạo Tràng, chỉ để dùng làm tài liệu tu học nội bộ, không phổ biến.

  Ấn tống lần thứ II, ngày 17 tháng 3 năm 2012 để phát cho các Thiền sinh Nam Cali.
   
  **Chú ý**: Lúc mới bắt đầu tập cần phải có sự hướng dẫn của Huấn Luyện Viên Khí Công

  Nguồn : [KHÍ CÔNG CĂN BẢN - tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/p161a1081/khi-cong-can-ban-phan-thuc-hanh)


title: Vài nét về Thiền Tánh Không
created: 2022-05-13 14:45:30.628010
edited: 2022-09-14 12:03:58.454717
topic_id: apropos
tag: ThongTriet
author: Nguyễn Tường Bách
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <h3 class="text-center">Tưởng niệm cố Hòa thượng Thích Thông Triệt</h3>

  <p class="text-center"><i>Hòa thượng Thích Thông Triệt, Thiền chủ pháp môn Thiền Tánh Không, đã mất ngày 27-12-2019 tại Mỹ, thọ 90 tuổi. Thầy để lại một dòng thiền đặc sắc trong thời hiện đại.</i>
  <br>
  <br>
  <img src="https://www.tanhkhong.org/images/file/l6XgrU7A1wgBAKVk/w267/thay-thich-thong-triet-size-4x6.jpg">
  <br>
  </p>

  ###Ánh sáng giác ngộ

  Thầy Thông Triệt vốn là đệ tử của Hòa thượng Thanh Từ, xuất gia năm 1974. Trong những năm sau đó, Thầy kiên trì hành trì tu tập, kể cả trong những hoàn cảnh khó khăn nhất. Sau 7 năm công phu và trải qua nhiều cảnh ngộ hầu như tuyệt vọng, Thầy hoát nhiên ngộ đạo. Theo lời chính Thầy kể lại, Thầy trải nghiệm Tánh Không trong một dạng đốn ngộ. “Không” bỗng bừng sáng sau khi Thầy lìa bỏ tất cả các pháp Thiền “... không thiền, không quán, không chỉ, không định, không trụ, không ly...”. Các pháp đó vốn là tông chỉ của Thiền, nhưng đã được dùng ngôn ngữ để diễn đạt.
  Sự bừng tỉnh nằm ở chỗ, Thiền vốn nằm ngoài ngôn ngữ, mà mọi pháp tu học trong Thiền đa phần phải dùng ngôn ngữ để diễn bày. Khi hành giả lìa bỏ ngôn ngữ và khái niệm thì ánh sáng giác ngộ hiện đến trong Thầy.

  Sau một thời gian rất dài miên mật quan sát hoạt động của tâm và khả năng nhập định, Thầy nhận biết rõ ràng là, ý thức và tư tưởng - tác nhân gây trở ngại con đường Thiền - thường xuất hiện trong dạng lời nói thầm trong tâm, mà Thầy gọi là “tâm ngôn”. Dựa trên kinh nghiệm của chính mình, Thầy cho rằng cắt đứt tâm ngôn là dứt bặt tư tưởng, là trải nghiệm tức khắc tầng Thiền “không Tầm không Tứ” của truyền thống Thiền Phật giáo.

  Năm 1992, Thầy định cư tại Mỹ và thành lập dòng Thiền Tánh Không (Sunyata Meditation). Kể từ hơn 25 năm qua, Thầy tùy duyên trao truyền pháp môn và bí quyết của mình cho những ai có lòng tầm cầu. Trong thời gian đó, nhiều thiền sinh trên thế giới, từ Mỹ đến châu Âu, Úc và Việt Nam đã tiếp thu được tông chỉ và thực hành Thiền có kết quả.

  Người viết bài này theo học với Thầy từ nhiều năm qua. Với lòng tri ân sâu sắc đối với một vị Thầy giác ngộ và tận tụy, bài này xin giới thiệu sơ lược công trình và nội dung pháp môn của Hòa thượng Thông Triệt.

  ###Không nói thầm trong não

  Những ai từng thực hành Thiền đều nghe đến 4 tầng Thiền, Sơ thiền, Nhị thiền, Tam thiền, Tứ thiền của Đức Phật. Trong thời đại hiện nay của chúng ta, phần lớn thiền giả đều chỉ trải nghiệm được hai tầng Thiền đầu tiên. Đặc trưng của Sơ thiền là “ly dục, ly bất thiện pháp”, tức là dạng tâm thức trong đó vắng bóng các loại đòi hỏi, mong cầu... mà chỉ ghi nhận các pháp xảy ra tức thì trong tâm. Trong Sơ thiền, hành giả cảm nhận một dạng hỷ lạc do ly dục sinh. Đặc trưng của Nhị thiền là một dạng tâm thức “không Tầm không Tứ”, tức là một tâm thức bặt tư tưởng, không còn suy luận, cân nhắc, vấn đáp... trong tâm. Trong mức Nhị thiền, khi hành giả đạt được sự trống rỗng đó thì có một dạng hỷ lạc “do Định sanh”. Do đó ta có thể nói Định chỉ xuất hiện nếu hành giả đạt được mức độ Nhị thiền.

  Những ai từng ngồi xuống gối thiền đều biết, khó nhất cho hành giả là đi từ Sơ thiền qua Nhị thiền. Lúc đó tâm thức lìa bỏ được các hoạt động thuộc về ý thức và tư tưởng như suy luận nội tâm, cân nhắc đúng sai, tự mình vấn đáp. Dòng Thiền Tánh Không gọi một cách đơn giản các hoạt động này là “lời nói thầm”. Trong mức Nhị thiền, Tánh Giác hay Cái Biết thường hằng và lặng lẽ soi sáng trong và ngoài tâm, nhưng không ai hỏi không ai đáp, không có ai đó cả để tầm cầu suy diễn.

  Nhiều người trong chúng ta không phân biệt được “Cái Biết” và Tư tưởng, vì thông thường Tư tưởng đi theo Cái Biết như bóng theo hình. Nhưng thực ra có một dạng Biết nhưng Tâm vẫn trống rỗng, đó là điều mà Thiền Tánh Không gọi là “Biết không lời”.
  Hãy xét Cái Biết của mắt (nhãn thức). Theo Phật giáo, khi cảnh vật hiện diện (trần) và mắt (căn) chú ý đến thì một nhãn thức sinh ra. Ta có thể xem nhãn thức là sự tương tác của mắt và cảnh vật. Nhãn thức được ví như chiếc cầu nối và hai trụ cầu là căn và trần. Khi nhãn thức ban sơ vừa xuất hiện thì đó là “Cái Thấy không lời”. Nhưng chỉ một sát na thời gian sau đó thì Tâm ta liền chuyển qua xét đoán cảnh vật, dù hành giả vẫn chú ý đến vật, lúc đó Cái Thấy đã trở thành “có lời”. Khi trỗi lên ý thức xét đoán, ta vô tình để cho khái niệm có sẵn trong đầu thay thế cảnh vật hiện tiền.

  Do đó Cái Biết không lời, vắng dấu vết của khái niệm, của quá khứ, của ý thức quan sát, chính là cách để trải nghiệm sự vật “đúng như nó là”. Đó là lý do mà Phật dạy trong kinh Bàhiya “... trong cái Thấy chỉ có cái Thấy, trong cái Nghe chỉ có cái Nghe...”, trong đó Ngài không nói đến người thấy, người nghe...

  Thế nên “không lời”  là bí quyết, là chìa khóa của Thiền Tánh Không để hành giả từ Sơ thiền có khả năng đạt đến Nhị thiền. So với lời Phật dạy thì thật ra pháp Thiền này nằm gọn trong Tứ niệm xứ, trong bốn “xứ” mà ta hay gọi là “thân thọ tâm pháp”. Nếu pháp Thiền truyền thống “niệm hơi thở” của Phật được xem là “niệm thân”, pháp Thiền Vipassana của Thiền sư Goenka (1924-2013) là “niệm thọ” thì pháp Thiền Tánh Không có thể xem là “niệm pháp”. Niệm pháp trong Thiền Tánh Không có nghĩa theo dõi quán sát lời nói trong tâm và lìa bỏ chúng.

  Bốn xứ “thân thọ tâm pháp” thực ra liên quan chặt chẽ với nhau, chúng tương tác với nhau theo luật Duyên khởi. Đời sống thông thường cho thấy, khi cơn giận nổi lên (tâm) thì khuôn mặt biến đổi, hơi thở dồn dập (thân). Trong Thiền lại càng rõ hơn, khi tâm vắng lặng thì thân thể an nhiên, các tác dụng thuận lợi về mặt sinh hóa trong thân, nó mang lại hỷ lạc, có khả năng chữa bệnh. Nhận thức rõ mối liên hệ này, từ thuở ban đầu tại Mỹ, Hòa thượng Thông Triệt phát hiện nhiều điều thú vị và có ích cho người thực hành Thiền.
   
  ###Phát hiện về não bộ

  Khai triển pháp “Biết không lời”, ta sẽ đến với 4 khía cạnh của nó là “Thấy không lời”, “Nghe không lời”, “Xúc chạm không lời”  và “Nhận thức không lời”. Đó là 4 cửa ngõ quan trọng của con người có khả năng dẫn đến Nhị thiền. Ta đã biết não bộ có những trung khu liên hệ với các giác quan và khả năng tư duy thông thường như suy luận, ngôn ngữ, tưởng tượng... Một khi các trung tâm đó bị tổn thương thì con người mất khả năng trong các giác quan liên hệ. Thầy Thông Triệt cho rằng, thế thì phải chăng các khía cạnh của “Biết không lời” nói trên cũng có 4 vị trí hẳn hoi trong não bộ con người.

  Kể từ năm 1994, Thầy quan tâm tìm hiểu hoạt động của “vùng Dưới Đồi” (Hypothalamus) trong não bộ và cho rằng vùng này có liên hệ với cái “Biết không lời”. Năm 2006 và nhiều năm sau đó, tại Đại học Tübingen (Đức), Thầy để chụp hình não bộ của chính mình trong nhiều tầng thiền khác nhau, nhằm xác định các trung khu thần kinh liên hệ với các mức độ tâm thức đó. Kết quả thực đáng kinh ngạc. Người ta xác định được các trung khu nhận thức thuộc về ý thức nằm ở phần tiền trán, còn các vị trí của cái “Biết không lời” nằm phía sau bán cầu não trái, đặc biệt Tính “Nhận thức không lời” nằm tại vùng Precuneus ở thùy đỉnh bên trong võ não. Kết quả của công trình này được hai Tiến sĩ Michael Erb và Ranganatha Sitaram công bố trong Hội nghị chuyên ngành OHBM (Organization of Human Brain Mapping) tại Barcelona năm 2010 và Quebec năm 2011.

  Trước Thầy Thông Triệt, không có vị thiền sư nào đi vào đề tài này, hẳn là vì ngày xưa phương tiện nghiên cứu não bộ chưa có. Thế nhưng kinh sách đã nhiều lần đề cập đến vai trò của thân người trên bước đường giác ngộ, xem Thân là phương tiện ưu việt để đi vào Thiền.

  Pháp môn Thiền Tánh Không cho rằng, để thực hiện pháp “Không lời”, ngoài các phương pháp truyền thống, hành giả có thể chủ động tác ý lên các “trung khu không lời” của não bộ, để lìa bỏ tư duy, suy nghĩ, suy luận để cắt “đường mòn ngôn ngữ”, nhằm đi vào Định không Tầm không Tứ. Như thế giữa tâm và não bộ, một con đường hai chiều được thiết lập. Nhìn trong tổng thể Tứ niệm xứ thì đây là một dạng phối hợp chủ động giữa “niệm pháp” và “niệm thân”.

  Tóm lại, công trình của Thầy Thông Triệt truyền lại cho thiền sinh trong dòng Thiền Tánh Không gồm có hai điểm đặc sắc. Đó là, thứ nhất, xác định lời nói thầm trong tâm (tâm ngôn) là hoạt động của ý căn, ý thức, trí năng. Trung khu thần kinh của nó nằm ở vùng tiền trán. Lời nói thầm cần được xa lìa, cắt bỏ nếu thiền giả muốn đi vào tầng Thiền không Tầm không Tứ. Thứ hai, xác định có dạng tâm thức “Biết không lời”, cụ thể là Thấy không lời, Nghe không lời, Xúc chạm không lời. Trung khu thần kinh của cái Biết không lời đó nằm ở phía sau bán cầu não trái. Ba Tánh không lời đó là các cửa ngỏ đi vào Định không Tầm không Tứ. Thực hành thiền miên mật, thiền giả có khả năng đạt đến Nhận thức không lời, dạng định sâu với trung khu thần kinh là vùng Precuneus.

  ###Một pháp Thiền cho thời hiện đại

  Có những điểm đặc sắc nói trên, nhưng thực ra dòng Thiền Tánh Không chính là sự khai triển hiện đại của truyền thống Thiền nguyên thủy của Phật giáo. Thiền sinh tu tập pháp “không lời” bằng những cách quen thuộc như “không nói thầm trong não”, “không định danh đối tượng”, “không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng”. Đối với các giác quan thì thiền sinh thực tập các pháp nhằm xa lìa lời nói như “nhìn khoảng không, nhìn lưng chừng”, “nghe lại tánh nghe” hay “thư giãn lưỡi”. Điều quan trọng nhất trong dòng Thiền Tánh Không là thiền sinh cần thực tập trong sinh hoạt hàng ngày, trong hành động đi đứng nằm ngồi, trong đó ta chỉ ghi nhận mọi sự, không suy luận cân nhắc, không phê bình, so sánh. Điều này sẽ sinh ra một “quán tính không lời”, tạo cho tâm một thói quen mới, đó là chỉ Biết mà không có lời nói đi kèm.

  Với sự phát hiện mối liên quan mật thiết giữa các dạng tâm thức và các trung khu não bộ, ta biết rõ thêm các tầng Thiền và các dạng hỷ lạc của nó tác động trực tiếp lên hệ thần kinh của con người. Đó là trong trạng thái Định, thiền giả đã kích hoạt hệ thần kinh “đối giao cảm” thay cho hệ “giao cảm”. Khi hệ đối giao cảm được kích hoạt, một số diễn biến sinh hóa sinh ra, đem lại an lạc và sức khỏe cho con người. Đây cũng là điều mà các nghiên cứu phương Tây về Thiền đã thừa nhận từ lâu. Với các phát hiện xung quanh não bộ con người, Thiền Tánh Không rọi thêm một tia sáng khoa học vào một phép tu học xuất phát từ phương Đông và một lần nữa nhấn mạnh rằng, Thiền không hề mang tính cách mông lung, huyền bí. Trên chính thân tâm mình, Thiền giả tìm ra manh mối của khổ đau và giải thoát khỏi nó. Trong thực hành cụ thể thì sự cảm nhận hỷ lạc và an ổn trong thân cho hành giả biết mình đi đúng hướng.
  Song song với các pháp thực hành, dòng Thiền Tánh Không còn giảng giải một loạt đề tài thuộc về lý thuyết Phật giáo như Chân như, Huyễn, Vô ngã, Vô nguyện... Được trình bày khúc chiết trong các bài pháp thoại của Ni sư Triệt Như, ngoài phần lý thuyết căn bản Phật giáo, các luận đề này soi rõ cho hành giả và học giả biết, tại sao chỉ với pháp “Không nói” hay với Tâm Vô Niệm, ta mới có thể tiếp cận được với Thực tại đích thực. Qua đó ta biết rằng, có những tầng mức sâu cạn khác nhau trong Thiền, biết Chỉ và Định khác nhau, biết Định cũng có nhiều tầng nhiều lớp mà chỉ người thực hành mới tự hay tự biết. Giữa các tầng lớp khác nhau vi tế đó thì “có lời” và “không lời” là đặc trưng cơ bản nhất để phân biệt.

  Nhìn chung, pháp “Không nói” của Thiền Tánh Không, cũng như mọi pháp Thiền khác, chỉ phù hợp với căn cơ của một số hành giả nhất định. Thiền Tứ niệm xứ với 4 xứ Thân Thọ Tâm Pháp mở ra nhiều pháp khác nhau và sự phối hợp giữa các pháp. Khi bắt đầu tu học, mỗi hành giả sẽ từ từ tự nhận biết đâu là phương pháp thích hợp cho mình. Thực tế là tâm ý của mỗi thiền sinh đều khác nhau, mỗi người có những trở ngại khác nhau nằm sâu kín trong tâm mà khi nhân duyên đến thì sẽ tự “nhổ đinh tháo chốt”.

  Kết luận, ta có thể nói, pháp “Không nói” phù hợp trong thời đại hiện tại, nhất là cho thành phần trí thức. Đặc trưng của thời đại chúng ta đang sống là thời đại của thông tin và tri thức. Thông tin tràn ngập trong đời sống, nhiều kiến thức vô bổ bủa vây chúng ta, bắt ta phải phản ứng, đánh giá, cân nhắc. Tâm chúng ta luôn luôn tràn ngập suy luận, đời sống nội tâm không bao giờ được an ổn. Ngoài ra, giai đoạn này cũng là thời đại của tri thức. Ngôn ngữ, tư tưởng, suy luận thường được xem là các tính chất ưu việt trong xã hội. Con người thời nay, khi đến với Thiền Phật giáo, hẳn phải ngỡ ngàng khi nghe, thiền giả cần lìa Tầm lìa Tứ mới nếm trải được niềm vui của Định.

  Do đó pháp “Không lời” tuy rất khó cho nhiều người nhưng có lẽ là cách đối trị hữu hiệu cho những ai trong thời đại này thật tâm tầm cầu một con đường giải thoát. Trong nhiều năm qua, Thiền Tánh Không đã giúp cho nhiều người, Việt Nam cũng như ngoại quốc, có một con đường tu tập phù hợp. Thầy Thông Triệt đã mất nhưng pháp của Thầy vẫn được truyền dạy trong nhiều đạo tràng ở nhiều nơi trên thế giới.

  **Nguyễn Tường Bách**  
  [giacngo.vn](https://giacngo.vn/vanhoa/phatgiao/2020/02/09/335291/), 31/12/2019

  ________________________________________

  © 2008-2020  Bản quyền thuộc về Báo Giác Ngộ


title: Une introduction à la Méditation Sunyata
created: 2022-05-13 14:50:21.000000
edited: 2024-01-07 17:05:16.771009
topic_id: apropos
tag: ThongTriet
author: Nguyễn Tường Bách
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <h3 class="text-center">A la mémoire du Vénérable Thích Thông Triệt</h3>

  <p class="text-center"><i>Le Vénérable Thích Thông Triệt, fondateur de l’école de Méditation Sunyata, est décédé le 27-12-2019 aux États-Unis, à l'âge de 90 ans. Il a laissé derrière lui un courant de méditation unique dans le monde d’aujourd’hui.</i>
  <br>
  <br>
  <img src="https://www.tanhkhong.org/images/file/l6XgrU7A1wgBAKVk/w267/thay-thich-thong-triet-size-4x6.jpg">
  <br>
  </p>

  ###La lumière de l’éveil

  Maître Thông Triệt était un disciple du Maître Zen Thanh Từ et fut ordonné en 1974. Durant les années suivantes, Maître Thông Triệt avait pratiqué la méditation sans relâche, et ce même dans les situations les plus difficiles. Après 7 ans d’efforts et ayant connu des situations quasi désespérées, il réalisa soudainement son éveil. D’après son récit, il fit l’expérience de la Vacuité dans une sorte d' « illumination subite ». La « vacuité » lui apparut soudainement une fois qu’il abandonna toutes les terminologies compliquées des textes académiques du bouddhisme Zen « … Pas de méditation, pas de contemplation, pas de samatha, pas de samādhi, pas de demeure, pas de séparation… ». Ce sont pourtant les définitions mêmes des méthodes Zen, mais elles ont été exprimées par les paroles.

  L’éveil réside dans le fait que le Zen est  à la base non verbal mais chaque méthode de méditation doit être expliquée, explicitée par les paroles.  Quand le pratiquant arrive à se libérer des paroles et des concepts, alors l’illumination se manifeste immédiatement dans son esprit.

  Après une très longue période d'observation assidue des activités de son mental et de sa capacité à entrer en samādhi, le Maître a reconnu clairement que la conscience et la pensée – les obstacles sur le chemin du Zen - apparaissent souvent sous la forme de murmures mentaux, qu'il nomme « le bavardage mental ». Sur la base de ses propres expériences, le Maître a considéré qu'arrêter ce bavardage mental entraînerait l’arrêt des pensées vagabondes et l’accès immédiat à l’expérience du samādhi  « Avitakka , Avicāra » (1) de la tradition Zen bouddhiste.

  En 1992, le Maître s'installa aux Etats-Unis et fonda l’école de Méditation Tánh Không (Sunyata). Depuis plus de 25 ans, il n’a pas cessé de transmettre ses méthodes et la clef de son éveil à tous ceux qui aspirent à les acquérir. Durant ce temps, beaucoup de ses disciples de par le monde, des Etats-Unis à l’Europe, en passant par l’Australie et le Vietnam ont acquis les principes et pratiqué la méditation avec succès. 

  L’auteur de ces lignes est un des ses disciples depuis de nombreuses années. En guise de reconnaissance profonde à un Maître totalement éveillé et dévoué, cet article est rédigé afin de présenter succinctement l’œuvre et le contenu de la méthode de méditation du Vénérable Thông Triệt.

  ###Plus de murmures mentaux 

  Tous les pratiquants de méditation ont entendu parler des quatre niveaux de samādhi, niveau élémentaire, second niveau, troisième niveau, quatrième niveau de méditation de Bouddha. A notre époque, la plupart des méditants ont pu seulement faire l’expérience des deux premiers niveaux.  La particularité du premier niveau de méditation est « se séparer des avidités, des malveillances », c'est-à-dire une forme de conscience dans laquelle il n’existe pas toutes sortes de demandes et de désirs… mais seulement la reconnaissance des phénomènes qui se produisent à chaque instant  dans son mental. Dans cette étape élémentaire de la méditation, le méditant  ressent une sorte de joie née de l’arrêt du désir. La particularité du second niveau de méditation est une forme d’état mental « Avitakka, Avicāra » (sans murmures mentaux, sans dialogues mentaux) , c'est-à-dire un esprit dans lequel il n'existe aucune pensée, aucun raisonnement, aucune délibération, aucun questionnement… Dans le second niveau de zen, quand le méditant  atteint cette vacuité, alors il y a une forme de félicité "née du samādhi". Par conséquent, nous pouvons dire que le samādhi n'apparaît que si l'on atteint le deuxième niveau de zen.
   
  Quiconque s'est déjà assis sur un coussin de méditation sait que la chose la plus difficile pour un pratiquant est de passer du Premier niveau au Second niveau de Zen. À ce moment là, le mental se libère des activités de la conscience et de la pensée tels que le raisonnement intérieur, la réflexion sur le bon et le mauvais, l’auto-questionnement. L’école de Méditation Sunyata appelle simplement ces activités des « murmures mentaux ». Au deuxième niveau de Zen, surgit la bouddhéité ou la connaissance  perpétuelle  et silencieuse qui  illumine à l’intérieur comme à l’extérieur de l'esprit, là où il n’y a ni question, ni réponse, ni d’interrogation qui puisse entraîner l’espérance ou l’interprétation.

  Beaucoup d'entre nous sont incapables de faire la distinction entre "la connaissance" et la pensée, car souvent la pensée suit la connaissance comme son ombre. En réalité, il existe une forme de connaissance associée à un mental silencieux, c’est ce que la Méditation Sunyata appelle « La connaissance sans parole » (ou « La connaissance non verbale »).

  Examinons maintenant la Connaissance visuelle (la vue). D’après le Bouddhisme, lorsque une chose se présente (la forme) et que l'œil (l’organe) y fait attention, alors une conscience visuelle naît. Nous pouvons considérer  la conscience visuelle comme l'interaction entre les yeux et la forme. La conscience visuelle est comparée à un pont dont les deux piliers sont la forme et l’organe. Lorsque la conscience initiale est apparue, il s’agit de la « Vision sans parole ». Mais une infime fraction de seconde (ksana) après, notre mental se met tout de suite à examiner la forme, bien que le méditant porte  toujours son attention sur la forme, la Vision devient « avec parole ». Lorsque notre  conscience discriminante apparaît, nous laissons sans le vouloir le concept préexistant dans notre mental prendre la place de la forme actuelle.

  Par conséquent, la Connaissance sans parole, sans aucune  trace du concept, du passé, de la conscience observatrice, est la façon d'appréhender les choses "telles qu'elles sont". C'est pourquoi Bouddha a enseigné dans le sutta Bàhiya  ‘’… dans le vu il y a seulement le vu, dans l’entendu il y a seulement l’entendu…’’ dans lequel  Bouddha ne fait jamais référence à celui qui voit, ni celui qui entend...

  Donc « sans parole » est le secret, la clé de la Méditation Sunyata pour que les pratiquants puissent  du premier niveau atteindre le deuxième niveau de méditation. Comparée à l'enseignement du Bouddha, cette méthode de méditation est en fait contenue dans le sutta « Les Quatre établissements de la connaissance juste » (2), ce que nous appelons souvent la connaissance juste « du corps, des sensations, du mental et des phénomènes mentaux ». Si la méthode de méditation traditionnelle de « l’attention au souffle » du Bouddha est considérée comme de la « connaissance juste du corps », la méditation Vipassana du maître zen Goenka (1924-2013) est  « la connaissance juste des sensations », la Méditation Sunyata peut être considérée comme « la connaissance juste des phénomènes mentaux ».  Cette connaissance juste des des phénomènes mentaux dans la Méditation Sunyata signifie : identifier les bavardages mentaux pour s’en séparer.

  Les quatre établissements de l’attention juste « au corps, aux sensations, au mental et aux phénomènes mentaux)» sont en fait étroitement liés, ils interagissent les uns avec les autres selon la loi d’interdépendance. Dans la vie de tous les jours on peut constater que lorsque la colère surgit (le mental), le visage change, la respiration se précipite (le corps). Dans la méditation, cela devient encore plus évident, lorsque le mental est silencieux, le corps est calme, les réactions biochimiques bénéfiques se manifestant dans le corps, apportant dans son sillage la joie et  la capacité de réguler. Conscient de cette relation, et depuis le tout début de son séjour en Amérique, le Vénérable Thông Triệt a fait de nombreuses découvertes intéressantes et utiles pour les pratiquants Zen.

  ###Découvertes en neurosciences

  En développant la méthode "Connaissance sans parole", nous en aborderons ses 4 aspects: "Voir sans parole", "Entendre sans parole", "Toucher sans parole" et "Cognition sans parole". Ce sont les quatre passerelles pouvant  nous amener au deuxième niveau du Zen. Nous savons déjà que dans le cerveau il y a des aires liées aux sens et aux capacités de penser telles que le raisonnement, le langage, l'imagination ... Lorsqu’un de ces centres est endommagé, la personne atteinte perd sa capacité associée. Maître Thông Triệt pensait que les aspects des connaissances  "sans paroles" mentionnées ci-dessus pourraient se localiser à des endroits bien précis dans le cerveau humain. 

  Depuis 1994, il s'intéressait à l'activité de l'hypothalamus dans le cerveau et pensait que cette région est liée à la "Connaissance sans parole". En 2006 et durant plusieurs années suivantes, à l'Université de Tübingen (Allemagne), il s’est fait prendre des photos de son propre cerveau à différents stades de méditation, afin d'identifier les aires cérébrales associées à ces états mentaux. Les résultats étaient vraiment étonnants. Les aires cérébrales associées à la conscience sont situées dans la partie préfrontale du cerveau, tandis que la "connaissance sans parole" est localisée dans la partie postérieure de l'hémisphère gauche, en particulier la "cognition" est située dans le précunéus de la face interne du lobe pariétal du cortex cérébral. Les résultats de ces travaux ont été publiés par les Dr Michael Erb et Ranganatha Sitaram lors de la conférence OHBM (Organisation de cartographie du cerveau humain) à Barcelone en 2010 et au Québec en 2011.

  Avant Maître Thông Triệt, aucun maître Zen ne s'est intéressé à ce sujet, probablement parce qu'auparavant les moyens pour étudier le cerveau n'existaient pas. Mais les Suttas ont bien mentionné à plusieurs reprises le rôle du corps humain dans le chemin de l'illumination, considérant le corps comme le moyen prééminent pour entamer  le chemin du Zen. La Méditation Sunyata considère que pour pratiquer la méthode "Sans parole", en plus des méthodes traditionnelles, le méditant peut exciter activement ces "aires sans parole" du cerveau, afin d’éliminer les pensées, les réflexions, les déductions, et de bloquer le « sentier des paroles», afin d’entrer dans le samādhi Avitakka, Avicāra.

  Ainsi, entre le mental et le cerveau, un chemin à double sens est établi. En examinant globalement les Quatre fondements de la connaissance juste, c'est une forme de coordination active entre  la « connaissance juste des phénomènes mentaux » et la « connaissance juste du  corps ».

  En résumé, l’œuvre léguée par le Maître Thông Triệt aux méditants du courant Médiation Sunyata se compose de deux volets exceptionnels. Premièrement il a déterminé que le bavardage dans la tête (murmures mentaux) est l'activité de la base mentale, de la conscience discriminante et de l'intellect dont la localisation se situe dans le lobe préfrontal du cortex. Si le méditant veut entrer dans le samādhi Avitakka, Avicāra, il lui faut éviter  voire éliminer les murmures mentaux. Deuxièmement Maître Thông Triệt a identifié l’existence de la "Connaissance sans parole", à savoir la Vision sans parole, l’Ouïe sans parole, le Toucher sans parole dont la localisation se trouve dans la partie postérieure de l'hémisphère gauche. Ces trois Natures sans parole constituent  la porte d’entrée dans le samādhi Avitakka, Avicāra. Pratiquant la méditation de façon assidue, le méditant aura la capacité d'atteindre la Cogniton sans parole, une forme de samādhi profonde, avec comme aire cérébrale associée le précuneus.

  ###Une méthode zen pour les temps modernes

  Bien que possédant les caractéristiques mentionnées ci-dessus, en réalité,  la Méditation Sunyata n’est que le développement moderne de la tradition zen originelle du Bouddhisme. Le méditant pratique la méthode « sans parole » de manière familière, comme « ne pas parler dans la tête », « ne pas nommer l'objet », « ne pas saisir un aspect, ne pas saisir un détail ». En ce qui concerne les facultés sensorielles, le méditant pratique les méthodes visant à s’éloigner des paroles telles que "regarder l’espace vide, regarder le milieu", "écouter par la nature de l'ouïe" ou "relaxer la langue". La chose la plus importante dans la Méditation Sunyata est que nous devons pratiquer dans nos activités quotidiennes, dans les quatre postures debout, couché, assis et en marchant, durant lesquelles nous enregistrons tout, et ce sans déduction, ni délibération, ni critique, ni comparaison. Cela produira une « habitude non verbale », une nouvelle habitude dans l'esprit, c'est à dire la connaissance sans les paroles qui l'accompagnent.

  Avec la découverte de la connexion étroite entre les formes mentales et les aires cérébrales, nous connaissons plus clairement les niveaux de Zen et ses effets mentaux bénéfiques affectant directement le système nerveux humain. C'est dans l'état de samādhi que le méditant activait le système nerveux « parasympathique » au lieu du système « sympathique ».  Lorsque le système parasympathique est activé, certaines réactions biochimiques ont lieu, ce qui  apporte la sérénité à l'esprit et la santé à l'homme. Ces effets bénéfiques sont aussi reconnus depuis longtemps par les études occidentales sur le Zen. Avec les découvertes sur le cerveau humain, la Méditation Sunyata apporte un éclairage scientifique sur une pratique spirituelle de l'Orient et souligne une fois de plus que le Zen n'est ni opaque ni mystérieux. Dans son corps et son esprit, le méditant trouve l'origine de la souffrance et s'en émancipe. Concrètement dans la pratique, le sentiment de joie et de paix dans le corps indique au pratiquant qu'il est sur la bonne voie.

  Parallèlement aux méthodes de pratique, la Méditation Sunyata apporte également un enseignement sur de nombreux sujets appartenant aux doctrines bouddhiques tels que l'Ainsité, l'Illusion, le Non-soi et le Non-désir. Présentés de façon bien ordonnée et claire par la Vénérable Triệt Như, outre les aspects théoriques de base du bouddhisme, ces enseignements éclairent les pratiquants et les érudits sur la raison pour laquelle seule la méthode « Ne pas parler » ou le Mental Sans Pensée peut les amener à la véritable Réalité. Nous savons ainsi qu'il y a différents stades dans la méditation, que le samatha et le samādhi sont différents, que le samādhi a également de différents niveaux dont seuls les pratiquants peuvent se rendre compte par eux-mêmes. Les différences subtiles entre ces niveaux ne pourront être distinguées que par leurs caractéristiques fondamentales « Avec parole » ou « Sans parole ».

  D'un point de vue général, la méthode « Ne pas parler » (Không nói) de la Méditation Sunyata, comme toutes les autres méthodes Zen, ne convient qu'aux pratiquants possédant certaines prédispositions. La méditation basée sur les Quatre fondements de la connaissance juste (du corps, des sensations, du mental et des phénomènes mentaux) s'ouvre à de nombreuses méthodes différentes et à leur combinaison. En se mettant à pratiquer, chaque pratiquant se rendra compte progressivement par lui-même que telle ou telle méthode lui convient mieux. En effet, l'esprit de chaque pratiquant est différent, chaque personne a de différents obstacles profondément ancrés dans son esprit, et lorsque toutes les conditions favorables seront réunies, il pourra par lui-même « s’en affranchir ».

  En conclusion, nous pouvons dire que la méthode « Không nói » convient à notre époque, en particulier aux intellectuels. Le monde dans lequel nous vivons est considéré comme l’ère de l'information et de la connaissance. L'information inonde notre vie, de nombreuses connaissances inutiles nous assaillent, nous obligent à réagir, à évaluer, à peser le pour et le contre. Notre esprit est toujours envahi de raisonnements, notre vie intérieure n'est jamais en paix. En outre, cette période est aussi l'ère de l’intellect. Le langage, la pensée, le raisonnement sont souvent considérés comme les qualités prééminentes de la société. L'homme contemporain, en venant à la méditation bouddhiste, doit être surpris d'entendre que les méditants doivent s'affranchir des paroles et des raisonnements pour retrouver la joie de samādhi. Par conséquent, la méthode « Không nói » malgré la très grande difficulté qu'elle pose à beaucoup de personnes de notre époque, constitue l'antidote efficace pour ceux qui cherchent sincèrement un chemin d'émancipation. Pendant de nombreuses années, la Méditation Sunyata a aidé de nombreuses personnes, au Vietnam comme à l'étranger, à trouver une voie spirituelle qui leur corresponde. Maître Thông Triệt est parti, mais son Dharma est toujours enseigné dans de nombreux centres Sunyata des quatre coins du monde.


  **Nguyễn Tường Bách**  
  [giacngo.vn](https://giacngo.vn/vanhoa/phatgiao/2020/02/09/335291/), le 31/12/2019

  Traduit par  Marc Giang, Méditation Sunyata Toulouse  
  Relu par Nhất Hòa, Từ Tâm Chánh, Tuệ Tỉnh et Huệ Thông, Méditation Sunyata Paris

  ***

  (1)	Avitakka en pali signifie sans murmure, Avicāra, sans dialogue mental

  (2)	Le Mahā Satipatthāna Sutta est traduit par « Les 4 établissements de l'attention juste" (Wikipedia) ou encore " Les 4 établissements de la pleine conciensce" (Thich Nhat Hanh).


title: Confidence N° 89 : Le chapelet d'Eveil (Bodhi) du Bouddha
created: 2022-05-13 15:14:54.000000
edited: 2024-01-07 16:37:37.364803
topic_id: enseignement
tag: Prajna4
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <img src="https://tanhkhong.org/images/file/oe3FAVT02AgBAAhE/bai-89-xau-chuoi-bo-de-cua-duc-phat-fr2.jpg" class="img-responsive" />

  A l’occasion de la nouvelle année, essayons de résumer les différentes étapes du chemin emprunté par Bouddha pour atteindre la réalisation ultime de l’éveil et de la libération. On n’évoquera pas ses innombrables vies antérieures où il avait accumulé d’immenses mérites et réalisations. Grâce à ses antécédents importants, il était devenu un être doté de dispositions supérieures, mais nous n’aborderons dans ce texte que les étapes de cette vie dernière.

   **Etape 1 : Prise de conscience profonde de l’impermanence*** : La vie au palais, remplie de luxe et de plaisirs, le tenait à l’écart de la pauvreté et des souffrances du peuple et ce fut un grand choc quand il aperçut des personnes touchées par la  vieillesse, la maladie, et la mort.

  Rempli de compassion pour les autres, pour lui-même, il savait de façon certaine que lui-même serait aussi frappé  un jour par la vieillesse, la maladie, la mort. Ce fut un éveil  de la sagesse, qui  resterait toute sa vie une importante force, lui permettant de changer de direction quand il s’apercevrait être dans l’erreur.

  **Etape 2 : Un objectif clair** : Dans le « Ariyapariyesanà sutra », il avait dit clairement : « Rechercher le non-né, l’état suprême de quiétude sans souffrance, le Nirvana ». Il ne savait pas alors ce que c’était le « non-né, non-vieux, non-malade, non-mort, non-triste, non-souillé». A cette époque, plusieurs écoles dispensaient des enseignements différents, c’était seulement après son éveil total qu’il avait compris que ces enseignements étaient erronés. Il savait cependant clairement que son but était d’atteindre l’état libre de toutes souffrances liées à la naissance, la maladie, la mort, autrement dit le nirvana.

  **Etape 3 : Quitter l’environnement familial** : Dans le Saccala sutra, il disait : « Ainsi Aggivessana, j’étais encore jeune, les cheveux noirs, en pleine possession d’énergie à cet âge, malgré les pleurs et mécontentements de mes parents, je me suis rasé, j’ai endossé une robe bure et j’ai quitté la famille et son environnement. Je suis parti à la recherche du bien suprême, de la voie de la quiétude ». Il avait montré une volonté de fer en quittant ce que les gens ordinaires se battraient pour avoir en leur possession.

  Selon le Theravada qui veut suivre les traditions et les pratiques du Bouddha, quitter la famille est la condition importante pour atteindre l’éveil parfait et la libération de la souffrance. Ce fut le premier niveau d’éveil: quitter l’environnement familial, couper tous liens de désir, partir vers la forêt et s’isoler pour prendre la voie du perfectionnement.

  **Etape 4 : A la recherche d’un maître** : Après une courte période passée avec les 2 maîtres réputés qui enseignaient les 4 niveaux de « Méditation sans Forme », Bouddha avait atteint les mêmes résultats que ces maîtres. Mais il n’avait pas trouvé avec eux cet état de conscience de sérénité, le nirvana conforme à son objectif. Grâce à son esprit de sagesse, il quitta ces maîtres à la recherche d’autres méthodes, en conservant un grand respect envers eux.

  Il est un fait qui mérite notre attention. Dans l’ensemble des sutra Nikaya, à côté des sutra qui parlent des 4 niveaux de méditation du Bouddha et des Triples Connaissances, il existe dans le même ensemble Nikaya, des recueils qui évoquent 9 niveaux de méditation, en classant les 4 stades de méditation yoga « Sans Forme » à un niveau plus élevé que les 4 stades de méditation du Bouddha lui-même, en rajoutant un 9è niveau (nirodha sama pati) qui serait le niveau le plus élevé. Il s’agirait ici d’un questionnement historique qui semble non élucidé à ce jour.

  **Etape 5 : Ascèse** : Après avoir quitté les 4 niveaux de « Méditation sans Forme », Bouddha errait dans la forêt Uruvela et rencontra le groupe des 5 moines qui pratiquaient l’ascèse.

  Il faisait souffrir son corps à l’extrême, ne mangeant et ne  buvant presque rien, les habits en loque, ne dormant et ne se reposant presque pas. Le résultat après 6 ans d’ascèse fut que son corps était complètement épuisé, il ne tenait plus debout et malgré cela, l’esprit n’avait pas atteint l’état de sagesse espérée.et le nirvana non réalisé. Il sut que l’ascèse extrême était une erreur et cessa cette pratique. I recommença à faire la quête de nourriture pour recouvrer sa santé physique.

  **Etape 6 : Expérience de jeune enfant** : Après les 6 années d’ascèse et le constat d’échec à la fois de la méthode d’ascèse et de la méditation Sans Forme, le souvenir d’une expérience de jeunesse lui était revenu : expérience d’un esprit totalement serein, d’un corps léger empreint d’une sensation d’allégresse générale lors d’une fête célébrée en compagnie du roi Shuddodana. Il reprit cette expérience et atteignit les mêmes résultats. Il décida de reprendre cette expérience de façon plus approfondie et soutenue, afin d’arriver à des résultats plus poussés. Il choisit dans la forêt un endroit avec de vieux arbres sans bêtes sauvages et éloigné de toutes habitations. Commença alors un cheminement spirituel sans maître, sans compagnie.

  **Etape 7 : Premier niveau de Méditation** : caractérisé par la présence de murmure et de dialogue mental intérieur ; sensation de joie grâce à l’annihilation du désir, la suppression de la malhonnêteté. Il comprit clairement la raison de son expérience de jeunesse conduisant facilement à un esprit calme et joyeux. Il était un jeune enfant innocent non encore confronté aux difficultés de la vie et son esprit était clair, paisible. Dès qu’il était assis, en inspirant et expirant, il trouvait immédiatement un esprit paisible. Maintenant qu’il avait 35 ans, comment pouvait-il aussi facilement  parvenir à un esprit calme et clair comme avant ? Il savait alors que son esprit était aussi paisible et clair comme au moment de son jeune âge.

  Un esprit paisible, joyeux est bien la caractéristique du premier niveau de méditation. Il avait insisté : « cette joie est la conséquence de la méchanceté et de la malhonnêteté qui ont disparu »

  **Etape 8 : Deuxième niveau de Méditation** : Sans murmure, sans dialogue mental intérieur, résultat de Samadhi. Il était arrivé aisément à arrêter tout  murmure et dialogue intérieurs. La joie était toujours présente et il savait que cela provenait du samadhi. On peut se référer à la science pour expliquer cet état d’allégresse. Quand l’esprit est calme, un signal agit sur le système parasympathique où sera secrété de l’Acétylcholine, et arrivé au tronc cérébral provoquera la production de Sérotonine, Mélatonine, Dopamine…Ces substances biochimiques amènent un état de forme léger, joyeux, une bonne humeur.

  **Etape 9 : Quitter l’état d’allégresse et demeurer dans le lâcher-prise** : Le Bouddha continuait de rester dans cet état paisible, la joie devenait plus étale, posée.

  **Etape 10 : Abandonner l’idée de quiétude** : Il rentrait dans un état profond de silence, au-delà même des sensations. Les sensations n’émergeaient plus. Il avait atteint une immobilité totale, corps, esprit et sensations, tout était immobile. Cet état est nommé la Triple Immobilité :

  + Immobilité de parole : absence de murmure et de dialogue mentaux, lesquels n’émergent pas dans l’esprit.

  + Immobilité de l’activité mentale : absence de sensation et de perception.

  + Immobilité du corps : en réalité dès le premier niveau de méditation, il était déjà en position assise stable, immobile. Quand l’esprit est dans le silence, sans effort et en plein état de relaxation, le signal parvient au système parasympathique et aux organes internes. Arrivé au cœur, il ralentit et affaiblit ses battements. Arrivé aux poumons, il provoque une contraction et rend la respiration plus légère. Au 4è niveau de méditation, la respiration devient très faible et presque arrêtée. Il s’agit d’un état particulier où la respiration est suspendue par lapse de temps.

  **Etape 11 : La Triple Connaissance** : Vision de ses vies antérieures, Vision des cycles de renaissance des êtres, Suppression des impuretés.

  Dans cet état de Triple Immobilité, l’esprit est entièrement calme, vide. Seule est présente la cognition pure, objective, sans aucune tache. La cognition est totalement vide, sans sensation au corps ou à l’esprit et ne reconnaît qu’elle seule. Buddha avait ainsi rapporté : « Cet esprit calme, stable, clair et pur, sans soucis, souple et malléable, solide et serein, je l’ai dirigé vers la Vision des vies antérieures, la Vision des cycles de renaissance des êtres, la Suppression de toutes impuretés. Dans la 3è Connaissance, Il avait compris que les causes de la souffrance humaine sont les impuretés, le désir et que pour se libérer de cette souffrance, il faut pratiquer le Noble chemin Octuple.

  **Etape 12 : Réalisation de l’état d’Arhahat** : Le Bouddha avait réalisé qu’il s’était débarrassé des impuretés, et ne se réincarnerait plus. : « Accomplissement du non-Né, la Réalisation est complète, ce qui doit être fait est fait, je ne reviendrai pas après cette vie »

  Cet éveil est nommé ABHISAMAYA. Mais le chemin continue

  **Etape 13 : Révélation de la coproduction conditionnée** : Peu de temps après, il était encore à Bodhigaya, il avait acquis la compréhension des lois régissant l’univers et l’être humain, la coproduction conditionnée : naissance (apparition), mutation, disparition et renaissance : la nature de l’univers et de l’être humain est la Vacuité, l’Illusion, l’Ainsité, càd. l’Egalité Fondamentale universelle.

  **Etape 14 : Fusion/unicité avec l’Ainsité** : Son état d’esprit durant les deux Eveils était totalement vide, serein, pur, objectif, immobile. C’était le Mental Ainsi. Aussi le Bouddha se disait être « TATHAGATA », celui qui était « Ainsi Allé », « Ainsi Arrivé ».

  **Etape 15 : Anuttara sammà Sambodhi** : Eveil Insurpassable, càd. Eveil au niveau le plus élevé, à l’instar de tous les Bouddhas Eveillés aux vérités régissant l’univers et l’être humain.

  Nous évoquons ci-dessus le résumé des différentes étapes de cheminement vers l’Eveil suprême du Bouddha, tel que relaté par les écrits. J’en ai fait un chapelet, le chapelet Bodhi, dont le but est d’atteindre l’éveil. Pourquoi c’est un chapelet et pas une ligne droite ? C’est parce que la dernière étape est le retour simplement vers sa propre nature, la nature de bouddha innée, qui existe toujours en nous.

  On peut se poser une question : Qu’est-ce le fil qui relie les 15 perles du chapelet bodhi ?

  Tô Dinh, le 5 du Têt

  **Triệt Như**, 16-02-2021

  Source : [XÂU CHUỖI BỒ ĐỀ CỦA ĐỨC PHẬT](/blog/35/xau-chuoi-bo-de-cua-duc-phat)  
  Traduit par Quang Phổ


title: Confidence N° 90 : Le chapelet d'Eveil (Bodhi) du Bhikkhu
created: 2022-05-13 15:31:20.000000
edited: 2024-01-07 16:38:04.474912
topic_id: enseignement
tag: Prajna4
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p>
  <img src="https://tanhkhong.org/images/file/b9T-yVAA2QgBAJhk/bai-90-fr-xau-chuoi-bo-de-cua-ty-kheo.jpg" class="img-responsive" />
  </p>

  Après avoir examiné le Chapelet (bodhi) du Bouddha, voyons maintenant  comment Bouddha avait guidé ses disciples bhikkhus dans leur voie de réalisation ?

  Ce texte est fondé sur [Le grand discours à Assapoura](https://www.buddha-vacana.org/fr/sutta/majjhima/mn039.html) (Maha Assapura sutta), dans le Majjhima Nikaya.

  **Etape 1** : Ecouter le Dharma – Quitter la famille : La première condition favorable était de pouvoir écouter directement le Bouddha enseigner, quand il était venu avec le sangha dans leur village ou dans leur ville. Certains non croyants étaient venus pour provoquer des débats contradictoires mais furent finalement convaincus et décidaient de quitter la famille ou de prendre refuge avec Bouddha. Certains autres avaient écouté les grands disciples, bhikkhus et bhikkhunis et avaient quitté leur famille pour prendre refuge avec le Dharma et l’Ethique du Bouddha.

  **Etape 2** : Soumission à La Grande Ethique. Quitter  la famille, se soumettre au dharma et à l’éthique de Bouddha, c’était couper tous liens avec la famille et le monde pour se rendre dans des endroits isolés pour se cultiver avec un sujet d’enseignement donné par Bouddha.

  **Etape 3** : La Repentance. Dans le Grand  sutta du « Quartier des Chevaux », Bouddha considère l’Ethique comme essentiel pour le bhikkhu. Les fautes graves doivent être révélées avec repentance devant le sangha, les fautes connues de soi seul  doivent aussi  prêter à sa propre honte et à une ferme volonté de ne pas les reproduire à l’avenir.

  **Etape 4** : Pureté du Corps-de la Parole- de la Pensée- de l’Existence. Attention permanente dans les actes,  le comportement, la parole qui doivent être utiles pour les autres et pour soi-même, conformes à la vérité, purs et sans faute.

  **Etape 5** : Modération dans l’alimentation. L’alimentation doit rester stricte, sans désir. Elle sert à éviter une maigreur maladive, et non à s’adonner  au plaisir et aux excès.

  **Etape 6** : Introspection soutenue. Examiner jour et nuit son esprit, empêcher les pensées méchantes ou malhonnêtes. Jusque- là, un jugement conscient et clairvoyant est nécessaire pour distinguer le juste du mauvais. Faire souffrir autrui est mauvais, agir en augmentant le désir, la colère, l’égarement est signe de malhonnêteté.

  **Etape 7** : Présence éveillée. Toujours maintenir une présence complète et objective dans ce qu’on est en train de faire. Marcher en sachant pleinement qu’on est en train de marcher. Etre pleinement conscient qu’on est en train de manger quand on mange, en train de parler quand on parle…Ne pas laisser l’esprit s’égarer dans le passé ou vers l’avenir, éviter même son attachement au présent.

  **Etape 8** : Se débarrasser des Cinq Empêchements : Suivant ces 7 méthodes de perfectionnement, mises en pratique avec assiduité, préserver jour et nuit la pureté de l’esprit et de la pensée, même accompagné de réflexions et jugement sur le juste et le mal, mais l’attitude et la parole demeurent paisibles, on ne crée plus de mauvais karma. L’esprit devient ainsi serein, calme, joyeux, sachant que les soucis sont  annihilés, la voie de perfectionnement est claire devant soi. Les 5 Empêchements  sur cette voie sont écartés : désir, colère, mélancolie léthargique, instabilité dissipative et doute. Ces 5 Obstacles ont pesé depuis longtemps sur les épaules, et maintenant allégé de ce poids, l’esprit connaît la joie. Les écrits évoquent une personne ayant acquitté une lourde dette, ou guérie d’une maladie grave, ou encore sortie de prison, un esclave affranchi, quelqu’un ayant traversé un désert périlleux. La joie éprouvée par ces personnes est comme celle du bhikkhu  débarrassé des 5 Empêchements. Cet état est aussi celui du premier niveau de méditation

  **Etape 9** : Premier niveau de méditation : Encore du murmure mental mais esprit pur et joyeux, sachant que désir, malhonnêteté sont annihilés.

  **Etape 10** : Deuxième niveau de méditation : Cessation du murmure mental, esprit entièrement calme, joie plus grande résultant du samadhi

  **Etape 11** : Troisième niveau de méditation : Développement poussé et profond du mental samadhi. La sensation de joie a disparu, reste une légère allégresse sereine.

  **Etape 12** : Quatrième niveau de méditation : Mental entièrement immobile, calme, objectif, vide.

  **Etape 13** : La Triple Connaissance : Développement des capacités d’Eveil atteignant la triple Sagesse transcendantale

  -  Vision de ses vies antérieures
  -   Vision du cycle de renaissance des êtres
  -    Suppression des impuretés : Compréhension claire des 4 Nobles Vérités, de la suppression de ses impuretés, de sa propre non renaissance.

  **Etape 14** : Réalisation de l’état d’Arahant . Le Bhikkhu est certain de ne plus renaître et fut ensuite reconnu par Bouddha comme Arahant.

  **Etape 15** : Enseigner le Dharma. Le Bouddha encouragea alors les Arahants d’aller partout pour enseigner le Dharma au peuple et aux laïcs. A cette époque, L’Arahant est considéré comme ayant atteint le  «  nirvana avec reste d’existence »  càd.  le corps est vivant mais le mental est au nirvana.

  **Etape 16** : Atteindre le  Nirvana : Quand il s’en va, l’Arahant rentre dans le « nirvana sans reste d’existence », Il ne se réincarnera plus dans aucune des 6 voies de renaissance du samsara. Il est complètement libéré. Le chemin de réalisation des bhikkhus au temps du Bouddha vivant est ainsi achevé. Le mental est de toute pureté, sans souillure et la renaissance n’est plus. Ils sont maîtres de leur existence, s’en vont quand ils le décident. Certains ont acquis des supra pouvoirs, d’autres une éloquence sans contraintes quand ils enseignent le dharma. C’est la voie de l’Arahant, le chemin menant à la réalisation de l’état d’Arahant.

  Le chapelet bodhi de l’Arahant comprend 16 perles. Qu’est-il ce fil rouge qui relie ces perles ? Nous pouvons faire la comparaison avec le chapelet du Bouddha : Quelles sont les similitudes et les différences ?

  Tổ Đình le 18/02/2021

  **Triệt Như**

  Source : [XÂU CHUỖI BỒ ĐỀ CỦA TỶ KHEO](/blog/34/xau-chuoi-bo-de-cua-ty-kheo)  
  Traduit par Quang Phổ


title: Cours de Base - décembre 2020 sur Zoom (videos + ppt)
created: 2022-05-13 15:57:03.760564
edited: 2022-11-15 21:41:39.999314
topic_id: enseignement
tag: deBase
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Début du cours : **05/12/ 2020,  à 14h00** (heure de Californie) sủ Zoom
  * Séances : **6 samedis** 

  ### Programme : Les fondamentaux de la Méditation

  * Le Mental dans le bouddhisme
  * Les aspects de la connaissance de l'Homme
  * L'interaction entre le Mental - le Dharma - le Cerveau et le Corps - L'esprit- la Sagesse
  * Anupassana / Contemplation
  * Samatha / Calme mental
  * Samadhi / Mental silencieux
  * Vipassana / Sagesse
  * Sutta "Un attachement heureux"
  * Le processus d'éveil du Bouddha Sakyamuni

  Traduction assurée par Huệ Thông, Tuệ Tỉnh de Sunyata Paris et Marc Giang de Sunyata Toulouse

  1. [Généralités sur la méditation](/blog/66/cb_01.-generalites-sur-la-meditation) *  
  2. [Introduction et orientations de la Méditation Sunyata](/blog/68/cb_02.-introduction-de-la-meditation-sunyata) *  
  3. [Conditions de réussite en Méditation](/blog/69/cb_03.-conditions-de-reussite-en-meditation)  
  4. [Une nouvelle conception sur la Méditation](/blog/70/cb_04.-une-nouvelle-conception-de-la-meditation) *  
  5. [Le processus d'Eveil du Bouddha Sakyamuni](/blog/71/cb_05.-le-processus-d%2527eveil-du-bouddha-sakyamuni)  
  6. [Les techniques de Méditation assise et Respiration](/blog/72/cb_06.-meditation-assise-et-technique-de-respiration)  
  7. [Généralités sur le Mental dans le bouddhisme](/blog/73/cb_07.-generalites-sur-le-mental-dans-le-bouddhisme)  
  8. [Les 2 aspects de la connaissance](/blog/74/cb_08.-les-2-aspects-de-la-connaissance)  
  9. [La pratique du Samatha - calme mental](/blog/75/cb_09.-la-pratique-du-samatha-calme-mental)  
  10. [La pratique du Samadhi par la respiration](/blog/76/cb_10.-la-pratique-du-samadhi-par-la-respiration) 
  11. [Le cerveau et la méditation](/blog/77/cb_11.-le-cerveau-et-la-meditation)   
  12. [La bio-rétroaction dans le Zen](/blog/78/cb_12.-la-bio-retroaction-dans-le-zen)  
  13. [Anupassana - Samatha - Samadhi - Prajna](/blog/79/cb_13.-anupassana-samatha-samadhi-prajna)  
  14. [Technique "Parle Pas"](/blog/80/cb_14.-technique-%2522parle-pas%2522)    
  15. [Le Sutta Bhaddekaratta (Un attachement heureux)](/blog/81/cb_15.-le-sutta-bhaddekaratta)  
  16. [Approfondir la connaissance](/blog/82/cb_16.-approfondir-la-connaissance)   
  17. [Synthèse du cours de base](/blog/83/cb_17.-synthese-du-cours-de-base)  
  18. [Pratique du Samatha et Samadhi](/blog/84/cb_18.-pratique-du-samatha-et-samadhi)


title: Cours de niveau PRAJNA 1 - mai 2021 sur Zoom
created: 2022-05-13 16:51:36.288276
edited: 2022-10-31 22:24:21.675985
topic_id: enseignement
tag: Prajna1
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Début du cours : **01/05/ 2021,  à 14h00** (heure de Californie)
  * Séances : **6  séances de 2 heures** sur ZOOM

  ### Programme : 

  * **Connaissances sur le Bouddhisme :**
      * Introduction sur le Prajna
      * Les 4 niveaux de méditation du Bouddha Sakayamuni
      * Le processus d'éveil et la triple illumination.
      * Généralités sur les Impuretés.
      * Introduction sur [Le grand discours à Assapoura](https://www.buddha-vacana.org/fr/sutta/majjhima/mn039.html)
      * Introduction sur [La caractéristique du non-Soi](https://www.buddha-vacana.org/fr/sutta/samyutta/khandha/sn22-059.html)

  * **Connaissances sur le Zen :**
      * Approfondissement sur la Connaissance 
      * De la Connaissance vers la Cognition

  * **Connaissance sur le Cerveau :**
      * Approfondissement sur les découvertes de la neuroscience

  * **La pratique :**
      * Vipassana : Yathabhuta, les choses telles qu’elles sont
      * Techniques de pratique utilisant nos sens
      * Pratique de la respiration et du "Parle Pas"

  ## VIDEOS :

  Traduction assurée par Huệ Thông, Bùi Phương Trâm, Tuệ Tỉnh, Nguyễn Ngọc Châu et Marc Giang.

  1. [Prajna : définition et effets](/blog/85/bn1_01.-prajna-%253A-definition-et-effets)
  2. [Prajna et clarté d'esprit](/blog/86/bn1_01.-prajna-et-clarte-d%2527esprit)
  3. [Les trois aspects du mental humain](/blog/87/bn1_03.-les-trois-aspects-du-mental-humain)
  4. [La réalisation de la triple connaissance de Bouddha](/blog/88/bn1_04.-la-realisation-de-la-triple-connaissance-de-bouddha)
  5. [Pratique de la respiration](/blog/89/bn1_05.-pratique-de-la-respiration)
  6. [La cognition](/blog/90/bn1_06.-la-cognition)
  7. [La carte mentale](/blog/91/bn1_07.-la-carte-mentale)
  8. [La technique « PARLE PAS »](/blog/92/bn1_08.-la-technique-%2522parle-pas%2522)
  9. [YATHABHUTA, la réalité telle quelle](/blog/93/bn1_09.-yathabhuta%252C-la-realite-telle-quelle)
  10. [YATHĀBHŪTA, la pratique](/blog/94/bn1_09.-yathabhuta%252C-la-pratique)
  11. [ANUPASSANA, la vision profonde](/blog/95/bn1_08.-anupassana%252C-la-vision-profonde)
  12. [ANUPASSANA, l'imprégnation](/blog/96/bn1_12.-anupassana%252C-l%2527impregnation)
  13. [SAMADHI, l'imprégnation](/blog/97/bn1_13.-samadhi%252C-l%2527impregnation)
  14. [Les cinq agrégats](/blog/98/bn1_14.-les-cinq-agregats)
  15. [Le sutta du Non-Soi, les origines](/blog/99/bn1_15.-le-sutta-du-non-soi%252C-les-origines)
  16. [Le sutta du Non-Soi, la pratique](/blog/100/bn1_16.-le-sutta-du-non-soi%252C-la-pratique)
  17. [MAHĀ-ASSAPURA SUTTA (Le grand discours à Assapoura) - 1ère partie](/blog/101/bn1_17.-maha-assapura-sutta%252C-le-grand-discours-a-assapoura%252C-p1)
  18. [MAHĀ-ASSAPURA SUTTA (Le grand discours à Assapoura) - 2ème partie](/blog/102/bn1_17.-maha-assapura-sutta%252C-le-grand-discours-a-assapoura%252C-p2)
  19. [Synthèse du Cours de PRAJNA, niveau 1
  ](/blog/103/bn1_19.-synthese-du-cours-de-prajna%252C-niveau-1)


title: Cours de niveau PRAJNA 2 - août 2021 + Videos VOSTF
created: 2022-05-13 21:42:50.668034
edited: 2022-11-11 22:21:50.657218
topic_id: enseignement
tag: Prajna2
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Début du cours : **28/08/2021,  à 14h00** (heure de Californie)
  * Séances : **7  séances de 2 heures** sur ZOOM

  ### Programme : 

  * **Connaissances sur le Bouddhisme :**
      * Approfondissement sur [Le grand discours à Assapoura](https://www.buddha-vacana.org/fr/sutta/majjhima/mn039.html) : Sila, Samadhi, Prajna
      * Approfondissement sur [La caractéristique du non-Soi](https://www.buddha-vacana.org/fr/sutta/samyutta/khandha/sn22-059.html) : Les 5 agrégats
      * [Bahiya Sutta](https://portail-dhamma.com/bahiya-sutta)
      * Les 2 Vérités ultimes dans le Bouddhisme
      * Le processus de réalisation de la "Coproduction conditionnée" du Bouddha
      * Les Quatre Nobles Vérités

  * **Connaissances sur le Zen :**
      * L'éveil dans le Zen : signification, les conditions d'un éveil, les preuves dans l'histoire du zen 
      * Approfondir sur la Cognition

  * **Connaissances sur le Cerveau :**
      * Explications sur les cas d'Eveil,  impacts sur le corps, l'esprit et la sagesse

  * **La pratique :**
      * Techniques de pratique utilisant nos sens (suite)
      * Pratique de la respiration et du "Parle Pas" (suite)
      * Réflexes sensoriels et réflexes passifs

  ### Videos : 

  avec sous-titrage en français réalisé par Huệ Thông, Bùi Phương Trâm, Tuệ Tỉnh, Nguyễn Ngọc Châu et Marc Giang:

  1. [Le processus d'Éveil du Bouddha Shakyamuni](/blog/104/bn2_01.-processus-d%2527eveil-du-bouddha-shakyamuni)
  2. [Le processus de réalisation du Bouddha Shakyamuni](/blog/105/bn2_02.-le-processus-de-realisation-du-bouddha-shakyamuni)
  3. [La coproduction conditionnée - L'humanité selon Bouddha](/blog/106/bn2_03.-la-coproduction-conditionnee-l%2527humanite-selon-bouddha)
  4. [La coproduction conditionnée - L'univers selon Bouddha](/blog/104/bn2_01.-processus-d%2527eveil-du-bouddha-shakyamuni)
  5. [La Vérité Conventionnelle dans le bouddhisme](/blog/108/bn2_05.-la-verite-conventionnelle-dans-le-bouddhisme)
  6. [La Vérité Mondaine Prajna](/blog/109/bn2_06.-la-verite-mondaine-prajna)
  7. [La Vérité Ultime Prajna](/blog/110/bn2_07.-la-verite-ultime-prajna)
  8. [Le sutra BAHIYA](/blog/111/bn2_08.-sutra-de-bahiya)
  9. [Réalisation dans la méditation](/blog/112/bn2_09.-realisation-dans-la-meditation)
  10. [Différents degrés de Réalisation dans la méditation](/blog/113/bn2_10.-differents-degres-de-realisation-dans-la-meditation)
  11. [Développement sur la Cognition](/blog/114/bn2_11.-developpement-sur-la-cognition)
  12. [Approfondissement des techniques : Respiration, "Parle Pas", "Réalité telle quelle"](/blog/115/bn2_12.-approfondissement-des-techniques-%253A-respiration%252C-%2522parle-pas%2522%252C-%2522realite-telle-quelle%2522)
  13. [Interactions entre le mental, le dhamma, le cerveau et le corps](/blog/116/bn2_13.-interactions-entre-le-mental%252C-le-dhamma%252C-le-cerveau-et-le-corps)
  14. [Développement du grand récit d’Assapura](/blog/118/bn2_14.-developpement-du-grand-recit-d%2527assapura)
  15. [Les deux types de réflexes dans la méditation](/blog/119/bn2_15.-les-deux-types-de-reflexes-dans-la-meditation)
  16. [Présentation sommaire des Quatre nobles vérités](s/blog/117/bn2_16.-presentation-sommaire-des-quatre-nobles-verites)
  17. [Synthèse de la pratique de la Méditation, du niveau de base au niveau Prajna 2](/blog/120/bn2_17.-synthese-de-la-pratique-de-la-meditation%252C-du-niveau-de-base-au-niveau-prajna-2)


title: Cours de niveau PRAJNA 3 - mai 2022 sur Zoom
created: 2022-05-13 22:46:13.000000
edited: 2023-07-10 14:54:12.928898
topic_id: enseignement
tag: Prajna3
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Début du cours : **27/05/2022,  à 14h00** (heure de Californie)
  * Séances : **7  séances de 2 heures** sur ZOOM

  ### Programme : 

  **Les sujets essentiels du Bouddhisme :**

  * **Paramita** - La Perfection (aller au-delà)
  * **Sunyata** - La Vacuité
  * **Maya** - L'Illusion
  * **Tathata** - L'Ainsité
  * **Bodhidharma**- Le fondateur du Chan,  Zen chinois

  ### Videos : 

  avec sous-titrage en français réalisé par Huệ Thông, Bùi Phương Trâm, Tuệ Tỉnh, Nguyễn Ngọc Châu et Marc Giang:

  03. [BN3_03. Synthèse de la pratique Anupassana et Samatha](/blog/157/bn3_03.-synthese-de-la-pratique-anupassana-et-samatha)
  04. [BN3_04. Synthèse de la pratique du Samādhi et du Paññā](/blog/158/bn3_04.-synthese-de-la-pratique-du-samadhi-et-du-panna)
  11. [BN3_11. Le Patriarche BODHIDHARMA](/blog/155/bn3_11.-le-patriarche-bodhidharma)
  12. [BN3_12. Le NON-MENTAL dans le Zen](/blog/156/bn3_11.-le-non-mental-dans-le-zen)
  13. [BN3_13. Synthèse des principaux thèmes de la session Prajna 3, 1ère partie](/blog/153/bn3_13.-synthese-des-principaux-themes-de-la-session-prajna-3%252C-1ere-partie)
  14. [BN3_14. Synthèse des principaux thèmes de la session Prajna 3, 2ème partie](/blog/154/bn3_14.-synthese-des-principaux-themes-de-la-session-prajna-3%252C-2eme-partie)


title: Bằng hai từ « Không Nói » đi thẳng vào Định
created: 2022-05-15 14:04:03.758318
edited: 2022-06-17 15:44:22.023784
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <img src="static/carousel/S15.jpg" class="img-responsive" />

  .

  Bây giờ Thầy sẽ trình bày tại sao dùng hai từ  **Không Nói** để đi thẳng vào Định. 

  Đó là qua lần ngộ đạo đầu tiên, Thầy nhận ra rằng Định chính là pháp tu của Đức Phật. Trải qua hơn 7 năm dụng công, Thầy mò mẫm, mà không đạt được mục tiêu của tu Định. Rồi đến một hôm, Thầy nhận ra Định là trạng thái biết không lời. Còn trước đó thì Thầy cứ dùng lời để đi tìm nghĩa lý của Định, thì mãi mãi làm sao tìm thấy được. Thế rồi qua một lần bế tắc cùng tột, Thầy viết một tràng phủ định. Đến chữ không cuối cùng, Thầy quẹt mạnh cây bút bi. Thầy đưa cánh tay lên cao, và nhìn theo cánh tay của mình. Ngay trong lúc đó, trong não Thầy kiến giải ra rằng *“Định thật sự là trạng thái không có gì để nói. Ông đã sai lầm rồi, vì ông cứ đi tìm nghĩa lý để gắng lên từ ngữ Định thì mãi mãi Ông vẫn chơi trò chơi cút bắt, vì Định có gì đâu mà Ông phải tìm, nó chỉ là trạng thái biết không lời”*. Sau khi kiến giải ra được từ ngữ Định là gì, Thầy liền phá lên cười...

  Từ đó Thầy biết rằng, muốn tu Định thì phải dùng hai từ **Không Nói**. Dùng hai từ **Không Nói** đó cho đến khi nào nó **đã thật sự in sâu trong não bộ** của chúng ta, lúc bấy giờ chúng ta mới thực sự thành công trong việc tu Định. Cho nên về sau này, khi đi dạy Thiền, thầy đều dùng hai từ **Không Nói** để hướng dẫn người chuyên tu về Định, để họ biết cách dụng công qua hai từ không nói. Và Thầy cũng đã thiết lập nên bản đồ nhận thức, để khi mình dụng công, đến chỗ mình bị bế tắc, thì mình có thể lật ra, ở đó có sự chỉ dẫn giúp mình vượt qua bế tắc, đến mục tiêu cuối cùng.

  **Thông Triệt**  
  Khoá Chuyên tu Định, 2016

  <div class="well">
  <b>Lire aussi :</b><br>
  <ul><li>
  <a href="/blog/36/ky-thuat-%2522khong-noi%2522-%253A-5-buoc-di-vao-dinh">Kỹ thuật "Không Nói" : 5 bước đi vào Định</a>
  </li></ul>
  </div>


title: Atteindre le Samadhi avec les mots « PARLE PAS »
created: 2022-05-16 09:48:56.000000
edited: 2024-02-15 17:43:29.266338
topic_id: pratique
tag: Samatha
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <img src="static/carousel/S15.jpg" class="img-responsive" />

  .

  `Le texte suivant, écrit par le Maître Thông Triệt, est lu en introduction à un stage de Samadhi en 2016 :`

  .

  Maintenant, je vais vous expliquer pourquoi il faut utiliser les deux mots « PARLE PAS » pour atteindre le Samadhi.

  Lors de ma première illumination, je réalisai que le Samadhi est la méthode de perfectionnement pratiquée par Bouddha. Après plus de 7 ans de travail acharné, je tâtonnais sans parvenir au but de la méditation. Puis un jour, je me rendis compte que **le Samadhi n'est rien d'autre qu'un état de conscience (connaissance) non verbale**. Alors qu'auparavant, je n'arrêtais pas d'utiliser des mots pour trouver la signification du Samadhi, comment pourrais-je la trouver ? Un jour, étant ainsi dans une impasse totale, j'écrivis une série de négations. Au dernier mot "non", je le soulignai avec rage avec le stylo à bille. Je levai le bras et regardai mon bras. À ce moment précis, dans mon cerveau, je compris que "*le Samadhi est en réalité un état dans lequel il n'y a plus rien à dire. Monsieur, vous avez tort, parce que vous n'arrêtez pas de chercher le sens du Samadhi dans des mots, de jouer au cache-cache avec lui, car le Samadhi n'est rien que vous devrez trouver, il est juste un état de conscience non verbale.*" Après avoir réalisé ce qu'est le mot Samadhi, j'éclatai de rire...

  Dès lors, je savais que si nous voulions pratiquer le Samadhi, nous devrions utiliser les deux mots « PARLE PAS ». Utiliser ces deux mots "Parle Pas" jusqu'à ce qu'ils **soient vraiment imprégnés dans notre cerveau**, alors nous aurons vraiment réussi dans la pratique du Samadhi. C'est pourquoi, quand j'enseigne le Zen aujourd'hui, j'utilise les deux mots « PARLE PAS » pour guider ceux qui souhaitent atteindre le Samadhi, afin qu'ils sachent comment se perfectionner à travers les deux mots « PARLE PAS ». J'ai également établi une carte cognitive, pour que chacun puisse s'y référer à chaque fois qu'il se sente bloqué, et trouver soi-même la manière de surmonter l'impasse afin d'atteindre l'objectif final.

  **Thông Triệt**  
  Stage de Samadhi, 2016

  Source : [Bằng hai từ “Không Nói” đi thẳng vào Định](/blog/21/bang-hai-tu-%2522khong-noi%2522-di-thang-vao-dinh), Thông Triệt

  Traduit par **Nhất Hòa**

  <div class="well">
  <b>Lire aussi :</b><br>
  <ul><li>
  <a href="/blog/37/technique-%253E-%253A-le-samadhi-en-5-etapes">Technique « PARLE PAS » : le Samadhi en 5 étapes</a>
  </li></ul>
  </div>


title: Tâm trong đạo Phật
created: 2022-05-18 08:19:55.000000
edited: 2023-10-10 14:59:14.408230
topic_id: tu_hoc
tag: CanBan
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: chi
body:
  Nghĩa của Tâm rất tổng quát vì nó trừu tượng, nhưng nếu ta không hiểu rõ ràng thì khó mà tiến tu. 

  Tâm không phải là trái tim. Bây giờ mình biết tâm phát xuất từ não bộ.

  ## CÁC LOẠI TÂM

  Có 3 thứ tâm : Tâm phàm phu, Tâm bậc thánh và Tâm Phật.

  ![image 1](static/img/tam-pham-phu.jpg "Tâm phàm phu")

  ### I. TÂM PHÀM PHU 

  nằm ở vùng tiền trán, gồm có **ý thức** ở bên phải, **ý căn** và **trí năng** ở bên trái. Trí năng là công cụ của ý thức và ý căn.

  1. **Ý thức** : *pali : Vinnana, sa: Vijnana*. Trong kinh không xài từ ý thức mà dùng từ thức.  Vij : chia 2, nàna : trí. Vijnàna : trí hiểu biết mà có 2 bên, tâm 2 bên, tâm nhị nguyên. Vì vậy thức luôn luôn phân biệt, so sánh. Muốn phân biệt, so sánh thì phải có 2 hay nhiều đối tượng. Thí dụ khi nó nói tốt là hàm ý có xấu… Thức dính mắc trong hiện tại vì có đối tượng của giác quan, vì vậy nó được xếp là **Tâm hiện tại**.

  2. **Ý căn** : Trong kinh gọi là ý. *pali : mano, sa: manas*. Nó thường bươi móc chuyện trong quá khứ nên được gọi là **Tâm quá khứ**. Chức năng chính của nó là suy nghĩ, tính toán.

  3. **Trí năng** : Trí năng sắc bén, thường dính mắc vào tương lai nên được gọi là **Tâm tương lai**. Nó thường suy luận, suy đoán, vẽ vời cho tương lai.

  Kinh Kim Cang gọi 3 vùng này là tâm 3 thời : tâm quá khứ, tâm hiện tại và tâm tương lai. Trong Kinh Kim Cang có nói : tâm quá khứ không thể được (*bất khả đắc*), tâm hiện tại không thể được, tâm tương lai không thể được, phủ nhận tâm 3 thời vì nó luôn luôn biến đổi, không thể nắm bắt được, vì bên dưới nó có mớ lậu hoặc / tập khí, kiết sử, tùy miên.

  **Lậu hoặc / tập khí** là những gì đã được huân tập từ quá khứ đến nay. Nó là những đam mê, ghiền nghiện tích lủy trong tâm mình, thúc đẩy mình tạo nên ý nghiệp, lời nghiệp, thân nghiệp. Có 4 thứ lậu hoặc : vô minh lậu, dục lậu, hữu lậu và kiến lậu. Chúng tạo thành những điều ô nhiểm trong tâm.

  **Kiết sử** là những điều trói buộc tâm, gồm những nề nếp, truyền thống, giáo điều từ gia đình, xã hội, tập thể, dân tộc. Những điều này có khi tốt, có khi không, nhưng nó bắt buộc con người phải làm đúng theo nề nếp, gia phong của gia đình, tổ tiên, cho nên con người không có tự do, không được sống thoải mái vì những trói buộc của kiết sử.

  **Tùy miên** là những xúc cảm, tình cảm ngủ ngầm ở trong tâm mà mình không hay biết. Nó luôn luôn tác động, ray rức tâm mình, giết lần giết mòn con người. Tâm mình bị nó chủ động, điều động, trở thành phiền não nên bị gọi là **vọng tâm**.

  Trong kinh điển **vọng tâm** được gọi là tâm (Citta), mà ý, thức hay trí năng cũng được gọi là tâm. Khi trong kinh nói tâm như con khỉ, con vượn chuyền cành, không lúc nào ngừng nghỉ là nói tới ý hay thức. Đôi khi Phật nói tâm như người thợ vẽ, vẽ vời cảnh thế gian là muốn nói tới trí năng.

  Đức Phật cũng dùng từ : "**hồ nước đục, cái bị sanh**" để chỉ vọng tâm. Hể bị sanh thì sẽ bị diệt vì nó thay đổi luôn luôn. Vọng tâm dính mắc với quá khứ, hiện tại và tương lai, nên tâm luôn luôn dao động, đầy phiền não, tâm xúc cảm nổi lên hoài, không có an lạc, trí tuệ chỉ là trí thế gian. Vọng tâm luôn luôn tạo 3 nghiệp : thân, lời và ý, nên mình bị luân hồi sinh tử triền miên.

  ![image 1](static/img/tam-bac-thanh.jpg "Tâm bậc thánh")

  ### II. TÂM BẬC THÁNH

  Tâm bậc thánh nằm ở phía sau bán cầu não trái, gồm có 3 tánh :

  - **Tánh xúc chạm** ở thùy đỉnh
  - **Tánh thấy** ở thùy chẩm
  - **Tánh nghe** ở thùy thái dương

  Tâm này cũng gọi là *Citta*.

  Khi Đức Phật bỏ nhà ra đi, Ngài đã nói : *Ta đã lở bị sanh, bây giờ ta đi tìm cái vô sanh*. Cái vô sanh là một tên của vùng này. Còn nhiều tên khác nữa : *hồ nước trong, tánh giác, chân tâm, bạch tịnh thức, bản lai diện mục*…

  Cái gì làm cho tâm phàm phu vẩn đục ? Lậu hoặc.

  Khi thực hành Thiền mà tác động được vào 1 trong 3 tánh thì mình sẽ cô lập được lậu hoặc, kiết sử, tùy miên. Chúng sẽ không khởi lên được nhưng vẫn còn tiềm ẩn bên dưới. Tùy theo sức dụng công của mình, từ từ mình sẽ loại bớt chúng. Khi mình kinh nghiệm được một trong 3 tánh là mình đã bước vào phương thức của Định rồi, vì đây là chỗ Biết Không Lời. Còn ở vùng tiền trán là cái Biết Có Lời.

  Khi mình kinh nghiệm được Tánh Giác thì mình có được những kết quả dưới đây, trong 1 mức giới hạn :

  **Kết quả sinh lý :**

  Trước hết mình cô lập, đào thải từ từ được lậu hoặc, kiết sử, tùy miên. Đi tới chỗ Biết Không Lời, Thầm Nhận Biết thì tâm mình tĩnh lặng, thanh thản. Nó tác động vào Đối giao cảm thần kinh, Acétylcholine được tiết ra làm:
  - Thân khinh an
  - Bịnh tâm thể (huyết áp, cholestérol, đường trong máu, nhịp tim..) được điều chỉnh
  - Gan và nội tạng được phục hồi

  **Kết quả vật lý:**

  Trí tuệ tâm linh được phát huy từ từ

  ### III. TÂM PHẬT

  Tâm Phật là trạng thái tâm của Đức Phật khi thành đạo trong từng định thứ tư. Đây là tánh Nhận Thức Biết Không Lời, còn được gọi là Tâm Như, Tâm Tatha. Từ tâm này Phật tánh hay Tiềm Năng Giác Ngộ phát huy, gọi là Huệ tự phát hay Huệ Bát Nhả. Đây là 1 tiến trình lâu dài : từ tâm bậc thánh đã có 1 chút Huệ Bát Nhả rồi. Huệ này phát huy nhiều và sâu sắc hơn ở chỗ tánh Nhận Thức Biết. Trong Huệ này có :

  1. **Trực giác** : trí sắc bén, khi giác quan tiếp xúc với đối tượng tâm nhận biết tức khắc. Đó là chức năng kiến giải của vùng Nhận Thức Biết. Về sau trực giác này sâu sắc hơn, nó có thể kiến giải vượt không gian và thời gian. Đó là khả năng kỳ diệu mà mình gọi là Phật tánh phát huy.

  2. **Từ trường** bật ra : đầu tiên là từ trường tâm Bi, rồi tâm Từ, tâm Hỷ, tâm Xả. Từ trường này phát huy từ từ theo sự dụng công của mình ở trong Định, là kết quả của Định. Bốn tâm này tự động bật ra từ tánh Nhận Thức Biết nên vô điều kiện và phát triển tới vô lượng nên được gọi là Tứ vô lượng tâm. Còn chúng ta ở trong tâm phàm phu mà tập thì Từ, Bi, Hỷ, Xả có ranh giới, có phân biệt, đắn đo suy nghĩ.

  3. **Sáng tạo** : Huệ tự phát có tánh sáng tạo. Nó không cần học hỏi, kinh nghiệm gì nữa mà luôn luôn có sáng tạo hoàn toàn mới lạ và có những sáng kiến mới trong mọi ngành nghề chứ không phải chỉ ở trên đường tâm linh thôi.

  4. **Biện tài** : Sự nói năng lưu loát, thuyết phục, thuyết giảng mà không chướng ngại gọi là biện tài vô ngại. 

  Các vị có thể làm việc phục vụ cho đời trong tinh thần vị tha trên con đường Bồ tát đạo. Các vị có làm, có suy nghĩ nhưng tất cả đều ở trong Tiềm Năng Giác Ngộ nên các vị không tạo ra nghiệp xấu, chỉ có công đức mà thôi. Các vị tự tại khi còn sống và tự tại khi ra đi. Dù cho các vị có muốn tái sanh để thừa hành Bồ tát đạo thì các vị tái sanh theo hạnh nguyện chứ không bị nghiệp lực dẩn dắt. Tới đây các vị được thoát khổ (thân tâm hài hoà), giác ngộ (trí tuệ tâm linh phát huy) và giải thoát (tự tại, không bị gì trói buộc).

  ## CON ĐƯỜNG TU TẬP

  Ba thứ tâm vừa kể trên là 3 cơ chế trong não bộ của mình. Chỉ có con người mới đầy đủ 3 cơ chế đó, mới có thể tu tập để được giác ngộ.

  Mình tu mình phải hiểu rõ tâm của mình. Các Tổ Trung hoa dạy chăn trâu là chăn con trâu (tâm) của chính mình thôi. Trâu của người khác để họ chăn.

  Lục Tổ viết 2 câu trong *Pháp Bão Đàn Kinh* :

    Nếu thấy lỗi của người khác
    Thì lỗi của mình đã đến một bên rồi.

  Theo Tương quan nhân quả, mình cũng có lỗi trong những việc xảy ra chứ không phải mình hoàn toàn vô tội, thành ra học về tâm mình cũng phải hiểu như vậy để thực hành.

  Bây giờ mình còn nói hoài, còn thích ở nhà đẹp, ăn ngon…thì mình còn Lậu hoặc, mình đang đứng ở tâm phàm phu, còn dính mắc đủ thứ. Lậu hoặc có năng lực rất mạnh, vì nó là cái mình ghiền, nó thúc đẩy tâm, ý, thức làm việc theo hướng nó thích. Trong dục lậu có ngũ dục : tài, sắc, danh, thực, thùy. Mình dính cái nào thì bị cái đó đẩy mình suy nghĩ, hành động theo chiều hướng của nó. Nó vi tế lắm, sai sử mình mà mình không hay.

  Khi mình tới đây học Thiền, tạm cho là mình có Trí năng tĩnh ngộ, mình muốn tới tâm bậc Thánh hay tâm Phật. Nếu về nhà mà tiếp tục thực hành thì tốt. Còn về nhà mà bị chuyện nọ, chuyện kia lôi cuốn rồi buồn khổ thì chưa thật tĩnh ngộ. Con đường tâm linh của mình là đi từ Trí năng tĩnh ngộ tới tâm Phật. Con đường này khó đi lắm, mình có thể rơi xuống vũng bùn của Lậu hoặc bất cứ lúc nào. Phải nhớ mình là cây sen, vì mình có Phật tánh, Tiềm năng giác ngộ, mà để rơi xuống bùn, càng quậy càng chìm sâu, ở hoài trong luân hồi sinh tử.

  Mình đang ở bờ bên này, bờ của phiền não, khổ đau, luân hồi sinh tử, làm sao đi tới bờ bên kia, bờ của thoát khổ, giác ngộ và giải thoát ?

  Đức Phật thấy chúng sinh lặn hụp trong biển luân hồi sinh tử. Chính Ngài cũng ở đó lâu rồi và đã thoát ra được, cho nên Ngài dạy chúng ta 4 phương tiện để qua khỏi luân hồi sinh tử: **Quán, Chỉ, Định, Huệ**.

  Con đường Thiền rất khó đi, dễ rớt xuống biển sinh tử lắm :

  - còn nói thì còn tạo nghiệp : thân, lời, ý
  - cố gắng quá mức, đì thân tâm, qua Giao cảm
  - giải đải, hẹn hoài không làm
  - miên mật mà tập trung tư tưởng, qua Giao cảm
  - tiếp xúc với người mà buồn khổ vì còn dính mắc
  - khi tâm buồn khổ mình đổ thừa tại người khác, tại hoàn cảnh chứ không phải tại tự mình dính mắc.
  - khi mọi việc đều thuận duyên mình thích và nắm chặc

  Tất cả những trường hợp vừa kể đều làm mình rớt xuống biển sinh tử.

  Thuận duyên chưa chắc là tốt mà nghịch duyên cũng chưa chắc là xấu. Xấu hay tốt là do nơi mình thôi. Nếu mình chưa tĩnh ngộ thì khi gặp chuyện mình lại rơi vào tâm đời, tâm thế gian. Còn nếu mình tĩnh ngộ triệt để, thông hiểu và chấp nhận qui luật vô thường, xung đột và vô ngã thì mình bước qua tâm bậc thánh liền và dụng công để tiến tới chứ không thoái chuyển.

  Trên đường đi mình sẽ gặp rất nhiều thử thách, do tương quan nhân quả  của đời này hay từ đời trước. Mình phải vượt qua để tiến lên, để chuyển nghiệp.

  Đức Phật còn dạy phải hạn chế nhân duyên thế gian và tri kiến thế gian để đi cho vững chắc. Nhân duyên thế gian và tri kiến thế gian tô bồi cho lậu hoặc.

  Sau cùng, nếu hành Thiền mà còn có lời hoài, còn dùng cái Biết có lời thì mãi mãi còn ở bờ bên này, dù cho có trí năng tĩnh ngộ. Ai dạy Thiền mà hướng tới Tánh Giác, khai triển và áp dụng 4 tiến trình Biết của Tánh Giác: Biết Không Lời, Thầm Nhận Biết, Tỉnh thức Biết, Nhận thức Biết, mới đi tới chỗ phát huy trí tuệ tâm linh và mới mong tới được bờ bên kia.

  **Ni Sư Triệt Như**

  Minh Từ ghi lại từ DVD, 30.3.2012


title: VIDEOS : Khóa BÁT NHÃ 3 - tháng 5 năm 2022
created: 2022-05-18 19:03:14.232766
edited: 2022-08-12 17:02:22.211945
topic_id: tu_hoc
tag: BatNha3
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Ngày khai giảng : **27/05/2022,  lúc 14g00** (giờ Cali)
  * Ngày học : **Thứ Bảy cách 1 tuần** (1 tuần học, 1 tuần nghĩ) qua ZOOM

  ### Nội dụng tu học : 

  **Các chủ đề lớn của Khóa BÁT NHÃ 3 :**

  - **Ba la mật**
  - **Không**
  - **Huyễn**
  - **Chân Như**
  - **Bồ đề Đạt ma**

  ### VIDEOS :

  - [Chủ đề 1: LỤC ĐỘ BA LA MẬT](https://tanhkhong.org/a3159/video-moi)

  - [Chủ đề 2: THẬP ĐỘ BA LA MẬT](https://tanhkhong.org/a3169/video-ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-3-chu-de-2-thap-do-ba-la-mat-ngay-7-5-2022)

  - [Chủ đề 3: TỔNG KẾT THỰC HÀNH THIỀN QUÁN & THIỀN CHỈ](https://tanhkhong.org/a3179/video-ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-tc-3-chu-de-3-tong-ket-thuc-hanh-thien-quan-thien-chi-28-5-2022)

  - [Chủ đề 4: TỔNG KẾT THỰC HÀNH THIỀN ĐỊNH & THIỀN TUỆ](https://tanhkhong.org/a3191/video-ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-tc-3-chu-de-4-tong-ket-thuc-hanh-thien-dinh-thien-tue-28-5-2022)

  - [Chủ đề 5: Ý NGHĨA CỦA KHÔNG](https://tanhkhong.org/a3206/video-ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-tc-3-chu-de-5-tanh-khong)

  - [Chủ đề 6: KHÁI QUÁT VỀ THỂ NHẬP TÁNH KHÔNG](https://tanhkhong.org/a3207/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de-6-6-khai-quat-ve-the-nhap-tanh-khong)

  - [Chủ đề 7: GIỚI THIỆU về HUYỄN](https://tanhkhong.org/a3225/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de-7-)

  - [Chủ đề 8: NHƯ HUYỄN LÀ GƯƠM BÁT NHÃ](https://tanhkhong.org/a3231/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de-8-gioi-thieu-ve-huyen-18-6-2022)

  - [Chủ đề 9: CHÂN NHƯ TRONG KINH NIKĀYA VÀ LUẬN](https://www.tanhkhong.org/p105a3246/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de)

  - [Chủ đề 10: CHÂN NHƯ TRONG KINH PHÁT TRIỂN VÀ THIỀN TÔNG](https://www.tanhkhong.org/p105a3247/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de)

  - [Chủ đề 11: TỔ BỒ ĐỀ ĐẠT MA](https://www.tanhkhong.org/a3260/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de)

  - [Chủ đề 12: VÔ TÂM TRONG THIỀN](https://www.tanhkhong.org/a3261/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de)

  - [Chủ đề 13 TỔNG KẾT KHÓA BÁT NHÃ TRUNG CẤP III Phần 1](https://www.tanhkhong.org/a3273/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de-13)

  - [Chủ đề 14 TỔNG KẾT KHÓA BÁT NHÃ TRUNG CẤP III Phần 2](https://www.tanhkhong.org/a3280/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-trung-cap-3-chu-de-14-tong-ket-khoa-bat-nha-trung-cap-iii-phan-2)


title: VIDEOS : Khóa BÁT NHÃ 2 - tháng 8 năm 2021
created: 2022-05-18 19:12:51.681345
edited: 2022-08-12 17:01:51.056764
topic_id: tu_hoc
tag: BatNha2
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Ngày khai giảng : **28/08/2021,  lúc 14g00** (giờ Cali) và kéo dài 7 kỳ học
  * Ngày học : **Thứ Bảy cách 1 tuần** (1 tuần học, 1 tuần nghĩ) qua ZOOM

  ### Nội dụng tu học : 

  - **Phật học** :
      - Khai triển bài Đại Kinh Xóm Ngựa (Giới- Định- Huệ)
      - Khai triển bài kinh Vô Ngã tướng: Ngũ uẩn
      - Bài kinh Bahiya
      - Hai chân lý trong đạo Phật
      - Tiến trình chứng ngộ Lý Duyên Khởi của Đức Phật Thích ca
      - Tứ Diệu Đế

  - **Thiền học** :
      - Vấn đề Ngộ trong Thiền:ý nghĩa, điều kiện Ngộ, dẫn chứng trong thiền sử
      - Khai triển về Nhận thức

  - **Khoa học** : 
      - giải thích các trường hợp Ngộ, chứng minh kết quả về thân, tâm, trí huệ

  - **Thực hành** : 
      - tiếp tục thực tập sử dụng giác quan. Thở/ Không nói
      - Phản xạ giác quan và phản xạ thụ động

  ## VIDEOS :

  - [Chủ đề: 1 - TIẾN TRÌNH CHỨNG NGỘ CỦA ĐỨC PHẬT THÍCH CA](https://tanhkhong.org/a2629/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-1-tien-trinh-chung-ngo-cua-duc-phat)

  - [Chủ đề: 2 - TIẾN TRÌNH THÀNH ĐẠO CỦA ĐỨC PHẬT THÍCH CA](https://tanhkhong.org/a2630/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-2-tien-trinh-thanh-dao-cua-duc-phat)

  - [Chủ đề: 3 - LÝ DUYÊN KHỞI- NHÂN SINH QUAN PHẬT GIÁO](https://tanhkhong.org/a2780/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-3-ly-duyen-khoi-nhan-sinh-quan-phat-giao)

  - [Chủ đề: 4 - VŨ TRỤ QUAN PHẬT GIÁO](https://tanhkhong.org/a2781/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-4-vu-tru-quan-phat-giao)

  - [Chủ đề: 5 - CHÂN LÝ QUI ƯỚC](https://tanhkhong.org/a2794/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-5-chan-ly-qui-uoc)

  - [Chủ đề: 6 - TỤC ĐẾ BÁT NHÃ](https://tanhkhong.org/a2795/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-6)

  - [Chủ đề: 7 - CHÂN ĐẾ BÁT NHÃ](https://tanhkhong.org/a2796/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-7)

  - [Chủ đề: 8 - BÀI KINH BAHIYA](https://tanhkhong.org/a2824/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-9cai-ngo-trong-thien)

  - [Chủ đề: 9 - CÁI NGỘ TRONG THIỀN](https://tanhkhong.org/a2825/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-10-nhung-muc-do-ngo-trong-thien-su)

  - [Chủ đề: 10 - NHỮNG MỨC ĐỘ NGỘ TRONG THIỀN SỬ](Chủ đề 10: NHỮNG MỨC ĐỘ NGỘ TRONG THIỀN SỬ)

  - [Chủ đề: 11 - KHAI TRIỂN NHẬN THỨC](https://tanhkhong.org/a2848/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-11-khai-trien-nhan-thuc)

  - [Chủ đề: 12 - Thực hành THỞ-KHÔNG NÓI- NHƯ THỰC](https://tanhkhong.org/a2852/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-12-thuc-hanh-tho-khong-noi-nhu-thuc)

  - [Chủ đế: 13 - SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA TÂM-PHÁP-NÃO-THÂN](https://tanhkhong.org/a2863/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-13-su-tuong-tac-giua-tam-phap-nao-than)

  - [Chủ đế: 14 - LƯỚT QUA VỀ TỨ DIỆU ĐẾ](https://tanhkhong.org/a2864/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-14-luot-qua-ve-tu-dieu-de)

  - [Chủ đế: 15 - KHAI TRIỂN ĐẠI KINH XÓM NGỰA](https://tanhkhong.org/a2865/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-15-khai-trien-dai-kinh-xom-ngua)

  - [Chủ đề: 16 - HAI LOẠI PHẢN XẠ TRONG THIỀN](https://tanhkhong.org/a2883/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-16-hai-loai-phan-xa-trong-thien)

  - [Chủ đề: 17 - TỔNG KẾT CÁC BƯỚC TẬP THIỀN TỪ CĂN BẢN TỚI BÁT NHÃ](https://tanhkhong.org/a2884/ni-su-triet-nhu-khoa-bat-nha-lop-trung-cap-2-chu-de-17-tong-ket-cac-buoc-tap-thien-tu-can-ban-toi-bat-nha)


title: VIDEOS : Khóa BÁT NHÃ 1 - tháng 5 năm 2021
created: 2022-05-18 20:15:09.410352
edited: 2022-08-12 17:01:28.353369
topic_id: tu_hoc
tag: BatNha1
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Ngày khai giảng : **01/05/2021,  lúc 14g00** (giờ Cali) và kéo dài 6 kỳ học
  * Ngày học : **Thứ Bảy cách 1 tuần** (1 tuần học, 1 tuần nghĩ) qua ZOOM

  ### Nội dụng tu học : 

  - **Phật học** :
      - Giới thiệu khái quát Bát Nhã
      - Bốn tầng Định của Đức Phật Thích Ca
      - Tiến trình chứng ngộ Ba Minh
      - Khái quát về Lậu hoặc
      - Giới thiệu khái quát bài Đại Kinh Xóm Ngựa
      - Giới thiệu khái quát bài kinh Vô Ngã tướng

  - **Thiền học** :
      - Khai triển cái Biết của con người
      - Từ cái Biết tới Nhận thức

  - **Khoa học** : 
      - Khai triển cái Biết của con người

  - **Thực hành** : 
      - Tuệ / Vipassana : Pháp Như Thực - Yathabhuta
      - Tiếp tục thực tập sử dụng giác quan
      - Tiếp tục thực tập Thở / Không nói

  ### VIDEOS :

  * [Chủ đề 1- KHÁI QUÁT Ý NGHĨA VÀ TÁC DỤNG CỦA BÁT NHÃ](https://tanhkhong.org/a1867/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-1-khai-quat-y-nghia-va-tac-dung-cua-bat-nha)

  * [Chủ đề 2- PHÂN BIỆT TRÍ VÀ HUỆ BÁT NHÃ](https://tanhkhong.org/a1868/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-2-phan-biet-tri-va-hue)

  * [Chủ đề 3- KHAI TRIỂN BA SẮC THÁI TÂM CỦA CON NGƯỜI](https://tanhkhong.org/a1910/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-3-khai-trien-ba-sac-thai-tam-cua-con-nguoi)

  * [Chủ đề 4- TIẾN TRÌNH CHỨNG NGỘ BA MINH CỦA ĐỨC PHẬT THÍCH CA](https://tanhkhong.org/a1911/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-4-tien-trinh-chung-ngo-ba-minh-cua-duc-phat-thich-ca)

  * [Chủ đề 5- THỰC TẬP THỞ tiếp theo (bước 3)](https://tanhkhong.org/a1925/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-5-thuc-tap-tho-tiep-theo-buoc-3-)

  * [Chủ đề 6- Ý NGHĨA CỦA NHẬN THỨC](https://tanhkhong.org/a1926/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-6-y-nghia-cua-nhan-thuc)

  * [Chủ đề 7- BẢN ĐỒ NHẬN THỨC](https://tanhkhong.org/a1927/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-7-ban-do-nhan-thuc)

  * [Chủ đề 8- THỰC TẬP KHÔNG NÓI (Bước kế tiếp)](https://tanhkhong.org/a2147/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-8)

  * [Chủ đề 9- Ý NGHĨA PHÁP NHƯ THỰC](https://tanhkhong.org/a2148/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-9)

  * [Chủ đề 10- THỰC TẬP PHÁP NHƯ THỰC](https://tanhkhong.org/a2149/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-10)

  * [Chủ đề 11- KHÁI QUÁT VỀ PHÁP TÁNH VÀ PHÁP GIỚI TÁNH](https://tanhkhong.org/a2397/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-11-khai-quat-ve-phap-tanh-va-phap-gioi-tanh)

  * [Chủ đề 12- THIỀN QUÁN VÀ THỂ NHẬP](https://tanhkhong.org/a2398/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-12-thien-quan-va-the-nhap)

  * [Chủ đề 13- THIỀN ĐỊNH VÀ THỂ NHẬP](https://tanhkhong.org/a2399/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-13-thien-dinh-va-the-nhap)

  * [Chủ đề 14- Ý NGHĨA CỦA NGŨ UẨN](https://tanhkhong.org/a2529/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-14-y-nghia-cua-ngu-uan)

  * [Chủ đề 15- NGUỒN GỐC LỊCH SỬ BÀI KINH VÔ NGÃ TƯỚNG](https://tanhkhong.org/a2530/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-15-nguon-goc-lich-su-bai-kinh-vo-nga-tuong)

  * [Chủ đề 16-TḤỰC HÀNH BÀI KINH VÔ NGÃ TƯỚNG](https://tanhkhong.org/a2531/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-16-t-uc-hanh-bai-kinh-vo-nga-tuong)

  * [Chủ đề 17-ĐẠI KINH XÓM NGỰA -Phần I](https://tanhkhong.org/a2575/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-17-dai-kinh-xom-ngua-phan-i)

  * [Chủ đề 18-ĐẠI KINH XÓM NGỰA -Phần 2](https://tanhkhong.org/a2576/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-18-dai-kinh-xom-ngua-phan-2)

  * [Chủ đề 19 - TỔNG KẾT KHÓA BÁT NHÃ TRUNG CẤP I](https://tanhkhong.org/a2608/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-19-tong-ket-khoa-bat-nha-trung-cap-i-7-8-2021)

  * [Chủ đề 20 - BÀI KINH SONG TẦM](https://tanhkhong.org/a2609/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-bat-nha-1-chu-de-20-bai-kinh-song-tam-7-8-2021)


title: VIDEOS : Khóa THIỀN CĂN BẢN - tháng 12 năm 2020
created: 2022-05-18 20:41:17.582804
edited: 2022-10-15 20:47:18.042859
topic_id: tu_hoc
tag: CanBan
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  * Ngày khai giảng : **Thứ Bảy 5 tháng 12, 2020, lúc 14g00** (giờ Cali) và kéo dài 6 kỳ học
  * Ngày học : **Thứ Bảy cách 1 tuần** (1 tuần học, 1 tuần nghĩ) qua ZOOM

  ### Nội dụng tu học : 

  - Tâm trong đạo Phật
  - Những sắc thái biết của con người
  - Sự tương tác giữa Tâm-Pháp-Não Bộ đối với Thân-Tâm-Trí tuệ
  - Quán / Anupassana
  - Chỉ / Samatha
  - Định / Samadhi
  - Huệ / Panna
  - Kinh An Trú Tầm
  - Kinh Song Tầm
  - Kinh Nhất Dạ Hiền Giả
  - Tiến trình tu chứng của Đức Phật

  ### Videos : 

  - [Chủ đề 1-2-3: KHÁI QUÁT VỀ THIỀN - GIỚI THIỆU THIỀN TÁNH KHÔNG - THỰC HÀNH THIỀN CÓ KẾT QUẢ](https://www.tanhkhong.org/a1580/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-online-ky-1)

  - [Chủ đề 4: QUAN NIỆM MỚI VỀ THỰC HÀNH THIỀN](https://www.tanhkhong.org/a1602/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-2-phan-4-quan-niem-moi-ve-thuc-hanh-thien)

  - [Chủ đề 5: TIẾN TRÌNH TU GIAN KHỔ CỦA ĐỨC PHẬT THÍCH CA](https://www.tanhkhong.org/a1621/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-2-phan-5-)

  - [Chủ đề 6: CÁCH TỌA THIỀN & THỰC TẬP THỞ](https://www.tanhkhong.org/a1623/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-2-phan-6-cach-toa-thien-thuc-tap-tho)

  - [Chủ đề 7: KHÁI QUÁT TÂM TRONG ĐẠO PHẬT](https://www.tanhkhong.org/a1630/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-3-phan-7-khai-quat-tam-trong-dao-phat)

  - [Chủ đề 8: HAI SẮC THÁI BIẾT CỦA CON NGƯỜI](https://www.tanhkhong.org/a1631/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-3-phan-8-hai-sac-thai-biet-cua-con-nguoi)

  - [Chủ đề 9: THỰC TẬP SAMATHA](https://www.tanhkhong.org/a1632/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-3-phan-9-thuc-tap-samatha)

  - [Chủ đề 10: ĐỊNH - PHÁP THỞ](https://www.tanhkhong.org/a1647/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-3-chu-de-10-dinh-phap-tho)

  - [Chủ đề 11: VÀI HÌNH ẢNH NÃO BỘ LIÊN QUAN ĐẾN THIỀN](https://www.tanhkhong.org/a1648/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-3-chu-de-11-nao-bo)

  - [Chủ đề 12: HỒI ĐÁP SINH HỌC TRONG THIỀN](https://www.tanhkhong.org/a1649/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-3-chu-de-12-hoi-dap-sinh-hoc-trong-thien)

  - [Chủ đề 13: QUÁN- CHỈ- ĐỊNH- HUỆ](https://www.tanhkhong.org/a1676/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-5-chu-de-13-quan-chi-dinh-hue)

  - [Chủ đề 14: KỸ THUẬT KHÔNG NÓI](https://www.tanhkhong.org/a1677/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-5-chu-de-14-ky-thuat-khong-noi)

  - [Chủ đề 15: Kinh NHẤT DẠ HIỀN GIẢ](https://www.tanhkhong.org/a1703/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-6-chu-de-15-kinh-nhat-da-hien-gia)

  - [Chủ đề 16: KHAI TRIỂN THỰC TẬP CÁI BIẾT](https://www.tanhkhong.org/a1727/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-6-chu-de-16-khai-trien-thuc-tap-cai-biet)

  - [Chủ đề 17: TỔNG KẾT KHÓA THIỀN CĂN BẢN](https://www.tanhkhong.org/a1728/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-6-chu-de-17-tong-ket-khoa-thien-can-ban)

  - [Chủ đề 18: THỰC HÀNH THIỀN CHỈ và THIỀN ĐỊNH](https://www.tanhkhong.org/a1768/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-7-chu-de-187-chu-de-18-ky-thuat-khong-noi)

  - [Chủ đề 19: HỎI ĐÁP VỀ THIỀN](https://www.tanhkhong.org/a1859/ni-su-triet-nhu-tai-lieu-hoc-tap-khoa-thien-can-ban-ky-8-chu-de-19-hoi-dap-ve-thien)


title: Pháp Như Thật - Yathabuta
created: 2022-05-19 09:29:28.337576
edited: 2022-05-22 08:18:29.103101
topic_id: tu_tap
tag: QuanHue
author: Minh Viên
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ## I. Định nghĩa :

  **Yathabuta** là từ ghép của 2 từ :

  1. *yatha* : như, cũng như, giống như, có so sánh, khác với chữ như trong Tâm Như (*tatha*)
  2. *bhuta* : thật, thực, đã là, đã trở thành

  **Yathabuta** có nghĩa là :

  * Đối tượng như thế nào, nhận biết đúng y như thế đó
  * Đã là – Đang là – Chưa chấm dứt
  * Thời gian và không gian ở cùng một điểm : Bây giờ và ở đây

  ## II. Mục đích của Thấy như thật

  1. Tránh được tâm ba thời : biết cái đang là khi giác quan tiếp xúc với đối tượng
  2. Tâm được chuyển đổi, trở nên khách quan (tức là có tuệ trí), không có lậu hoặc nổi lên, 

  ## III. Lịch sử, nguồn góc pháp Như Thật :

  1. Kinh « *Khiếp đảm và sợ hải* » : Đức Phật, khi còn là Bồ tát, đang tu khổ hạnh trong rừng sâu, ngài đã thấy như thật, nghe như thật, biết như thật những tiếng động trong rừng. Ngài đã vượt qua được sự lo âu tưởng tượng và sợ hải.

  2. Đến khi ngồi dưới cội bồ đề, trong đêm cuối của tuần lễ thứ 4 : Ngài chứng được Tam Minh :

      * Canh 1 : Túc Mạng Minh
      * Canh 2 : Thiên Nhãn Minh
      * Canh 3 : Lậu Tận Minh

  Sử dụng Nhận thức ngoài giác quan, trí tuệ tâm linh kiến giải

  ## Tác Động – Tác Dụng :

  Tiến trình dụng công Pháp Như Thật

  1. Bước đầu : Có thể nói nhưng khách quan. « Cây gậy là cây gậy » (Thiền sư Vân Môn). Tâm khách quan, dừng thành kiến, định kiến, thiên kiến. Cô lập lậu hoặc, tập khí, tùy miên.
  2. Bước thứ 2 : Thầm nhận biết « cái đang là ». Hoàn toàn không lời. Kinh nghiệm thầm lặng
  3. Bước thứ 3 : « Tỉnh thức biết cái đang là ». 

  ![image1](static/img/Nhu-That.jpg "Như thật")

  ## Thực hành :

  * Trong 4 oai nghi
  * Không định danh đối tượng, Không dán nhãn đối tượng
  * Chú ý trống rỗng, Không Nói

  **Minh Viên**,  
  Thuyết trình, tháng 3, 2015


title: Pháp Như Vậy - Tathata
created: 2022-05-19 09:55:56.457790
edited: 2022-05-19 10:24:03.862550
topic_id: tu_tap
tag: QuanHue
author: Từ Tâm Chánh
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  **TATHATA – BHUTATATHATA – CHÂN NHƯ**

  ## Định nghĩa :

  * Chân như là cái NHƯ VẬY, NHƯ THẾ của HTTG
  * Cái không tên, không phẩm chất, không có thuộc tính, có khắp mọi nơi.
  * Thực tại tối hậu, chân tánh thường hằng bất biến, tánh tuyệt đối khách quan của HTTG.
  * Cái tinh túy (cái còn lại khi đã bỏ chủ quan, bỏ chân lý quy ước)

  ## Lịch sử :

  * Trong đêm cuối của tuần lễ thứ 4 : Đức Phật chứng ngộ ABHISAMAYA, an trú ở trạng thái Tâm Như (TATHÀ), ngài thấy NHƯ THẬT, NHƯ VẬY và Tam Minh.

  * Tuần lễ thứ 5 : Ngài đạt được quả Vô Thượng Chánh Đẳng Giác (ANUTTARA SAMMA SAMBODHI). Cũng bằng tâm TATHÀ, ngài chiêm nghiệm HTTG nhận ra 4 đặc tính của HTTG là :

      1. TATHATÀ : Chân Như Tánh
      2. AVITATHATÀ : Bất Ly Như Tánh
      3. ANANNATHATÀ : Bất Dị Tánh
      4. IDAPPACCAYATÀ : Y Duyên Tánh hay Điều Kiện Tánh Riêng biệt

  Tánh 1, 2, 3 thuộc Pháp Giới Tánh (Vô Vi Pháp). Tánh 4 thuộc Pháp Tánh (Hữu Vi Pháp)

  ## Tác động – Tác dụng :

  Tiến trình thể nhập Chân Như : đường Huệ

  1. Trước hết, muốn nhận ra Chân Như, ta cần có Trí Năng Tỉnh Ngộ
  2. Thầm nhận biết « cái Như Vậy » . . . . . . . .
  3. Muốn thể nhập Chân Như, ta phải ở trong trạng thái TÂM NHƯ, tâm hoàn toàn trống rỗng và tỉnh lặng tuyệt đối = Nhận Thức Không Lời
  4. Ta cần có bản đồ NHẬN THỨC

  ![image](static/img/Nhu-Vay.jpg "NHƯ VẬY")

  ## Thực hành : 

  * Trong 4 oai nghi
  * Không định danh đối tượng, không dán nhãn đối tượng
  * Chú ý trống rỗng, không nói

  **Từ Tâm Chánh**  
  Bài thuyết trình, ngày 18/11/2012


title: Từ « Như Thật » đến « Như Vậy »
created: 2022-05-19 10:33:54.988269
edited: 2022-05-19 11:09:36.002387
topic_id: tu_tap
tag: QuanHue
author: Từ Tâm Chánh
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ## Mở đầu:

  Như các anh chị đã biết « Như Thât » là Vật thế nào biết y như thế đó, là cái « Đang Là » của HTTG. Cái « Đang Là » là gi? Là cái bề ngoài khách quan mà cái bề ngoài khách quan cũng là Chân Như, cái TATHATÀ của HTTG. Cho nên các nhà Phật học Phát Triễn đã nâng Pháp Như Thật lên trên con đường quan trong để tu tập gọi là « Như Thật Đạo », YATHÀBHÙTA – MARGA, vì từ « Như Thật » đi đến « Chân Như » liền.

  Pháp « Như Thât » có nhiêu mức đô để tu tâp:

  * **Bước 1: Biết Như Thật có lời**

  Bước nầy mình còn dùng lời để nói, thấy cái gì nói cái đó. Thưc tập trong 4 oai nghi. Thí dụ: Thấy cái chuông nói tôi thấy cái chuông.

  ![image1](static/img/nhu-that-nhu-vay-1.jpg "Như thật Như Vậy 1")

  Dùng trí năng tỉnh ngộ, hướng thượng và dẩn dắt Ý căn và Ý thức chấp nhận để tu tập. Trí năng đã tỉnh ngộ, đã khách quan, không còn TKhí/LH/KS/TM, không tạo nghiệp mới. Tâm được chuyễn hoá, không còn Thành Kiến, Định Kiến mà còn dùng lời để nói cho nên thuộc về Thiền Huệ còn gọi là “Tuệ Trí Có Lời”.Tác động vào DGCTK, cho chất ACH.

  * **Bước 2: Thầm Nhận Biết Như Thật**

  Bước này không còn nói nửa, vì Không Lời cho nên nó tác động vào các tánh: tánh Thấy, tánh Nghe, tánh Xúc cham, vì KL lâu dài các tín hiệu giử nơi các tánh vào được Định. Tâm đả chuyễn hoá và bây giờ có Định cho nên gọi là Định Huệ Đồng Thời. 

  ![image1](static/img/nhu-that-nhu-vay-2.jpg "Như thật Như Vậy 2")

  Tác dụng trên thân và tâm: thân khoẻ mạnh, tâm hài hoà, bớt dính mắc.

  * **Bước 3: Nhận Thức Biết Như Thật Như Vậy - Nhận Thức Như Vậy**

  Thực tập Thầm Nhận Biết đều đặn, miên mật, vững chắc. Tâm hoàn toàn không lời, không khái niệm, không tự ngã, hoàn toàn tỉnh lặng, bất động. Lúc bấy giờ các tín hiệu sẽ cất giữ vào tánh Nhận Thức, rồi vào Nhận Thức Biết « Như Thật Như Vậy » hay là « Tâm Như ».

  ![image1](static/img/nhu-that-nhu-vay-3.jpg "Như thật Như Vậy 3")

  Khi nhìn ra hiện tượng thế gian, mình sẽ thấy cái Như Vậy gọi là Thể Nhâp Chân Như. Phật tánh sẽ bật ra, Trí Tuệ Tâm Linh từ từ phát huy.( Précunéus)

  ## Tóm lại:

  Từ « Như Thật đến Như Vậy », ta phải trải qua 2 tiến trình để thực hành:
  1. bằng Như Thật, ta sẽ áp dụng Tuệ trí không lời, thấy bằng giác quan.
  2. bằng Như Vậy, ta sẽ áp dung NTKL, thấy bằng nhận thức.

  Cái « Đang Là » hoàn toàn vửng chắc, không lời, tự động trở thành cái « Như Vây », vật trống rỗng mà thôi. Từ « Như Thật » đến trí huệ của Phật gọi là « Phật Tri Kiến » hay là « Nhất Thiết Chủng Trí ».
  Cái trí của Đức Phật là cái trí « Nhận Thức Biết Như Thật Như Vậy » của HTTG. « Như Thật » là một pháp rốt ráo, có thể đưa đến cứu cánh: Thoát Khổ, Giác Ngộ và Giải Thoát cho nên con đường gọi là Như Thật Đạo.

  Nói thì rất dể nhưng thực hành rất là khó khăn vì chúng sanh bị màng vô minh dầy đặc che phủ không cho ta thấy được chân lý NHƯ THẬT.

  **Từ Tâm Chánh**  
  Bài thuyết trình ngày 18/11/2012


title: Activités : bloc Zoom + bloc Noisy
created: 2022-07-19 16:29:22.301122
edited: 2023-01-18 16:33:03.596505
topic_id: _admin
tag: activities
author: Admin
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <br>
    <h5 class="text-center">NOS ACTIVITES - SINH HOẠT</h5>
    <div id="activities" class="bg-1">
      <div class="row text-center">
        <div class="col-sm-6">
          <div class="thumbnail">
            <img src="static/img/logo-zoom.jpg" alt="Zoom">
            <p><strong>Chaque Lundi, Mercredi et Vendredi</strong><br>
              de 8h00 à 9h00 sur Zoom<br>
              QiGong - Méditation
            </p>
            <p><strong>Le 1er dimanche du mois</strong><br>
              de 10h00 à 12h00 sur Zoom<br>
              QiGong - Méditation - Echanges d'expériences
            </p>
            <p><a href="#contact"><i>Laissez nous un message pour avoir le lien Zoom</i></a></p>
          </div>
        </div>
        <div class="col-sm-6">
          <div class="thumbnail">
            <img src="static/img/chuc mung nam moi 2023.jpg" width="200" alt="Dao trang">
            <p><strong>Journée de méditation</strong></p>
            <p>
              <b>Dimanche 15 janvier 2023</b><br>
              de 09h00 à 16h30<br>
              à Noisy le Grand
            </p>
            <p>
            Déjeuner végétarien sur place<br>
            <a href="/blog/131/journee-de-meditation%252C-dimanche-15.01.2023"><i>Voir plus - Xem thêm</i></a><br>
            </p>
          </div>
        </div>
      </div>
    </div>


title: La réalité telle qu’elle est - Yathabuta
created: 2022-05-22 08:25:41.000000
edited: 2024-01-07 16:39:55.433183
topic_id: pratique
tag: Anupassana
author: Minh Viên
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ## I. Définition

  **Yathabuta** est composé de 2 mots :

  1. *yatha* : « tel quel » (as is), « comme » (like), « identique à », suggère une comparaison. A ne pas confondre avec *tatha* qui veut dire « ainsi » (such, thus)
  2. *bhuta* : « réel » (real, true), ce qui a été ou est devenu

  **Yathabuta** signifie :

  * Voir ou comprendre les choses telles qu’elles sont réellement, comme elles sont en réel
  * Voir la réalité qui est en train de se dérouler (qui a donc existé avant et qui n’a pas encore terminé)
  * Voir la réalité dans l’unicité du temps et de l’espace : « ici et maintenant »

  ## II. Buts de la vision de la « réalité telle quelle »

  * D’arrêter le mental à l’instant t pour ne pas plonger dans le mental du passé, dans celui du présent ou du futur. Pour ne pas utiliser la base mentale, la conscience discriminante ou l’intellect imaginatif  
  * Pouvoir différencier le fait tel qu’il est de l’émotion qu’il suscite en nous, permettra une lecture objective de la réalité -> voir la réalité avec un mental silencieux (objectif)

  ## III. Origine historique

  1. Dans le « *Discours sur la peur et l’effroi* », Bouddha raconta son expérience sur la peur et l’effroi lorsqu’il pratiquait l’ascèse, seul dans la jungle, par nuit noire remplie de bruits effrayants. Il a pu surmonter cette peur en pratiquant la vision « telle quelle », l’écoute « telle quelle » et la compréhension « telle quelle ».

  2. Puis lorsque assis sous l’arbre Bodi, dans la dernière nuit de la 4ème semaine, Bouddha réalisa la « Triple connaisssance »  : 
      * Dans le 1er quart : la compréhension de « ses vies antérieures », 
      * Dans le 2ème quart : la compréhension du « cycle naissance-renaissance », 
      * Dans le 3ème quart : la compréhension de « la destruction des impuretés »

  ## IV. La pratique de la vision de la « réalité telle quelle »

  1. **Etape 1** : Nous pouvons encore utiliser la parole mais devons être objectifs. Le mental reste objectif, sans préjugé, sans idée préconçue, sans parti pris. Les souillures / impuretés, les tendances latentes qui sont en nous seront neutralisées peu à peu.

  2. **Etape 2** : Utiliser la connaissance tacite sur l’ « instant présent », entièrement sans parole. Expérience du silence mental.

  3. **Etape 3** : Utilise la connaissance dans l’état éveillé sur l’ « instant présent »

  ![image](static/img/tel-quel.jpg "vision telle quelle")



  **Les pratiques** : 

  * Dans les 4 positions : assis, debout, couché ou en marchant
  * Ne pas nommer les objets, ne pas mettre des étiquettes aux objets
  * Regarder dans le vide, ne pas parler



  Source : [Pháp Như Thật - Yathabuta](/blog/29/phap-nhu-that-yathabuta), exposé de Minh Viên, mars 2015  
  Traduit par Nhất Hòa


title: Xâu chuỗi Bồ Đề của Tỳ Kheo
created: 2022-05-23 07:55:18.978486
edited: 2023-01-12 00:11:03.281134
topic_id: tu_hoc
tag: BatNha4
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <img align="center" src="https://tanhkhong.org/images/file/vzesZSbZ2AgBAAMW/ban-chieu1.jpg" class="img-responsive"/>

  Sau khi quan sát xâu chuỗi bồ đề của Đức Phật, bây giờ chúng ta thử xem Đức Phật đã hướng dẫn chư Tỷ kheo đệ tử của mình tu tập như thế nào?

  Bài này căn cứ trên bài [**Đại kinh Xóm Ngựa**](https://www.budsas.org/uni/u-kinh-trungbo/trung39.htm), từ Trung bộ kinh.

  **Bước 1: Nghe pháp- Xuất gia** : Nhân duyên đầu tiên là từ việc được nghe pháp do Đức Phật giảng dạy trực tiếp. Có khi tự ý đến nghe Đức Phật giảng, khi Đức Phật và tăng đoàn du hành tới thôn làng hay thành phố của mình. Nếu là ngoại đạo, có khi tới với ý muốn tranh luận, nhưng cuối cùng bị thuyết phục rồi tự nguyện xuất gia hay quy y với Đức Phật. Cũng có trường hợp nghe các vị đại đệ tử trong Tăng hay Ni đoàn của Đức Phật giảng rồi cũng xuất gia trong Pháp và Luật của Đức Phật.

  **Bước 2: Thọ đại giới** : Sau khi xuất gia xem như đặt mình vào Pháp và Luật của Đức Phật. Tức là cắt hết nhân duyên gia đình và thế gian, vào rừng núi hoang vu ẩn tu, sau khi nhận một chủ đề do Đức Phật dạy.

  **Bước 3: Hạnh tàm quý** : Trong bài Đại kinh Xóm ngựa, Đức Phật kể Giới trước nhất, xem như việc quan trọng của người tỷ kheo. Những lỗi lầm quan trọng thì phải sám hối trước tăng chúng, ngay cả những lỗi không ai biết, tự mình cũng phải hổ thẹn ăn năn và quyết tâm không tái phạm.

  **Bước 4: Thân- Lời- Ý- Sanh mạng thanh tịnh** : Phải luôn luôn thận trọng giữ gìn hành động, cử chỉ, lời nói hữu ích cho mình và cho người khác, đúng với sự thật, trong sạch không có lỗi lầm.

  **Bước 5: Tiết chế ăn uống** : Ngay cả việc ăn uống cũng phải biết giới hạn, không tham đắm. Phải biết thức ăn uống là để trị bệnh ốm gầy, không phải để vui chơi phung phí.

  **Bước 6: Chú tâm cảnh giác** : Ngày và đêm luôn luôn quan sát tâm mình, không cho suy nghĩ tới điều ác hay bất thiện. Tới đây vẫn phải dùng ý thức sáng suốt phân biệt cái nào đúng, cái nào sai. Khi nào làm khổ người khác là sai, khi nào làm cho tham, sân, si tăng trưởng là bất thiện.

  **Bước 7: Chánh niệm tỉnh giác** : Lúc nào cũng giữ cái Biết rõ ràng khách quan. Mình đang đi, biết đang đi, đang ăn, biết đang ăn, đang nói, biết đang nói v.v...Không cho tâm mình phóng về quá khứ hay phóng tới tương lai, cũng không phóng ra vướng mắc trong hiện tại.

  **Bước 8: Đoạn trừ [năm triền cái](/blog/48/nam-trien-cai-la-gi-%253F)** : Qua 7 phương thức tu tập trên, miên mật thực hành, ngày đêm gìn giữ tâm ý trong sạch, dù cho còn suy tư, còn phân biệt phải trái, nhưng lời nói, cử chỉ đều nhu hòa, không tạo nghiệp xấu ác. Do đó tâm bắt đầu bình an, thanh thản, vui mừng vì biết rõ mình đã chấm dứt phiền não, đã thấy rõ con đường sáng trước mắt. Năm chướng ngại trên con đường tu không còn nữa: tham, sân, hôn trầm thụy miên, trạo hối và nghi. Năm chướng ngại này từ bao đời đè nặng trên vai mình, bây giờ đã đặt gánh nặng đó xuống, trong tâm vui mừng. Kinh so sánh như người đã trả hết một món nợ lớn, hay thoát khỏi một cơn bệnh nặng, hay đã ra khỏi ngục tù, hay thoát khỏi kiếp làm nô lệ, hay như đã vượt qua bãi sa mạc nguy hiểm. Nỗi vui mừng của những người này tương tự nỗi vui mừng của vị tỷ kheo biết mình đã chấm dứt năm triền cái vậy. Và đây chính là trạng thái tâm của tầng thiền thứ 1.

  **Bước 9: Tầng thiền thứ 1** : Vẫn còn có lời thì thầm trong tâm, nhưng tâm trong sạch, và hoàn toàn hỷ lạc, do biết rõ mình đã: “ly dục, ly pháp bất thiện”.

  **Bước 10: Tầng thiền thứ 2** : Chấm dứt lời thì thầm, đạt được trạng thái hoàn toàn tĩnh lặng. Tâm càng hỷ lạc hơn nữa. Do Định sanh ra thêm hỷ lạc.

  **Bước 11: Tầng thiền thứ 3** : phát triển tâm Định rộng hơn và sâu sắc hơn. Do đó cảm thọ hỷ không còn, chỉ còn lạc, là niềm vui nhẹ nhàng.

  **Bước 12: Tầng thiền thứ 4** : Tâm bất động, hoàn toàn tĩnh lặng, khách quan, trống rỗng.

  **Bước 13: Chứng ngộ Ba minh** : Tiềm năng giác ngộ phát triển kiến giải Ba trí tuệ siêu vượt:

  - Túc mạng minh: biết rõ những kiếp quá khứ của mình.

  - Thiên nhãn minh: biết rõ sự sinh tử luân hồi của người khác.

  - Lậu tận minh: biết rõ Tứ đế, và biết rõ mình đã sạch hết lậu hoặc, sẽ không còn tái sanh.

  **Bước 14: Chứng ngộ quả vị A la hán** : Vị Tỷ kheo bấy giờ khẳng định mình sẽ chấm dứt tái sanh. Sau đó được Đức Phật xác nhận là A la hán.

  **Bước 15: Đi giáo hóa** : Bấy giờ Đức Phật khuyến khích những vị A la hán chia nhau đi khắp nơi giáo hóa người cư sĩ và người dân. Thời đó, vị A la hán được xem là hưởng cảnh “hữu dư niết bàn” hay “hữu dư y niết bàn” tức là còn thân sống nhưng tâm đã an trụ niết bàn.

  **Bước 16: Nhập Niết bàn**: Khi ra đi, vị A la hán nhập “vô dư niết bàn” hay “vô dư y niết bàn”. Tức là không còn tái sanh trong bất kỳ cảnh giới nào của 6 đường luân hồi. Gọi là hoàn toàn giải thoát.

  Con đường tu của các vị tỷ kheo thời Đức Phật còn tại thế, tới đây xem như hoàn mãn. Tâm hoàn toàn trong sạch, không còn lậu hoặc nên không còn tái sanh. Các vị làm chủ cuộc sống của mình, muốn ra đi lúc nào tùy ý. Nhiều vị đạt những quyền năng phi thường. Nhiều vị phát huy biện tài vô ngại khi giảng pháp. Đây là A la hán đạo, con đường dẫn tới thành quả A la hán.

  Xâu chuỗi bồ đề A la hán đạo có 16 hột bồ đề. Còn cái sợi chỉ màu đỏ xuyên suốt con đường đi, mình có thể xem như là cái gì? Chúng ta thử đối chiếu lại với xâu chuỗi bồ đề của Đức Phật, có điểm nào giống và điểm nào khác?

  Tổ Đình, ngày 18- 2- 2021

  **Triệt Như**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a1726/triet-nhu-ttvn90-xau-chuoi-bo-de-cua-ty-kheo)


title: Xâu chuỗi Bồ Đề của Đức Phật
created: 2022-05-23 08:05:02.563419
edited: 2023-01-12 00:28:35.730494
topic_id: tu_hoc
tag: BatNha4
author: Triệt Như
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <img src="https://tanhkhong.org/images/file/dLOIC7vT2AgBAHgT/ban-chieu1.jpg" />

  Hôm nay nhân dịp năm mới, chúng ta thử đúc kết lại từng giai đoạn của con đường mà Đức Phật Thích Ca đã thực sự đi và đạt tới quả vị cuối cùng của sự giác ngộ và giải thoát. Mình không nói tới vô lượng kiếp quá khứ mà ngài đã trải qua tích lũy vô lượng công đức và phước báu. Tuy đây cũng là nhân duyên quan trọng, nên ngài đã là một bậc thượng căn, trong giới hạn của bài này, chúng ta chỉ ôn lại các chặng đường tu tập của ngài trong đời này mà thôi.

  **Bước 1: Tỉnh ngộ triệt để qui luật Vô thường của cuộc đời** : Sống trong hoàng cung, xa hoa, vui đùa, cách biệt với những cảnh đời nghèo nàn khốn khổ của người dân, nên trong lúc bất chợt thấy cảnh người già yếu, cảnh người bệnh tật, cảnh người vừa mới chết, ngài bị chấn động trong tâm. Thương người, thương mình, biết một cách chắc chắn rằng một ngày nào chính mình cũng sẽ già, bệnh và chết giống y như vậy. Đây là sự tỉnh ngộ với trí tuệ, là động lực quan trọng nhất, trong suốt những chặng đường tu sau này. Mỗi khi nhận biết mình đã sai lầm, ngài đổi hướng đi, theo sự hướng dẫn của trí tuệ.

  **Bước 2: Biết rõ mục tiêu** : Trong bài kinh Thánh Cầu, ngài có nói rõ:  “Tìm cầu cái vô sanh, vô thượng an ổn khỏi các khổ ách, Niết bàn.” Bấy giờ thực sự ngài chưa biết “cái không sanh, không già, không bệnh, không chết, không sầu, không bị ô nhiễm” là cái gì. Thời đó, có rất nhiều môn phái tu chủ trương khác nhau, sau này khi đã giác ngộ, ngài mới chắc chắn đó đều là tà kiến. Tuy vậy lúc đó ngài đã nêu rõ hướng đến của mình phải là: đạt được cái trạng thái thoát ra mọi nỗi khổ của sanh, già, bệnh, chết, đó là niết bàn.

  **Bước 3: Xuất gia** : Trong bài Đại kinh Saccaka, ngài đã kể lại:

  “Rồi này Aggivessana, sau một thời gian, khi Ta còn trẻ, niên thiếu, tóc đen nhánh, đầy đủ huyết khí của tuổi thanh xuân, trong thời vàng son cuộc đời, mặc dầu cha mẹ không bằng lòng, nước mắt đầy mặt, than khóc, Ta cạo bỏ râu tóc, đắp áo cà-sa, xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

  Ta xuất gia như vậy, một người đi tìm cái gì chí thiện, tìm cầu vô thượng tối thắng an tịnh đạo lộ.”

  Ngài đã có quyết tâm sắt thép, khi từ bỏ tất cả những gì mà người đời tranh đua, tham đắm, muốn chiếm đoạt.

  Theo hệ Theravàda, sau này, tiếp tục giữ gìn đúng theo truyền thống của Đức Phật, đã chủ trương muốn đạt tới hoàn toàn giác ngộ, thoát khổ, giải thoát, điều kiện quan trọng là phải xuất gia. Đó là sự tỉnh ngộ đầu tiên, rời xa gia đình, quyến thuộc, cắt hết những sợi dây ràng buộc của ái dục, dứt khoát đi vào rừng núi hoang vắng ẩn tu sau khi xuất gia.

  **Bước 4: Tìm thầy** : Sau một thời gian ngắn tu tập với hai vị thầy nổi tiếng dạy 4 tầng Thiền Vô sắc, ngài cũng đạt và an trú trong đó như 2 vị thầy. Nhưng nhận thấy 4 tầng Thiền Vô sắc này vẫn chưa dẫn đến trạng thái tâm tịch diệt, thanh thản, niết bàn, như mục tiêu của mình. Một lần nữa, với trí tuệ, ngài từ bỏ 4 tầng Thiền Vô sắc và ra đi, tìm pháp tu khác, mặc dù ngài vẫn kính trọng đức hạnh của hai vị thầy.

   Đây là một sự kiện quan trọng, chúng ta nên lưu ý. Trong kinh Nikàya bên cạnh những bài kinh nói qua 4 tầng Thiền, Đức Phật chứng ngộ Ba Minh, lại có những bài kinh nói đến 9 tầng Thiền, và lại xếp 4 tầng Thiền Vô sắc của Yoga cao hơn 4 tầng Thiền của chính Đức Phật và thêm tầng Diệt tận định làm tầng thiền cao nhất. Đây có thể là một nghi vấn lịch sử, cho tới nay dường như chưa có vị tôn đức nào nêu ra.

  **Bước 5: Tu khổ hạnh** : Sau khi từ bỏ 4 tầng Thiền Vô sắc, ngài lang thang trong khu rừng Uruvela và gặp nhóm 5 vị đạo sĩ tu khổ hạnh. Ngài đã hành hạ thân mình tới mức tối đa, tiết chế ăn, uống, mặc, ngủ, nghỉ. Kết quả sau 6 năm khổ hạnh, sức khỏe kiệt quệ, đứng lên thì té xuống, mà trí huệ không thấy phát huy, niết bàn cũng chưa chứng ngộ. Ngài biết là phương pháp khổ hạnh tối đa là sai lầm, nên quyết định chấm dứt khổ hạnh. Ngài trở lại khất thực để phục hồi sức khỏe.

  **Bước 6: Kinh nghiệm hồi thơ ấu** : Bấy giờ qua 6 năm gian khổ với 2 pháp tu Thiền vô sắc và Khổ hạnh đều thất bại, trong cơn bế tắc, ngài chợt nhớ lại một kinh nghiệm thời thơ ấu. Kinh nghiệm tâm hoàn toàn tĩnh lặng, thân nhẹ nhàng khinh an, và cảm thọ hỷ lạc khắp toàn thân, trong một ngày lễ Hạ Điền tham dự cùng vua Tịnh Phạn. Ngài thực hành trở lại kinh nghiệm đó và ngài cũng đạt tới kết quả y như cũ. Bấy giờ ngài quyết định sẽ bắt đầu trở lại phương thức này, thực hành miên mật để đạt tới những kết quả sâu sắc hơn. Ngài chọn một khu rừng hoang, có nhiều cây cổ thụ, không thú dữ cũng không làng xóm. Và bắt đầu cuộc hành trình tâm linh- không thầy- không bạn.

  **Bước 7: Tầng Thiền thứ nhất** : có đặc điểm là: có tầm có tứ, có hỷ lạc do ly dục, ly pháp bất thiện. Bấy giờ ngài nhận thức rõ rằng tại sao lúc còn thơ ấu, mình đã đạt được tâm tĩnh lặng và hỷ lạc dễ dàng ? - Vì khi ấy là một đứa trẻ thơ ngây, chưa va chạm với đời, tâm trong sáng, thanh thản. Vừa ngồi xuống thở vào thở ra là tâm hoàn toàn thanh thản. – Còn bây giờ, ngài đã 35 tuổi, tại sao cũng đạt được dễ dàng tâm trong sáng tĩnh lặng như xưa ? – Tự biết giờ đây tâm mình cũng trong sáng thanh thản như hồi thơ ấu.

  Vì thế, trạng thái tâm thanh thản, hỷ lạc là đặc điểm của tầng thiền thứ nhất. Ngài còn nhấn mạnh thêm: niềm vui đó có vì biết mình đã rời xa các pháp ác, bất thiện.

  **Bước 8: Tầng Thiền thứ hai** : đặc điểm là: không tầm không tứ, hỷ lạc do định sanh. Ngài tiến lên chấm dứt lời thì thầm trong tâm không có gì khó khăn. Niềm hỷ lạc cũng hiện hành và ngài biết đó là do tiến trình Định sanh ra. Ta có thể mượn khoa học giải thích sự hỷ lạc này. Khi tâm yên lặng, tín hiệu sẽ tác động vào đối giao cảm thần kinh, đầu dây đối giao cảm tiết ra thần kinh dẫn truyền Acetylcholine, khi truyền tới cuống não sẽ tiết ra thêm Acetylcholine, tiết ra Serotonin, Melatonin, Dopamine... Những chất sinh hóa học này làm cho thân nhẹ nhàng, thoải mái, tâm vui vẻ phấn khởi.

  **Bước 9: Tầng Thiền thứ ba** : ly hỷ trú xả mà các bậc thánh gọi là xả niệm lạc trú.

  Ngài tiếp tục an trú trong trạng thái thanh thản đó, bấy giờ niềm vui trở nên trầm lắng hơn.

  **Bước 10: Tầng Thiền thứ tư** : xả niệm thanh tịnh.

  Ngài chìm sâu trong trạng thái vắng lặng, vượt qua tất cả cảm thọ. Tức là cảm thọ không khởi lên nữa. Ngài đạt được hoàn toàn bất động, cả thân cả tâm và cả cảm thọ cũng bất động. Thuật ngữ gọi là Tam hành bất động. Đó là:

  + **Ngôn hành bất động**: tầm và tứ yên lặng, nghĩa là lời nói thầm hoàn toàn không khởi lên.

  + **Ý hành bất động**: thọ và tưởng yên lặng.

  + **Thân hành bất động**: thiệt ra từ tầng thiền thứ nhất, thân đã ngồi yên vững chắc rồi. Không lay động. Vì khi tâm yên lặng, không cố gắng, mà hoàn toàn thư giãn, tín hiệu sẽ tác động đối giao cảm, truyền đến nội tạng. Khi tác động tới tim sẽ khiến tim đập nhẹ và chậm. Tác động tới phổi, sẽ co thắt khí quản, khiến hơi thở ra vào nhẹ nhàng. Đến tầng thiền thứ tư, hơi thở trở nên yên lặng, hay là rất nhẹ, thuật ngữ gọi là tịnh tức.

  **Bước 11: Chứng ngộ Ba Minh** : Túc mạnh minh, Thiên nhãn minh và Lậu tận minh.

  Chính trong trạng thái ba hành không động này, tâm hoàn toàn trống rỗng, hoàn toàn vắng lặng. Chỉ có cái nhận thức trong sạch, trong sáng, khách quan, không in một dấu vết nào trong đó. Cái nhận thức hoàn toàn trống rỗng, không có cảm thọ, bên trong thân, tâm hay bên ngoài. Nó chỉ nhận thức chính nó. Bấy giờ ngài mô tả:

  “Với tâm định tĩnh, thuần tịnh trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, ta dẫn tâm, hướng tâm đến Túc mạng minh...”....Thiên nhãn minh...Lậu tận minh....”

  Trong minh thứ ba, ngài nhận ra nguyên nhân nỗi Khổ của con người là Lậu hoặc, là tham ái, do đó muốn thoát khổ, phải tu tập 8 phương thức / Bát chánh đạo.

  **Bước 12: Quả vị A la hán** : Đồng thời bấy giờ, ngài nhận ra mình đã dứt hết lậu hoặc, nên biết rõ mình sẽ không tái sanh nữa. Ngài biết rõ: “Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm xong. Sau đời này không trở lại.”

  Sự chứng ngộ này gọi là ABHISAMAYA. Tuy nhiên tới đây con đường đi chưa xong.

  **Bước 13: Chứng ngộ Lý Duyên Khởi** : một thời gian ngắn sau đó, ngài vẫn còn ở tại Bồ Đề đạo tràng, ngài đã chứng ngộ tất cả những qui luật điều hành vũ trụ và con người, đó là định luật Duyên khởi – Duyên sinh: đã thành lập, rồi biến dịch để đi tới diệt vong rồi lại tái sinh nữa. Vì thế, bản thể của vũ trụ và con người là Không tánh, Huyễn tánh và Chân như tánh. Cuối cùng tất cả đều là Bình đẳng tánh.

  **Bước 14: Thể nhập Chân Như** : trạng thái tâm của ngài trong hai lần chứng ngộ đều là trống rỗng, hoàn toàn vắng lặng tịch diệt, trong sáng, khách quan, bất động. Đó là tâm Như. Vì thế, Đức Phật tự xưng là “ TATHÀGATA”, dịch là Như Lai / Such-Gone/ Thus-Come” .

  **Bước 15: Anuttara sammà sambodhi** : Được dịch là Vô thượng chánh đẳng giác, có ý nghĩa là sự giác ngộ này là cao nhất, ngang bằng với tất cả chư Phật cũng giác ngộ những chân lý điều hành con người và thế gian giống như vậy.

  Trên đây, chúng ta vừa lướt qua những giai đoạn lần lượt tiến tới giác ngộ tối thượng của Đức Phật Thích Ca mà kinh điển còn ghi lại. Cô đã tạm kết nối lại thành một xâu chuỗi, đặt tên là xâu chuỗi Bồ Đề, vì mục tiêu là nhắm tới giác ngộ. Mà tại sao là xâu chuỗi? Không phải là một con đường thẳng? Vì cái bước cuối cùng là trở về cái bản thể của mình thôi. Cái Phật tánh bẩm sinh. Tức là cái đã sẵn có.

  Có một câu hỏi đặt ra cho mình: Còn sợi chỉ đỏ, xuyên suốt 15 hột bồ đề là cái gì?  

  Tổ Đình, ngày mùng 5 Tết,  
  16- 2- 2021

  **Triệt Như**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a1710/triet-nhu-ttvn89-xau-chuoi-bo-de-cua-duc-phat)


title: Kỹ thuật « Không Nói » : 5 bước đi vào Định
created: 2022-05-24 11:44:06.407286
edited: 2022-06-17 15:44:03.323345
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <div class="well">
  <h2>Lời nói đầu</h2>
  <p>Định Không Tầm Không Tứ là chủ đề khó khăn bậc nhất trong Thiền Phật Giáo. Vị nào muốn thực hành Thiền Phật Giáo đến nơi rốt ráo đều phải trải qua chặng đường nhiều khê nầy. </p>

  <p>Trước hết là phần định nghĩa từ ngữ và phần hướng dẫn cách thực hành để cuối cùng đạt cho được định nghĩa đó.</p>

  <p><strong>ĐỊNH là gì ?</strong> </p>

  <p>Định là cái BIẾT KHÔNG LỜI.</p>

  <p>Nếu chúng ta thực hành đạt được cái Biết không lời thì chúng ta đạt được Định. Vấn đề của chúng ta là đã quen nói thầm triền miên. Bây giờ muốn cho trong đầu chúng ta im lặng thì khó khăn vô cùng. Do đó chúng ta phải tự mình lập nên một bản kỷ luật tự giác bằng cách đề ra những nguyên tắc bắt buộc phải nương theo đó để thực hành.</p>

  <p>Chúng ta cần miên mật thực hành mới có khả năng bào mòn những lớp tập khí lậu hoặc đã tích lũy nhiều đời trong mạng lưới thần kinh của chúng ta. </p>

  <p>Về phương diện thực hành chúng ta áp dụng hai từ KHÔNG NÓI. Đó là cách chúng ta tiến hành triệt tiêu quán tính nói thầm triền miên trong đầu chúng ta. Lúc bấy giờ trong não chúng ta sẽ hiện lên một trạng thái Biết rõ ràng về môi trường chung quanh mà không có lời nói thầm: Đó là cách dụng công tu Định.</p>

  <p><strong>CHỈ là gì ?</strong></p>

  <p>Samatha (Pali) được người Trung Hoa dịch là CHỈ, có nghĩa sự dừng lại của Tâm. Từ CHỈ là tiếng Hán Việt (sự dừng lại, pause) không đồng nghĩa với từ CHỈ của tiếng Việt (chỉ một, ONLY).</p>

  <p>CHỈ là phương tiện thực hành để đi đến sự an tịnh nội tâm. Khi một người có tâm lăng xăng vọng động thì chúng ta áp dụng TU CHỈ . Phương pháp Tu Chỉ phải thường xuyên áp dụng mới được an tịnh nội tâm.</p>

  <p><strong>Thầy Thông Triệt</strong> <br />
  Cẩm nang hướng dẫn Khoá chuyên tu Định, tháng 9 năm 2018</p>
  </div>

  ## Định nghĩa từ ngữ

  1. **Thiền** : Thiền là nghệ thuật huấn luyện tế bào não cho nó có một quán tính mới là quán tính yên lặng
  2. **Định** : Định hay **Tâm Thuần Nhất** theo đức Phật là tâm chỉ có một dòng niệm biết không lời, không có cái biết hai bên. Định nghĩa bình dân mà chúng ta áp dụng thực hành trong thiền Tánh Không là **Biết không lời**. Định là một cái khung. Người thiền sinh có thể lồng vào trong cái khung này những nội dung khác nhau như *Không Tầm Không Tứ Định, Chánh Niệm Tỉnh Giác Định, Không Định, Vô Tướng Định, Vô Nguyện Định* và áp dụng Pháp tập thích ứng để thành tựu tầng định đó.
  3. **Tầm, tứ → không tầm không tứ → định KTKT** : **Tầm** là lời nói thầm trong đầu, **Tứ** là đối thoại thầm lặng trong đầu. **Định KTKT** là định không có lời nói thầm, không có đối thoại thầm lặng. Định KTKT là tầng định căn bản và khó khăn nhất trong Thiền Phật Giáo. Phải thành tựu Định KTKT vững chắc mới tiến lên được các tầng định cao hơn như: Chánh Niệm Tỉnh Giác Định, Không Định, Chân Như Định, Vô Nguyện Định.
  4. **Không Nói** : là không nói ra lời, không nói thầm trong đầu
  5. **Nói ra lời / nói thầm**: **Nói ra lời** : nói ra âm thanh, người khác nghe được, dùng môi lưỡi răng họng để phát ra âm thanh. **Nói thầm** : nói tròn chữ mà không ra âm thanh, không dùng môi lưỡi răng họng. Thầm không phải là thì thầm, mà là nói trong đầu khác với nói ra miệng, không phát ra âm thanh bên ngoài (not producing sound), nói một cách thầm lặng
  6. **An trú** : ở yên trong đó, không đi đâu hết, (dwell peacefully)
  7. **Niệm biết** : awareness = sự nhận biết, hoạt động của tâm, nhận ra đối tượng hay không có đối 
  tượng
  8. **Đơn niệm biết** : biết có một nội dung
  9. **Khởi ý** : phát ra ý muốn, have the intention to do something. **Tắt ý** (đồng nghĩa với buông) = ngưng ý muốn
  10. **Niệm biết KN - Trạng thái KN** : Niệm biết là từng niệm biết, nhưng vì mình thực hành nhiều lần, những niệm biết nối tiếp nhau, nó thành một dòng biết, cho nên mình an trú được trong đó. Niệm biết KN là sự nhận biết tâm mình không có lời nói thầm trong một khoảnh khắc. Trạng thái không nói là một dòng biết không lời vững chắc liên tục của tâm (Ví dụ: trong thời thiền 5 phút là có 4 phút không lời. Ít nhất có 80% thời gian của buổi tọa thiền mình có kinh nghiệm không lời).
  11. **Thầm nhận biết** : thầm lặng biết mình đang không lời.
  12. **Chạm răng / hở răng** : **Chạm răng** : dùng hai hàm răng chạm khẽ vào nhau, không cần tạo ra âm thanh để tác động tánh xúc chạm. **Hở răng**: hé mở hai hàm răng
  13. **Thư giãn thân / thư giãn tâm** : **Thư giãn thân** là buông lỏng tất cả cơ bắp và các khớp, đặc biệt là cơ bắp mặt, vai và cổ. **Thư giãn tâm** là trút bỏ mọi lời nói thầm

  ## Thực hành kỹ Thuật KHÔNG NÓI

  Bảng tóm tắt các bước thực hành định Không Tầm Không Tứ - Kỹ thuật “Không Nói”:

  (*chạm răng nhẹ khi bắt đầu các bước nói thầm và khởi ý. Không chạm răng khi nói ra lời.)

  * **Bước 1** : 
      * Nói ra lời “Không Nói”, biết (nghe ) mình đang nói ra lời “Không Nói”
      * (Chạm răng khẽ) Nói thầm “Không... Nói”. Biết mình đang nói thầm “Không Nói”.
  * **Bước 2** :  
      * (Chạm răng khẽ) Nói thầm “Không...Nói”. 
      * Buông 2 từ KN ... Nhận biết trong đầu không nói thầm “Không Nói”
  * **Bước 3** : 
      *(Chạm răng khẽ) Khởi ý “Không...Nói” liên tục. 
      * Buông... An trú trong niệm biết mình đang không nói
  * **Bước 4** : 
      * (Chạm răng khẽ) Khởi ý “Không...Nói”. 
      * Buông. An trú trong trạng thái “Không Nói”.
  * **Bước 5** : 
      * Thầm nhận biết trạng thái “Không...Nói”

  > **Kết quả** : Định Không Tầm Không Tứ.<br>
  > Khi giác quan tiếp xúc đối tượng, thấy biết, nghe biết, xúc chạm biết, mà trong đầu không có lời nói thầm

  ## KẾT LUẬN

  <a href="static/img/KN-5-buoc.png">
  <img src="static/img/KN-5-buoc.png" class="img-responsive" /></a>


title: Technique « PARLE PAS » : le Samadhi en 5 étapes
created: 2022-05-25 16:12:56.000000
edited: 2024-01-07 17:03:44.111568
topic_id: pratique
tag: Samatha
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <div class="well">
  <h2>Avant propos</h2>

  <p>Le "Samadhi sans murmure ni dialogue mental" est le niveau de Samadhi le plus difficile à atteindre dans la Méditation bouddhiste. Celui qui souhaite s'y perfectionner jusqu'au niveau ultime doit passer par cette étape primordiale. </p>

  <p>Commençons par définir ces mots avant de développer la méthode d'entraînement.</p>

  <p><strong>Qu'est ce que le Samadhi ?</strong> </p>

  <p>Le Samadhi est la CONNAISSANCE (CONSCIENCE) NON-VERBALE.</p>

  <p>Si, dans notre pratique, nous obtenons la Connaissance non-verbale alors nous aurons atteint le Samadhi. Le problème réside dans le fait que nous sommes tellement habitués à "murmurer" sans arrêt que vouloir obtenir aujourd'hui le silence dans notre tête est une tâche extrêmement difficile. C'est pourquoi il nous faut établir une auto-discipline, des principes sur lesquels nous pouvons nous appuyer dans notre pratique.</p>

  <p>Ce n'est qu'en <b>pratiquant sans relâche</b> que nous pourrions isoler et éliminer les anciennes habitudes et les impuretés imprégnées depuis trop longtemps dans nos neurones. </p>

  <p>Sur le plan pratique, nous allons appliquer les deux mots « PARLE PAS » (KHÔNG NÓI). C'est un moyen de faire cesser l'habitude de murmurer sans discontinuer dans notre tête. Ce n'est qu'à ce moment là qu'apparaîtra dans notre cerveau un état de Conscience claire sur notre environnement et sans aucun murmure dans notre tête : ceci est notre manière de pratiquer le Samadhi.</p>

  <p><strong>Qu'est ce que le Samatha ?</strong></p>

  <p>Samatha (Pali) veut dire un Mental à l'arrêt ou en pause. </p>

  <p>Le Samatha est une pratique menant au calme mental, à une paix intérieure. Une personne ayant un mental agité ou perturbé peut appliquer le Samatha de manière continue pour obtenir cette paix intérieure. </p>

  <p><strong>Le Maître Thông Triệt</strong> <br />
  Stage de Samadhi, septembre 2018</p>
  </div>

  ## Quelques définitions

  1. **Méditation** : La méditation est l'art d'entraîner nos neurones à acquérir une nouvelle habitude, l'habitude du silence immobile. 
  2. **Samadhi** : Le Samadhi ou le "Mental unifié" selon Bouddha est un état dans lequel il n'y a qu'un influx de conscience non verbale (sans parole), non duale. La définition simple, utilisée dans la méditaion Sunyata est **la Connaissance non verbale**. Le Samadhi est un cadre. Le méditant peut ensuite y déposer les différents sujets tels que le *Samadhi Sans murmure ni dialoque mental, le Samadhi de la clarté de la conscience, le Samadhi de la Vacuité, le Samadhi de l'Ainsité, Le Samadhi Sans désir* et appliquer ce sujet pour atteindre ce niveau de Samadhi.
  3. **Avec murmure et dialogue mental → Sans murmure ni dialogue mental** : **Les Murmures** (pali: vitaka) sont les pensées dans la tête, **Les dialogues** sont les dialogues silencieux dans la tête. **Samadhi Sans murmure ni dialogue mental** est le Samadhi dans lequel il n'y aura plus de murmure ni dialogue dans la tête. Ce dernier est le niveau de Samadhi fondamental et le plus dur à atteindre dans tous les niveaux de méditation bouddhiste. Il est le passage obligé afin de parvenir aux autres niveaux.
  4. **Parle Pas** : est ne pas parler (à haute voix), ne pas parler dans la tête
  5. **Parler à haute voix / murmurer**: **Parler (à haute voix)** : parler avec une émission sonore que l'on peut entendre, en utilisant les lèvres et la langue pour émettre des sons. **Murmurer** : parler distinctement dans la tête sans émettre un son, sans utiliser les lèvres ni la langue. Murmurer n'est pas chuchoter, mais parler dans la tête, sans produire un son, parler silencieusement
  6. **Demeurer** : rester tranquille, rester en paix (dwell peacefully)
  7. **Conscience** : awareness = prise de conscience, activité mentale pour reconnaître la présence d'un objet ou son absence
  8. **Conscience unitaire** : la connaissance avec un seul contenu
  9. **Evoquer** : avoir l'intention de faire quelque chose, émettre l'idée avant l'action. **Lâcher** : stopper l'intention, arrêter l'action en cours
  10. **Connaissance PARLE PAS - Etat PARLE PAS** : La connaissance est une connaissance à un instant t. Si nous pratiquons en continu, ces connaissances s'enchaînent et deviennent un flux continu de consciences dans lequel nous pouvons demeurer en paix. La connaissance "PARLE PAS" est être conscient que notre cerveau ne murmure plus pendant un instant t. L'état "PARLE PAS" est un flux de connaissances non-verbales durable de notre mental (par exemple: dans une séance de méditation de 5 minutes, s'il y a 4 minutes sans parole, alors nous aurons fait l'expérience du non-verbal pendant 80% de temps de la séance.
  11. **Connaissance tacite** : Etre conscient en silence que l'on n'est pas entrain de parler dans sa tête.
  12. **Effleurer les dents / Ouvrir les dents** : **Effleurer les dents** : utiliser les 2 mâchoires pour effleurer légèrement les extrémités des dents, sans claquer les dents. **Ouvrir les dents**: entre-ouvrir les deux mâchoires
  13. **Relâcher le corps / Relâcher le mental** : **Relâcher le corps** c'est relâcher tous les muscles et les articulations, en particulier les muscles du visage, des épaules et du cou. **Relâcher le mental** c'est se débarrasser du bavardage mental, arrêter de parler dans sa tête

  ## La technique “PARLE PAS”

  Résumé des 5 étapes de la technique “PARLE PAS” en vue du "Samadhi Sans mumure ni dialogue mental":

  (Effleurer légèrement les dents avant de murmurer ou évoquer. Ne pas effleurer les dents dans la phase à haute voix)

  * **Etape 1** : 
      * Prononcer “Parle...Pas”, savoir que l'on est en train d'entendre les 2 mots “Parle Pas”
      * (Effleurer les dents) Murmurer “Parle...Pas”, savoir que l'on est en train de murmurer “Parle Pas”.
  * **Etape 2** :  
      * (Effleurer les dents) Murmurer “Parle...Pas”. 
      * Lâcher les 2 mots “Parle Pas”, être conscient qu'il n'y a plus de “Parle...Pas” dans la tête
  * **Etape 3** : 
      * (Effleurer les dents) Evoquer “Parle...Pas” en continu. 
      * Lâcher... Demeurer paisiblement dans la connaissance “Parle Pas”
  * **Etape 4** : 
      * (Effleurer les dents) Evoquer “Parle...Pas”. 
      * Lâcher... Demeurer paisiblement dans l'état “Parle Pas”
  * **Etape 5** : 
      * Connaissance tacite de l'état “Parle Pas”

  > **Résulat** : Samadhi "Sans mumure ni dialogue mental".<br>
  > Lorsque nos sens entrent en contact avec un objet, nous voyons, nous entendons, nous sentons pleinement, mais il n'y a aucune parole dans notre tête

  ## RESUME

  <a href="static/img/PP-5-etapes.png">
  <img src="static/img/PP-5-etapes.png" class="img-responsive" /></a>

  Source : [Kỹ thuật "Không Nói" : 5 bước đi vào Định](/blog/36/ky-thuat-%2522khong-noi%2522-%253A-5-buoc-di-vao-dinh), Thông Triệt  
  Traduit par Nhất Hòa


title: Activités : bloc Zoom + 2 blocs Noisy
created: 2022-06-10 19:06:38.695294
edited: 2023-01-18 16:35:24.381393
topic_id: _admin
tag: activities
author: Admin
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <br>
    <br>
    <div id="activities" class="bg-1">
      <h5 class="text-center">NOS PROCHAINES ACTIVITES</h5>
      <div class="row text-center">
        <div class="col-sm-12">
          <div class="thumbnail">
  		  <table>
  		    <tr>
  			<td>
                <img src="static/img/logo-zoom.jpg" alt="Zoom">
  			</td>
  			<td>
  			  <p><strong>Chaque Lundi, Mercredi et Vendredi</strong><br>
  				de 8h00 à 9h00 sur Zoom<br>
  				QiGong - Méditation
  			  </p>
  			  <p><strong>Le 1er et 3ème dimanche du mois</strong><br>
  				de 10h00 à 12h00 sur Zoom<br>
  				QiGong - Méditation - Echanges d'expériences
  			  </p>
  			  <p><a href="#contact"><i>Laissez nous un message pour avoir le lien Zoom</i></a></p>
  			  </td>
  			</tr>
  		  </table>
          </div>
  	  </div>
      </div>
      <div class="row text-center">
        <div class="col-sm-6">
          <div class="thumbnail">
            <img src="static/img/co-nhat-nhu-vignette.jpg" alt="Dao trang">
            <p>
            <strong>Gặp gỡ với Cô Nhất Như</strong><br>
            nhân chuyến đi thăm Paris
            </p>
            <p>
              <b>Chủ Nhật 17 tháng 7, 2022</b><br>
              từ 09g00 đến 16g00<br>
              tại Đạo Tràng, Noisy-le-Grand
            </p>
            <p>
            Có tổ chức thọ trai tại chổ<br>
            <a href="https://meditation-sunyata.paris/blog/42/2022-07-buoi-sinh-hoat-voi-co-nhat-nhu"><i>Xem thêm</i></a><br>
            </p>
          </div>
        </div>
        <div class="col-sm-6">
          <div class="thumbnail">
            <img src="static/img/ns-triet-nhu-vignette.jpg" alt="Dao trang">
            <p>
            <strong>Rencontre avec Bhikkhuni Triệt Như</strong><br>
            à l'occasion de son passage en Europe
            </p>
            <p>
              <b>Le dimanche 11 septembre 2022</b><br>
              de 09h00 à 16h00<br>
              à Noisy le Grand
            </p>
            <p>
            Déjeuner végétarien sur place<br>
            <a href="https://meditation-sunyata.paris/blog/38/2022-09-rencontre-avec-bhikkhuni-triet-nhu"><i>En savoir plus - Xem thêm</i></a><br>
            </p>
          </div>
        </div>
      </div>
    </div>


title: 2022-07 Buổi sinh hoạt với Cô Nhất Như
created: 2022-06-10 21:46:14.952107
edited: 2022-12-22 16:22:29.948295
topic_id: _admin
tag: invitations
author: MSParis
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="text-center"><img src="static/img/co-nhat-nhu-vignette.jpg" alt="image" /></p>

  Cô Nhất Như sẽ sang thăm Đạo tràng Paris vài ngày trước khi sang Schenkenzell (Đức) khai giảng Khoá Nhập thất chuyên tu Thiền Định. Nhân dịp này, Hội Thiền Tánh Không Paris sẽ tổ chức một :

  <h2 class="text-center">Buổi sinh hoạt Thiền với Cô Nhất Như</h2>
  <p class="text-center"><b>Chủ nhât 17 tháng 7 năm 2022</b><br>
  từ 09g00 đến 16g00<br>
  tai Đạo tràng,<br>
  116 bd Maréchal Foch<br>
  93160 NOISY LE GRAND<br>
  </p>

  * Sẽ có tổ chức bữa cơm trưa chay. Tham gia chi phí 15 €.
  * [**Xin các anh chị ghi tên tại đây**](https://meditation-sunyata.paris#contact) trước ngày **10/07/2022**

  Chúng tôi mong được sự tham gia đông đảo của tất cả các bạn thiền sinh.

  **Hội Thiền Tánh Không Paris**  
  [https://meditation-sunyata.paris](https://meditation-sunyata.paris)

  ### Danh sách ghi tên đến ngày 22.06

  1. Cô Nhất Như
  1. Thanh Tâm (Đức)
  1. Anton (Đức)
  1. Tuyết Mai (Đức)
  1. Duy (Đức)
  1. Chánh Tâm
  1. Kim Long
  1. Huệ Thông
  1. Minh Chánh
  1. Minh Viên
  1. Minh Y
  1. Mỹ Vân
  1. Nhất Hoà
  1. Như Thanh
  1. Quang Đạo
  1. Tâm Thanh
  1. Từ Phổ
  1. Tuệ Tỉnh


title: « Không Nói » : 1. Dùng Tầm tắt Tứ
created: 2022-06-16 12:40:46.833299
edited: 2022-08-09 20:17:46.095717
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <h2 class="text-center">Cách thực tập Định có tầm không tứ</h2>

  ##Dùng tầm tắt tứ

  Ta đã biết, **Tầm** là sự nói thầm. **Tứ** là sự đối thoại thầm lặng dây dưa trong đầu của chúng ta. Bây giờ chúng ta tu thiền là cốt để làm sao cắt đứt được sự đối thoại thầm lặng dây dưa để trong tâm chúng ta được yên ổn. Trong thiền có nhiều phương cách áp dụng làm cho tâm chúng ta được yên ổn. Nhưng ở đây chúng ta dùng phương pháp **“Dùng tầm tắt tứ”**, đó là chúng ta dùng hai từ *Không Nói* để cho sự đối thoại thầm lặng kia nhanh chóng được chấm đứt. Sở dĩ chúng tôi gọi phương pháp “Dùng tầm tắt tứ” là vì trên thực tế chúng ta đã dùng hai từ *Không Nói* để cắt đứt quán tính nói thầm. Vì trừ hai từ *Không Nói* ra chúng ta không còn phương pháp nào nhanh hơn và hiệu quả hơn hai từ *Không Nói*. Trước hết chúng ta phải sử dụng trí năng tỉnh ngộ để dụng công, có nghĩa là **chúng ta phải thực sự tỉnh ngộ để áp dụng phương pháp “Dùng tầm tắt tứ”** bằng hai từ *Không Nói*. Xem như từ nay trở đi chúng ta dứt khoát không dùng phương pháp nào khác để thực hiện **Định có tầm không tứ** này. 

  <p align="center"><a href="static/img/Don-niem-biet-co-loi.png">
  <img src="static/img/Don-niem-biet-co-loi.png" class="img-responsive" /></a>
  </p>


  ##Đơn niệm biết có lời

  Bây giờ chúng ta dùng **phương pháp tu Chỉ** để thực hiện *Dùng tầm tắt tứ*. Từ *Chỉ* là tiếng Hán Việt, bắt nguồn từ tiếng pali là *Samatha*, có nghĩa là sự dừng lại của tâm. Đó là phương tiện trước tiên để giúp chúng ta thực hành tu Định, do đó người muốn tu Định đều phải tu Chỉ để làm cho tâm mình dừng lại. Mà sự dừng lại đó chỉ kéo dài trong khoảng thời gian ngắn 3-5 giây rồi lại khởi lên. Do đó mà  chúng ta phải dùng tu Chỉ rồi sau đó mới tiến sâu vô tầng Định mà mình đang thực hành. Ở đây chúng ta đề cập đến trí năng tỉnh ngộ đóng vai trò quyết định trong sự dụng công của chúng ta. Đó là chúng ta dùng **đơn niệm biết có lời** để chúng ta chấm đứt sự đối thoại thầm lặng triền miên trong đầu của chúng ta, dùng hai từ **Không Nói cộng với trạng thái biết** mình đang không nói.

  ##Phần kỹ thuật

  <p><a href="static/img/KN-buoc_1.jpg">
  <img src="static/img/KN-buoc_1.jpg" class="img-responsive" /></a>
  </p>

  Trước tiên chúng ta khởi sự nói vừa đủ tai mình nghe, nói nhừa nhựa *“không... nói...,không... nói...,không... nói...”* Đồng thời cùng lúc đó chúng ta liền khởi lên **niệm biết** rằng mình đang nói hai từ *Không Nói*. Giá trị của **niệm biết** này giúp chúng ta tránh được bịnh hôn trầm thụy miên hay dã dượi ngủ gục. Bằng cách dụng công trong bước này giúp chúng ta sẽ đạt được **niệm biết có lời**, mà lời đó chỉ vỏn vẹn hai từ *Không Nói* mà thôi. Đó là kết quả của tiến trình thực hành phương pháp tu Chỉ. Với phương pháp tu Chỉ nó đòi hỏi chúng ta phải biết khởi lên **niệm biết**, đó là yếu tố quan trọng bật nhất cúa người thực hành thiền. Như vậy nếu chúng ta để **mất niệm biết** đó thì chúng ta **sẽ rơi vào hôn trầm thùy miên hay si định**. 

  Kế đến chúng ta phải biết sử dụng vai trò của trí năng tỉnh ngộ để chúng ta dứt khoác với những pháp khác. Chúng ta biết rằng pháp mà chúng ta đang thực hành sẽ có cơ hội giúp chúng ta đi đến tận cùng của con đường thiền mà chúng ta đã chọn. Tại sao dùng hai từ *Không Nói* lại có thể chấm dứt được sự đối thoại thầm lặng trong não bộ của chúng ta ? Lý do cơ bản là khi chúng ta dùng hai từ *Không Nói* là mặc nhiên chúng ta ra lệnh cho sự đối thoại thầm lặng kia phải im lặng. Cho nên ngoài hai từ *Không Nói* ra chúng ta không thể dùng từ ngữ nào khác để thay thế hai từ *Không Nói* đó được. Vì thế chúng ta phải biết cách sử dụng hai từ *Không Nói* cho đúng thời đúng lúc thì nó mới mang lại kết quả xứng đáng cho sự thực hành thiền của chúng ta. 

  Nhiều người chưa bao giờ thực hành pháp không nói, họ đâm ra nghi ngờ pháp thiền *Không Nói* là pháp “*lấy đá đè cỏ*”. Ở đây chúng tôi xin nói lại cho rõ ràng tác dụng của pháp thiền *Không Nói* là đưa đến cắt đứt mạng lưới tham-sân-si một cách hữu hiệu. Nó giống như quí vị đang cầm bó đuốc cháy rực trong tay, chỉ cần nhúng bó đuốc đó xuống hồ nước, thì bó đuốc đó tắt ngúm ngay lập tức. Bằng hai từ *Không Nói* kia cũng như vậy, chỉ cần khởi lên hai từ *Không Nói* thì mạng lưới tham-sân-si kia ngay đó bị cắt đứt. Cho nên với phương pháp tu Chỉ này nếu chúng ta áp dụng một cách triệt để thì bao nhiêu sự đối thoại thầm lặng kia liền bị triệt tiêu ngay tức khắc.

  Khi trong não của chúng ta hoàn toàn im lặng thì **niệm biết** sẽ hiện lên rõ ràng. Lúc đó chúng ta sẽ kinh nghiệm được câu nói của tổ Bá Trượng *“Đất tâm nếu không có cây cỏ mọc lên thì mặt trời trí tuệ sẽ tự hiện”*, ở đây cây cỏ tượng trưng cho sự đối thoại thầm lặng trong tâm chúng ta, bây giờ chúng không còn mọc lên nữa thì tất nhiên trí tuệ sẽ tự hiện. Lúc bấy giờ, nếu chúng ta liên tục áp dụng hai từ *Không Nói* thì chúng ta sẽ đạt được **niệm biết không lời**, Thiền tông gọi đó là **niệm biết của tánh giác**,  Thiền nguyên thủy gọi đó là **niệm biết của tâm bậc Thánh**. Tóm lại cả hai thứ tâm đó chỉ cách nhau đường tơ kẻ tóc, nếu biết có lời, đó là cái biết của phàm phu, nếu biết không lời, thì đó là cái biết của tâm bậc Thánh. 

  Trong trường hợp ngoại lệ, khi Đức Phật dụng công vào sơ định, thì ngài dùng cái biết có lời để vào định có tầm có tứ. Bây giờ xét lại trong trường hợp ngoại lệ này, nếu chúng ta dụng công đã lâu rồi bằng hai từ *Không Nói* thì chúng ta cũng ở vào trạng thái định như thế. Có nghĩa là lúc bấy giờ chúng ta vẫn tiếp tục duy trì trạng thái biết có lời bằng cách gợi lên hai từ Không Nói, lúc bấy giờ tâm chúng ta đang im lặng, mặt dầu chúng ta vẫn giữ **niệm biết có lời** để thực hành thiền định. Vậy tâm chúng ta vẫn ở vào trạng thái định như thường lệ, đây là định có tầm có tứ, như Đức Phật đã mô tả trong kinh. Lúc bấy giờ nếu chúng ta có máy đo điện não đồ, thì chúng ta đo được sóng não phát ra dạng sóng alpha.


  **Thông Triệt**  
  Khoá Chuyên tu Thiền Định, 29/06/2019


title: « Không Nói » : 2. Dùng Ý tắt Tầm
created: 2022-07-08 20:45:53.775023
edited: 2022-08-09 20:18:17.981057
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  Đây là Cách thực tập có mục đích hướng dẫn người chuyên tu về Định tiến sâu vào trong sào huyệt của ma vô minh vọng tưởng, để dẹp chúng. Bao lâu mà chúng ta còn dây dưa với vọng tưởng, thì bấy lâu chúng ta sẽ khổ não dài dài... Ma vô minh vọng tưởng chính là hai loại khái niệm có lời và không lời, thường xuyên khởi lên trong đầu chúng ta, khi thức nói theo thức, khi ngủ nói theo ngủ...suốt 24 tiếng đồng hồ. Cho nên hôm nay – trên mặt lý thuyết – chúng ta sẽ được trang bị kỹ thuật vào tận hang ổ của ma vô minh vọng tưởng, để dẹp tan chúng. Đó là kỹ thuật **“khởi Ý không nói”**. 

  ###Khởi Ý

  Tuy kỹ thuật này đã quá cũ xưa nhưng rất hiệu nghiệm. Trước tiên, chúng ta cần nắm rõ thuật ngữ khởi Ý, là từ trong đầu chúng ta khởi lên một ý gì đó. Tiếp theo sau chúng ta bỏ thêm một ngữ nghĩa gì đó vào, thí dụ như đi, đứng, nằm, ngồi, mà trong đó không có thêm một từ ngữ gì khác vào. Khi chúng ta khởi lên ý đi, thì chân chúng ta bước đi. Khi chúng ta khởi lên ý ngồi, thì tự động chúng ta ngồi xuống. 

  Đó là cách chúng ta **khởi Ý làm điều gì đó mà trong đầu chúng ta hoàn toàn không khởi lên một khái niệm gì nữa hết**. Ở đây, chúng ta bỏ thêm vào hai từ Không Nói, bằng cách này, chính chúng ta đã thực hiện được chiêu thức dẹp ma vô minh vọng tưởng. 

  ###Ma vô minh vọng tưởng 

  Về cách thực hành kỹ thuật này, chúng ta sẽ thực hiện trong bất kỳ nơi chốn nào, hay bất kỳ thời gian nào, qua đó tức khắc chúng ta sẽ thấy mình dẹp được ma vô minh vọng tưởng. Thế nào gọi là ma vô minh vọng tưởng? Cụm từ này vốn do nhiều Thiền sư đã đề cập đến, trong đó các ngài mô tả lại rằng : *Vọng tưởng cứ khởi lên liên tục trong đầu của chúng ta, tìm thì không thấy, mà sơ hở một tí là chúng khởi lên liền. Có khi ào ạt, như thác đổ, làm cuốn trôi thành phố; có khi lại lăn tăn, như mặt hồ vào buổi sáng sớm*. Tìm thì không thấy, cho nên các ngài xếp chúng là ma vô minh vọng tưởng. Bây giờ chúng ta đã biết gốc gác của chúng, đã tự khởi lên, xuất phát từ nơi gốc của ý căn. Mà chúng khởi phát bằng nói thầm triền miên trong não chúng ta, bây giờ muốn dẹp tan chúng thì chúng ta tự mình **khởi Ý không nói**, thì tức khắc đám ma vô minh vọng tưởng sẽ tan liền. Nhưng chúng tan đi rồi lại xuất hiện, do đó chúng ta phải **miên mật thực hành** chủ đề **khởi Ý không nói**, để chúng ta có khả năng tiêu diệt tận gốc của chúng.

  Thí dụ : Trước khi khởi sự làm bất cứ công việc gì ta đều bắt đầu khởi lên một ý nghĩ liên quan đến công việc đó, tiếp theo sau đó chúng ta liền khởi phát hành động liên hệ đến ý nghĩ mà chúng ta vừa mới khởi lên lúc ban đầu. Trong lúc đó trong đầu chúng ta không khởi lên một niệm gì hết. Đó là cách **khởi Ý không nói**.

  Kết luận lại, sào huyệt hay hang ổ của ma vô minh vọng tưởng chính là từ ý căn của chúng ta phát ra, mà sự phát ra đó là lời nói thầm triền miên dây dưa trong não. Muốn dẹp tan chúng thì chúng ta phải tự mình khởi ý liên tục bằng hai từ **“Không nói”**. Nên nhớ hai từ **“Không nói”** này, bằng cách chúng ta chỉ **khởi Ý không nói** mà thôi, không phát ra âm thanh hay nói thầm hai từ **“Không nói”**.

  ###Dùng Ý để tắt Tầm

  Như vậy, cách **Khởi ý “Không nói”** là cách giúp chúng ta nhận được mức Định vững chắc trong tầng Định thứ hai. Từ này tương xứng với từ **“dùng Ý tắt Tầm”**. Ở đây, chúng ta nhận thấy “Tầm” thực sự là vô minh, vì phải trái, đúng sai gì nó cũng nói; dù là người có học hay là người không học, ta đều cứ nói, cho nên ở đây chư tổ Thiền tông gọi sự phát ngôn là ma vô minh. Do đó, muốn dẹp trừ ma vô minh thì chúng ta phải vào tận sào huyệt của chúng mới hi vọng đạt được **Định Không Tầm Không Tứ**. Đây là chủ đề dùng để kết thúc bài Định Không Tầm Không Tứ bằng cách chúng ta “**khởi Ý không nói**”. Ý thật sự là hang ổ của vô minh, bây giờ chúng ta dùng cách này để diệt trừ tận gốc rễ của chúng. Đó chính là chúng ta phải đi tận vào nơi phát xuất của vọng tưởng, **“dùng ý để tắt tầm”**.  Từ đó chúng ta mới yên ổn tức là chúng ta không còn bị ma vô minh vọng tưởng quấy phá chúng ta nữa.


title: « Không Nói » : 3. An trú và nhận thức gợi lên
created: 2022-07-30 13:43:36.688281
edited: 2022-07-30 13:43:36.688288
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: brouillon
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ### Cách thức thực hành Định KTKT vững chắc

  1. Đóng của **Đường mòn ngôn ngữ** bằng Niệm nới thầm "Không" và "Nói"
  1. Đóng cửa **Tiền hồi đai** bằng An trư trạng thái "Không Nói" liên tục
  1. An trú trong trạng thái "Không Nói", Nhận thức gợi lên trạng thái "Không Nói" liên tục

  **Kết quả** : Định Không tầm không tứ
  Thấy, Nghe, Xúc chạm nhận thức biết rõ ràng mà không có lời nói thầm


title: Năm triền cái là gì ?
created: 2024-01-10 11:35:21.000000
edited: 2024-06-04 19:06:32.478506
topic_id: tu_hoc
tag: CanBan
author: Hằng Như
status: publié
creator: phuoc
editor: chi
body:
  <p class="text-center"><img src="static/img/nam-trien-cai.png" alt="Năm triền cái" /></p>

  **Triền** tức là trói buộc, trì kéo nặng nề hay là ngăn che. Năm triền cái là năm thứ trói buộc tâm con người trong phiền não, tạo nhiều nghiệp, phải chịu sanh tử luân hồi. Chức năng của triền cái là ngăn che trí tuệ khiến con người bị vô minh che mờ không Giác ngộ được. Đối với người tu Thiền thì năm triền cái chính là các ác pháp, tà pháp là: 

  1. Tham dục
  1. Sân hận
  1. Hôn trầm-Thuỵ miên
  1. Trạo cử-Hối quá
  1. Nghi ngờ

  làm cho hành giả tu Thiền không thể đạt được Tâm yên lặng, định tĩnh, là nền tảng phát huy trí huệ đưa đến Giác ngộ, Giải thoát.

  Đức Phật dạy muốn loại trừ năm triền cái: *"Tỷ kheo tự mình quán năm triền cái chưa xả ly, như món nợ, như bệnh hoạn, như ngục tù, như cảnh nô lệ, như con đường sa mạc"* (1) để ghê sợ mà viễn ly nó, thì con đường tu Thiền mới được suông sẻ. Trước hết chúng ta cần tìm hiểu ý nghĩa của mỗi triền cái như thế nào rồi mới áp dụng phương pháp Phật dạy để xa lìa nó.

  **1) Tham dục** 

  Là sự ham muốn được là tướng nam hay nữ đẹp đẽ, được nghe âm thanh ngọt ngào, mùi hương hấp dẫn, vị ngon của thức ăn nước uống và những cảm giác êm dịu đê mê của thân khi xúc chạm.

  Nói chung đó là những mong cầu dục lạc qua năm giác quan như sắc dục, thanh dục, hương dục, tỷ dục, vị dục, xúc dục và những ước muốn không bao giờ biết đủ về mưu cầu tiền bạc, người đẹp, danh thơm tiếng tốt cũng như uy quyền tột đỉnh của ý dục. Ngoài ra tham dục còn được kể đến như lòng khao khát ham muốn hưởng thụ khoái lạc trong những hoạt động tình dục, ăn ngon ngủ kỷ, thích này thích nọ, không muốn chịu đựng những cảm giác đau đớn, phiền muộn mà muốn luôn được sảng khoái dễ chịu trong mọi hoàn cảnh. Đó là những đòi hỏi của bản năng con người.

  Người đời thường nói ham muốn càng nhiều thì phiền não càng gia tăng. Điều này thật đúng, nhưng rất tiếc, tuy biết thế nhưng đa số con người vẫn luôn ngụp lặn trong tranh giành được mất hơn thua do tham dục đòi hỏi, rồi than đau, than khổ!

  Người tu hành là người tỉnh ngộ muốn thoát ra khỏi cuộc sống dằn vặt bởi những ham muốn đó. Tu hành pháp môn nào cũng phải biết tri túc thiểu dục,  nhất là tu Thiền lại càng phải đoạn trừ tham dục thì Tâm mới an ổn, vì không còn khởi niệm ham muốn cái này, ham muốn cái kia, khiến Tâm lúc nào cũng lăng xăng dao động không đạt được mục đích an tịnh.

  **2) Sân hận**

  Nghĩa là Tâm tức giận đối với những hoàn cảnh không vừa ý hay do người khác làm trái ý mình. Người sân hận là người mang tâm trạng muốn chống đối, trừng phạt, gây gổ hay tàn phá. Sân hận là trạng thái tiêu cực tiềm ẩn trong mỗi con người, nó sẽ bộc phát khi gặp điều kiện thích hợp tác động. Cảnh báo sự độc hại của sân hận, Đức Phật cho biết tham, sân, si là tam độc, nó có khả năng phá hoại tâm hồn và thể xác con người không chỉ đời này mà còn nhiều đời sau. Trong kinh còn cho rằng sân hận tàn khốc và nguy hiểm hơn lửa dữ, nó như là giặc cướp, như là rắn độc, một niệm sân hận dễ dàng đốt cháy cả rừng công đức, cho nên phải tìm đủ mọi cách để ngăn chận loại trừ nó.

  Sân hận có nhiều trạng thái, mức độ biểu hiện khác nhau ví dụ như: Chán ghét, buồn phiền, bực tức, giận hờn, nổi nóng, oán hận, căm thù. Sân hận biểu lộ qua hành vi nét mặt, lời nói và trong ý nghĩ. Biểu lộ bằng thái độ như nhăn mặt, nhíu mày, trợn mắt, nghiến răng. Biểu lộ bằng lời nói như la hét, quát tháo, chửi bới. Biểu lộ qua cử chỉ hành động như quăng ném đồ đạc, đánh đập, hành hạ, đâm chém, giết người... Có khi nỗi sân hận oán thù không biểu hiện ra ngoài mà giữ kín trong lòng theo kiểu "sống để dạ chết mang theo" đồng nghĩa "đây là mối thù truyền kiếp" từ đời này qua đời khác. Sân hận khiến người ta tạo nghiệp xấu qua lời nói, ý nghĩ và hành động. Nó là nguyên nhân bất thiện đưa tới quả luân hồi sinh tử.

  Đối với người tu Thiền, sân hận là sự chán ghét vào chính đối tượng thiền quán trong lúc toạ Thiền. Nó khiến hành giả dễ dàng bỏ rơi đề mục đang tu tập, chuyển tâm qua những mục tiêu khác.

  **3) Hôn trầm-Thuỵ Miên**

  Là sự mệt mỏi của Thân và sự dã dượi của Tâm. Là trạng thái nặng nề uể oải của cơ thể và sự mơ màng của tâm thức. Trạng thái đầu tiên khi hành giả toạ Thiền là đánh mất Chánh niệm, phóng tâm lang thang ra khỏi chủ đề, sau đó rơi vào trạng thái vô ký nửa mê nửa tỉnh. Đây là trạng thái Tâm không ngủ mà cũng không thức gọi là hôn trầm.

  Tu Thiền là rèn luyện Tâm. Khi Thân uể oải, Tâm ngầy ngật thì ta không có nghị lực để làm bất cứ chuyện gì. Không có nghị lực sẽ đưa đến hôn trầm. Hôn trầm làm cho niệm Biết mất đi sự rõ ràng, tiến tới sự rời rạc, yếu ớt và biến mất. Từ đó đưa đến thuỵ miên là ngủ gục trong lúc toạ thiền mà ta không hay biết.

  **4) Trạo cử - hối quá**

  Trạo cử có hai mặt, trạo cử nơi Thân và trạo cử nơi Tâm. Thân thì không lúc nào ngồi yên một chỗ, cứ lắc lư thay đổi thế ngồi, mắt liếc nhìn qua lại. Hoặc do sự tinh tấn hành trì quá sức chịu đựng khiến cho cơ thể bị rả rời hay đau nhức, dễ đưa đến tình trạng chán nản lười biếng trong việc tu tập.     Trạo cử của Tâm là trạng thái Tâm bị các niệm lăng xăng xẹt vô, xẹt ra, chi phối trong lúc hành Thiền. Tâm này trong kinh gọi là "tâm lang thang" hết suy nghĩ chuyện này sang suy nghĩ chuyện khác như chú khỉ chuyền cành không bao giờ chịu ngồi yên, hoặc là không hài lòng với đề mục tu tập nên phóng tâm ra ngoài tìm những đề mục khác hứa hẹn tốt hơn. Tìm những đề mục khác có nghĩa là hành giả đang bị sự nghi ngờ chi phối.

  Hối quá là trạng thái đặc biệt khác của trạo cử thuộc về Tâm. Tâm không yên là bởi lương tâm cắn rứt hối hận những lầm lỗi đã qua. Đó là nghiệp quả của các hành động bất thiện trong quá khứ khiến cho Tâm không được an ổn trong lúc hành Thiền.

  **5) Nghi ngờ**

  Trạng thái Tâm luôn do dự, không nhất quyết nhận ra điều nào thực sự đúng và điều nào thực sự nào sai, nghĩa là trong Tâm còn nhiều thắc mắc về khả năng tu tập của chính mình, hoặc nghi ngờ pháp học pháp hành không biết có đúng không? Có khi nghi ngờ khả năng chứng đắc của Thầy mình, hay chưa chắc chắn tin vào Tam Bảo.

  Nghi ngờ cũng có thể xem như là một trạng thái khác của trạo cử, khi trong đầu có quá nhiều kiến thức, nhiều khái niệm do đó Tâm rơi vào trạng thái lưỡng lự, không quyết định. Vì thế, những câu hỏi, những thắc mắc trong lúc toạ Thiền cần phải được giải quyết một cách rõ ràng thấu đáo trước khi thực hành.

  Khi quyết định chọn tu Thiền, hành giả phải có niềm tin vững chắc, hiểu rõ phương pháp kỹ thuật hành Thiền, hiểu rõ đề mục tu tập và hiểu rõ mục đích tu tập này đi về đâu.

  ###KẾT

  Con đường tu Thiền là con đường đi về ngôi nhà tâm linh của mình. Trên đường đi phải qua [nhiều cửa ải](/blog/34/xau-chuoi-bo-de-cuaty-kheo). Một trong những cửa ải đó là *"năm triền cái"*. Qua được *"năm triền cái"* rồi, chúng ta còn phải buông bỏ Tầm và Tứ để an trú trong tầng Thiền thứ hai tức Định không Tầm không Tứ. Đây là cửa ải khó khăn nhất. Khi Tâm chúng ta đã quen thuộc với sự tĩnh lặng không Tầm không Tứ rồi thì *"năm triền cái"* không có cơ hội xen vào cuộc hành trình của chúng ta. Do đó trước mặt của chúng ta là con đường thênh thang rộng mở, chúng ta sẽ nếm được pháp vị của Thiền và từ đó thẳng tiến tu cho đến khi nào kinh nghiệm được mục tiêu Thoát khổ, Giác ngộ, Giải thoát ngay trong đời này.

  **THÍCH NỮ HẰNG NHƯ**  
  August 17-2018

  Nguồn : Trích từ bài [Chướng Ngại Trong Việc Tu Thiền Là Gì ?](https://tanhkhong.org/a889/chuong-ngai-trong-viec-tu-thien-la-gi-), tanhkhong.org


  (1) : [MN39 - Ðại kinh Xóm ngựa](https://www.budsas.org/uni/u-kinh-trungbo/trung39.htm)


title: Cách thực hành Nhận thức gợi lên
created: 2022-08-10 14:56:22.813722
edited: 2023-03-25 17:25:01.361021
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ### ĐỊNH NGHĨA

  Chủ đề “NHẬN THỨC GỢI LÊN” là một chủ đề giúp ích cho ta phải **luôn luôn nhớ tới một chủ đề nào đó** có liên hệ đến phần thực hành của ta. Nó được bắt nguồn từ 3 tiến trình trước đó gồm có: **Nhận thức ngữ nghĩa, Nhận thức thủ tục, và Nhận thức tình tiết**. Như vậy, nhận thức gợi lên không thể đứng riêng một mình nó được. Tác dụng chính yếu của nó là giúp cho ta biết cách thực hành để khai triển tiềm năng bên trong não bộ của con người. Tiềm năng nầy gồm có những sự tương tác qua lại với nhau bên trong cơ chế não bộ của chúng ta thông qua 2 loại phản xạ: 

  1. **phản xạ giác quan** do tiềm năng hoạt động của **3 tánh** : thấy, nghe và xúc chạm
  2. **phản xạ thụ động** do tiềm năng hoạt động của **vùng precuneus**.

  Muốn thực hành những chủ đề liên hệ đến phản xạ giác quan thì chúng ta phải biết cách áp dụng:

  * **Bước thứ 1:** Bằng cách **đóng cửa vùng tiền hồi đai bằng niệm “không nói”** thì tức khắc vùng trung hồi đai và hậu hồi đai sẽ mở cửa ra. Ta liền kinh nghiệm sự thấy biết, nghe biết và xúc chạm biết mà tâm không dính với cảnh. Lúc bấy giờ qua 2 từ “không nói” nếu chúng ta áp dụng miên mật thì chúng ta sẽ kinh nghiệm được mỗi từ “không nói” là một viên gạch xây dựng bức tường định.

  * **Bước thứ 2:** chúng ta cũng khởi lên niệm nói thầm về 2 từ “không nói” mà trong não “không nói” ra thành lời 2 từ “không nói”. Đó là cách chúng ta **tô xi măng lên bức tường định bằng 2 từ “không nói”**.

  Sau khi ta dùng 2 từ “không nói” xây dựng bức tường định, lúc bấy giờ xem như ta đã đạt được định không tầm không tứ vững chắc.

  ### KẾT QUẢ

  1. Nhận thức của chúng ta chuyển đổi
  2. Chúng ta phát huy được ký ức
  3. Có kinh nghiệm thái độ tâm linh của chúng ta chuyển hóa tốt hơn

  So sánh trong thiền Phật Giáo, chúng ta tới được tứ vô lượng tâm mà không qua quán chiếu, tưởng tượng. Chúng ta cũng sẽ kinh nghiệm phát huy tứ vô ngại giải. Về tứ vô ngại giải gồm có 4 phần: nghĩa, từ, câu và biện tài. Chúng ta cũng sẽ kinh nghiệm phát huy trực giác mà trong đó cơ bản là sự linh cảm của chúng ta về những dữ kiện trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta mà chúng ta biết trước được. Sức khỏe của ta cũng được tốt hơn. Toàn bộ những thành phần đó đều được lập thành trí tuệ tâm linh của ta.

  ### KẾT LUẬN

  Giá trị của nhận thức gợi lên là nó giúp ta phát huy được năng lượng tâm linh mà không thông qua giáo điều luân lý. Ngược lại thông qua năng lực nhận thức biết rõ ràng, đầy đủ từ bên trong lý trí của ta. Do đó khi thực hành Thiền chúng ta cần phải nắm cho vững về bản đồ nhận thức. Đó là chìa khóa vạn năng chúng ta có thể dùng nó mở ra tất cả các cửa trong thiền Phật giáo.

  **Thích Thông Triệt**

  Nguồn : Bài đọc thêm khóa Chuyên Tu Thiền Định, 06/2019


title: Cách thực hành Thở hai thì
created: 2022-08-10 16:23:01.738345
edited: 2023-03-25 21:39:27.431408
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Thông Triệt
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  Bây giờ chúng tôi hướng dẫn quí vị cách Thở Hai Thì. Cách này nằm trong phương pháp Thở có tên là "Định Niệm Hít Vào Thở Ra" (Anapanasati). Tác dụng của cách Thở này là để trị căng thẳng thần kinh hay bị bệnh uất cảm (stress) và điều chỉnh huyét áp cao hay thấp.

  Thí dụ, trong lúc đương làm việc gì hay đương đối đầu với hoàn cảnh gì đưa đến tâm nổi lên sự sợ hãi, lo âu, hay bực dọc làm cho thần kinh căng thẳng, quí vị chỉ hít vào từ từ, chậm, chậm, dài và sâu, rồi từ từ thở ra cũng chậm và dài, nhưng gấp hai lần hít vào. Quí vị chỉ thở như vậy chừng 2 hoặc 3 lần, những xúc cảm tâm lý sẽ lắng dịu ngay. Trong khi Thở như vậy, quí vị đứng hay ngồi ở đâu cũng Thở được. Không cần ngồi trang nghiêm như trong tư thế tọa thiền.

  Còn nếu quí vị bị cao máu hay máu thấp, bằng cách Thở Hai Thì này, sau khi tập Thở trong vòng từ 10 phút đến 20 phút, huyết áp sẽ từ lần tự điều chỉnh. Nếu quí vị đều đặn thực tập trong nhiều ngày, mỗi ngày tập hai lần, mỗi lần tập trong vòng từ 10 phút đến 20 phút, quí vị có khả năng chữa khỏi bịnh máu cao hay máu thấp.

  ### Thực tập kỹ thuật Thở

  Bây giờ chúng tôi hướng dẫn quí vị tập Thở Hai Thì. 

  1. Trước hết trong tư thế tọa thiền quí vị hít vào chậm, dài, sâu bằng 5 tiếng đếm thầm trong não.

  2. Sau đó, quí vị thở ra cũng dài sâu, nhưng gấp 2 lần hít vào. Tức là quí vị đếm thầm từ 1 đến 10.

  Trong tiến trình này quí vị **chỉ giữ niệm biết khi hít vào dài, sâu, chậm** bằng 5 tiếng đếm và thở ra gấp hai lần hít vào. Mấu chốt ở chỗ này là **niệm biết**. Đây là sự nhận biết. Trong sự nhận biết này không có thêm nội dung gì trong đó. Chỉ có sự nhận biết mà thôi. Nếu có thêm nội dung gì trong đó thì sai.

  Thí dụ, khi hít vào, dù có đếm, quí vị chỉ biết đếm khi hít vào; khi thở ra, chỉ biết đếm khi thở ra. Thế thôi. **Không thêm gì trong đó**. Không tưởng tượng gì trong đó.

  **Thích Thông Triệt**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a254/ky-thuat-thuc-hanh-tho-hai-thi), 01/08/2010


title: Hồi Đáp Sinh Học Trong Thiền
created: 2022-08-12 16:56:05.286787
edited: 2022-09-29 14:01:37.166164
topic_id: tu_hoc
tag: KhoaHoc
author: Như Lưu
status: publié
creator: phuoc
editor: admin
body:
  <p class="well">Bài viết này là một tóm lược của giáo trình của Thầy Thiền Chủ Thích Thông Triệt, dựa trên các bài đọc thêm của Thầy và các lời giảng của Ni Sư Thích Nữ Triệt Như tại Khóa Thiền Căn Bản.</p>

  Khi chúng ta thực hành Thiền đúng sẽ có sự tác động dây chuyền giữa Tánh Giác, não bộ trung ương, hệ thống thần kinh đối giao cảm và tuyến nội tiết. Kết quả là thân được khỏe mạnh, tâm nhờ vậy an lạc, thân và tâm hài hòa, trí tuệ tâm linh bật ra, và tâm Từ, Bi, Hỷ, Xả phát huy. Khi thực hành Thiền sai, ta dùng cái Biết có lời của ý căn, trí năng, ý thức. Ta phân biệt so sánh, cố gắng, chú tâm, có sự dính mắc và xúc cảm, thì cũng tác động vào trục dây chuyền não bộ trung ương, hệ thống thần kinh giao cảm và tuyến nội tiết. Kết quả là nội tạng xáo trộn, làm cho tâm lo âu rối loạn, trí tuệ tâm linh không bật ra, tâm từ bi hỷ xả cũng không phát huy.

  ### Sự tương tác giữa trí năng tỉnh ngộ, Pháp, và não bộ

  Khi chúng ta thực hành Thiền, Não bộ đáp ứng lại với những tín hiệu của Tâm, rồt từ Não bộ tác động dây chuyền tới cơ thể. Chúng ta bắt đầu thực hành Thiền với một sự khởi ý như “bây giờ ta sẽ dụng công tánh Thấy. Bây giờ ta sẽ thiền hành. Bây giờ ta sẽ toạ Thiền.” Ta sử dụng cái Tâm của mình để khởi ý thực hành. Nói chính xác hơn là mình dùng Trí Năng tỉnh ngộ của mình để thực hành Thiền. Khi Trí Năng tỉnh ngộ, mình cảm thấy nhu cầu thực hành Thiền thường xuyên và mình muốn thực hành dù mình gặp khó khăn lúc ban đầu. Khi mình thực hành, mình cũng xác định Pháp gì, Pháp của ai. Mình chọn đúng Pháp, đúng kỹ thuật thực hành. Do đó, trí năng tỉnh ngộ giữ một vai trò rất quan trọng.

  Chúng ta chọn theo con đường tu tập của Đức Phật Thích Ca. Đức Phật dạy mình có bốn phương tiện là Thiền Quán, Thiền Chỉ, Thiền Định và Thiền Huệ, có thể gọi tắt là Quán, Chỉ, Định, Huệ. Mọi phương thức hay chiêu thức mình sử dụng đều tác động vào não bộ như: dùng lưỡi thực hành, dùng mắt nhìn, dùng tai nghe tiếng chuông hay thở qua mũi. Nếu chúng ta chỉ giữ niệm biết không lời, chúng ta sẽ tác động vào vùng phía sau bán cầu não trái tức là vùng Tánh Giác. Ở đó có Tánh Thấy ở thùy chẩm, Tánh Xúc Chạm ở thùy đỉnh, Tánh Nghe ở thùy thái dương. Ngoài ra có tánh thứ tư là Tánh Nhận Thức Biết ở gần thùy đỉnh.

  Đồng thời tín hiệu cũng truyền vào hệ thống viền não qua đường hướng tâm và ly tâm.

  ### Hệ thống viền não

  Cơ chế có thể tích lớn nhất trong hệ thống viền não là Đồi Thị. Chức năng của Đồi Thị là tiếp nhận tín hiệu giác quan và phân phối đi các nơi liên hệ ở vỏ não. Thí dụ như nếu Biết không lời qua mắt, thì nó khuếch tán tín hiệu đi vào Tánh Thấy. Tai nghe âm thanh thì đồi thị khuếch tán vào Tánh Nghe, v.v.. Nó cũng khuếch tán tín hiệu tâm xúc cảm đi tới các vùng ký ức làm việc, dài hạn và khắp vùng tiền trán của vỏ não.

  Dưới Đồi Thị là Dưới Đồi. Dưới Đồi là cơ quan quan trọng nhất vì nó giúp cho cơ thể biểu lộ được tất cả những sắc thái Tâm của chúng ta. Nó giúp biểu lộ tất cả các sắc thái tâm như: thanh thản, giận tức, buồn phiền, đau khổ, đố kỵ, ghen ghét, gian tham...

  Dưới Đồi duy trì sự quân bằng nội môi. Nó là gạch nối giữa hệ thống thần kinh và hệ thống nội tiết. Nó tiết ra những chất nội tiết tố có khả năng khuyến khích các chất nội tiết tố khác được tiết ra khắp cơ thể hoặc ngưng chúng lại. Nó cũng liên quan mật thiết tới hệ thống thần kinh tự quản.

  Hệ thống nội tiết nói chung chia ra hai loại: loại nằm trong não, loại ở trong thân thể. Ở trong não có ba tuyến nội tiết: Tuyến Tùng, Dưới Đồi và Tuyến Yên. Khi chúng ta tập nhìn ánh sáng nắng, tín hiệu trước khi đi vào đồi thị thì truyền đến Tuyến Tùng ở ngay dưới Đồi Thị. Tuyến Tùng liền tiết ra chất Serotonin và Melatonin.

  Dưới Đồi chính nó cũng là một tuyến nội tiết quan trọng được gọi là tuyến Chủ. Nó tiết ra nhiều thứ trong đó có Acetylcholine, và Melatonin. Khi chúng ta nhìn bóng đen, tín hiệu vào Dưới Đồi. Nó kích thích ra Melatonin có tác dụng điều chỉnh bệnh mất ngủ, ngăn ngừa bướu (đặc biệt là buớu ngực và buớu não), và tăng cường hệ thống miễn nhiễm.
  Ngay bên dưới của Dưới Đồi là Tuyến Yên. Nó truyền tín hiệu của Dưới Đồi xuống các tuyến nội tiết khác.
  Bên trong thân thể, có rất nhiều tuyến như: Tuyến Giáp, Tuyến Phó Giáp, Tuyến Ức (là hệ thống miễn nhiễm), Tuyến Thượng thận, Tuyến Tụy, tuyến sinh dục, tuyến nước bọt .v.v..

  Trong hệ thống viền não còn có thêm hệ thống ký ức gồm có ký ức dài hạn ở trong Hải Mã, và ký ức xúc cảm ở trong Hạnh Nhân. Ký ức dài hạn ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Ký ức xúc cảm ghi lại những xúc cảm tiêu cực như sợ hãi, thù ghét, v.v.. lẫn tích cực như ưa thích, đam mê. Đặc biệt, nó ghi lại những xúc cảm mãnh liệt, tàn bạo, như ghen tuông, hận thù, tùy miên . Thí dụ: nhìn thấy địch thủ là rút súng ra bắn là do tác động của ký ức xúc cảm của Hạnh Nhân. Hạnh Nhân – đúng theo tên gọi của nó – trông giống một hột hạnh nhân nhỏ xíu. Nó là trung tâm gây nên nghiệp ác, các nhà khoa học goi Amygdala là trung tâm hành động do cảm xúc thúc đẩy.

  Còn một ký ức nữa là ký ức làm việc (working memory) nằm ở vùng thùy trán. Nó giữ lại trong ý thức của ta những hình ảnh, âm thanh, con số, khái niệm, lời, trong một thời gian ngắn để ta có thể sử dụng chúng để làm việc. Ví dụ như khi ta cần gọi điện thoại, ký ức làm việc giữ được mười con số để ta gọi. Khi chúng ta làm con toán thầm trong đầu, chúng ta nhớ hết những con số, và dữ kiện để làm con toán đó.
  Tất cả những gì mình hành động, nói năng, suy nghĩ ở trong đời sống đều được ghi lại hay không ghi lại trong ký ức một cách tự động.

  ### Tánh Giác

  Khi thực hành Thiền đúng Pháp, đúng kỹ thuật, tác dụng là thân tâm hài hòa và trí tuệ tâm linh phát triển. Đây là trí tuệ tự phát, do tiềm năng giác ngộ bên trong cơ chế Tánh Giác phát ra. Nó không phải là trí phàm phu của Ý Thức, Ý Căn và Trí Năng ở hai vùng tiền trán. Mục đích của Thiền là có cái Biết Không Lời để tác động trực tiếp vào khu vực Tánh Giác. Tánh Giác sẽ tạo ra những tác dụng kỳ diệu đối với thân tâm và trí tuệ tâm linh con người. Tánh Giác nằm phiá sau bán cầu não trái. Nó kiến giải tất cả đối tượng của giác quan mà không có tự ngã can thiệp vào. Khi Tánh Giác hay cái Biết Không Lời có mặt thì tâm người hành Thiền trở nên an tịnh, trầm lặng, thanh thản. Trí năng không méo mó, xúc cảm không có mặt. Khi Tánh Giác có mặt, vỏ não, khu Dưới Đồi và Tuyến Yên bị tác động. Khu Dưới Đồi tác động vào hệ thống Đối Giao Cảm Thần Kinh và Hệ Thống Tuyến Nội Tiết. Thân thể khỏe mạnh, tâm an lạc nhờ sự tác động dây chuyền giữa cơ chế Tánh Giác, khu Dưới Đồi, Tuyến Yên và Hệ Thống Tuyến Nội Tiết.

  Ta thấy Tánh Giác đóng vai trò quan trọng trong việc chữa trị hay điều chỉnh bệnh tâm thể. Khi cái Biết Không Lời có mặt, thần kinh ta không căng thẳng, lo âu, không sân hận sợ hãi, không dính mắc đố kỵ. Chỉ có sự nhận biết không lời rõ ràng mà không dính mắc vào hai bên: thương ghét, lỗi phải, thiện ác.

  Đáp ứng sinh học khi Thiền đúng. Trục dây chuyền Tánh Giác, Hệ Thống Viền não, Dưới Đồi, Đối Giao Cảm Thần Kinh, Tuyến Nội Tiết, Cuống Não.

  Khi thực hành Thiền, tín hiệu sẽ đi tới hệ thống viền não. Khi tới Dưới Đồi, nó sẽ tác động đến hệ thống thần kinh tự quản. Hệ thống này có những dây thần kinh đi tới các bộ phận nội tạng của chúng ta và ảnh hưởng tới các bộ phận này. Gọi là tự quản là vì hệ thống này chỉ biểu lộ một cách tự động những tín hiệu từ Dưới Đồi, mà không do ý chí ta điều khiển.

  Có hai nhánh trong hệ thần kinh tự quản. Một nhánh là Giao Cảm thần kinh và một nhánh là Đối Giao Cảm thần kinh.
  Thực hành Thiền đúng, trước hết là thư giãn Tâm, hay thư giãn Niệm, là một phần quan trọng của sự tạo ra hồi đáp sinh học để chữa bệnh tâm thể. Sau đó, quan trọng hơn nữa là ta chỉ giữ cái Biết Không Lời, thì chúng ta tác động vào Đối Giao Cảm Thần Kinh. Đầu dây Đối Giao Cảm Thần Kinh tiết ra Acetylcholine. Chất thần kinh dẫn truyền này sẽ truyền tín hiệu tới hệ thống tuyến nội tiết. Trong hệ thống tuyến nội tiết, Tuyến Tụy sẽ tiết ra insulin, giữ đường trong gan. Insulin điều chỉnh đường trong máu và điều chỉnh được bệnh tiểu đường. Sau đó, Cuống Não bị tác động. Nó tiết ra acetylcholine, serotonin giống như Tuyến Tùng, melatonin giống như Dưới Đồi, và đặc biệt là dopamine. Dopamine làm cho tâm mình cảm thấy vui vẻ, phấn khởi mà không cần lý do từ bên ngoài. Nhà Phật gọi là hỷ lạc. Trong 4 tầng Thiền của Đức Phật, Ngài đều cảm nhận được trạng thái Hỷ Lạc đó.

  Acetylcholine làm cho thân thể nhẹ nhàng linh hoạt. Nó cũng điều chỉnh huyết áp, giúp ta tỉnh thức, tăng ký ức và học hỏi, và phát huy năng lực nhận thức. Khi thân nhẹ nhàng thì Tâm mình cũng nhẹ nhàng, thanh thản theo. Sức khỏe được điều chỉnh lại. Khi thân khỏe mạnh, tâm an vui không có buồn phiền đau khổ mà lại có thêm Dopamine tiết ra nữa thì dĩ nhiên lúc nào cũng an lạc.

  Melatonin điều chỉnh cái đồng hồ sinh học trong não bộ mình. Nó điều hòa ngủ thức, trị bệnh mất ngủ kinh niên, ngăn ngừa ung thư. Nó cũng giúp điều chỉnh huyết áp, ngăn ngừa bệnh tim, bệnh tai biến mạch máu não, ngăn chận bệnh đục thủy tinh thể (cataract). Nó cũng có khả năng kích thích hệ thống miễn nhiễm, phục hồi ký ức và chữa trị bệnh mất trí nhớ Alzheimer. Tuyến Tùng và khu Dưới Đồi sản xuất ra nó.
  Khi mình thực hành đúng, Dưới Đồi cũng tiết ra acetylcholine và melatonin tùy chiêu thức mình thực hành. Các chất sinh hóa học này tiết ra trong não của mình sẽ ảnh hưởng tới nội tạng. Tim mạch, nhịp tim không còn rối loạn, không còn áp suất máu cao, không còn đường máu cao, tiêu hóa trở lại tốt v.v.. là nhờ Đối Giao Cảm Thần Kinh hoạt động. Nhờ vậy thân thể hài hòa khỏe mạnh.

  Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh quan trọng do Tuyến Tùng sản xuất. Nó giúp cho sức khỏe dồi dào, làm việc dẻo dai, điều chỉnh ngủ thức, chữa trị bệnh trầm cảm, cho ta cảm giác no bụng, điều chỉnh sự căng thẳng thần kinh, lo âu, có khả năng chữa bệnh nhức một bên đầu.

  Khi ta tu 1 thời gian dài mà tánh tình ta càng khó tánh, không có tâm từ bi, hỷ xả, thì ta biết là mình tác động vào Giao Cảm Thần Kinh.

  Chức năng của Giao Cảm Thần Kinh là tiết ra chất nước hóa học norepinephrine, gây ảnh hưởng xấu cho tim, mạch máu, và những cơ quan nội tạng khác như bao tử, gan, thận. Vì Giao cảm thần kinh liên hệ trực tiếp đến hệ thống tuyến nội tiết (ruột tuyến thượng thận sẽ tiết ra thêm epinephrine và norepinephrine, vỏ tuyến thượng thận tiết ra cortisol, tuyến tụy sẽ tiết ra Glucagon) và nội tạng.Thân sở dĩ mang bệnh nội tạng là do những chất này tiết ra quá nhiều. Những chất này tiết ra là do những tiến trình xúc cảm như buồn chán, lo âu, sợ hãi của tâm dính mắc hay tâm chưa tỉnh ngộ khởi lên. Ngoài ra dụng công sai: tập trung tư tưởng, tưởng tượng, tự kỷ ám thị, hay nỗ lực quá mức cũng đưa tới những hậu quả là bệnh tâm lý hay bệnh tâm thể.

  Như vậy chính Tâm tạo ra bệnh cho Thân thông qua những chất nước hóa học trong hệ Giao Cảm Thần Kinh và bên trong hệ thống Tuyến Nội Tiết. Tâm này là Tâm Vọng, do tự ngã làm chủ thể. Ý niệm “Ta” và “Cái của Ta” có mặt trong đó. Còn Tâm Chân thì không có xúc cảm. Ý niệm “Ta” và “Cái Của Ta” cũng vắng mặt. Chỉ có Dòng Niệm Biết Không Lời có mặt. Thiền Tông giả lập chủ thể biết đó là “Ông Chủ” (the “Master”), hay “Chân Ngã” (the “True Self”). Khi dòng niệm Biết Không Lời này có mặt, khu Dưới Đồi liền tác động ngược lại. Thần kinh tự quản tác động vào Đối Giao Cảm Thần Kinh. Đầu dây thần kinh này tiết ra acetylcholine. Các chất sinh hóa học làm lợi cho cơ thể được tiết ra. Thí dụ, từ Tuyến Tùng sẽ tiết ra serotonin và melatonin. Từ Tuyến Tụy tiết ra insulin. Từ Cuống Não tiết ra acetylcholine, serotonin, melatonin, dopamine, v.v..

  Hồi đáp sinh học là một vòng tròn khép kín. Khi tâm tỉnh ngộ, ta thực hành Thiền đúng, tác động vào Đối Giao Cảm Thần Kinh và hệ thống Tuyến Nội Tiết. Đối Giao Cảm Thần Kinh tác động vào nội tạng và điều hòa chúng. Hệ thống Tuyến Nội Tiết tiết ra những chất sinh hóa học điều hòa nội tạng. Nhờ vậy thân thể hài hòa khỏe mạnh. Tâm cảm nhận được thân thể hài hòa nên tâm được an lạc và hài hòa.

  ### Thiền đúng cách và Trí Tuệ tâm linh, Tứ Vô Lượng Tâm.

  Khi thiền đúng cách, ta tác động vào một trong các tánh, thì trí tuệ tâm linh bật ra. Chữ tâm linh chỉ tới Tánh Giác hay Tánh Nhận Thức Biết. Trí tuệ tâm linh là trí tuệ siêu vượt thế gian bật ra qua sức dụng công của mình. Đó là cái trí tuệ sáng tạo phù hợp với sự chứng ngộ của đức Phật.

  Trí tuệ tâm linh khác với trí tuệ thế gian. Trí tuệ thế gian do ta học hỏi trong học đường. Ta dùng ý thức, suy nghĩ hay trí năng, trí thông minh để học, nhớ, nói lại. Nhưng trí này cũng có căng thẳng thần kinh, có buồn, lo, khổ não.

  Ngược lại, khi ta tác động vào một trong bốn tánh thì Phật tánh hay tiềm năng giác ngộ sẽ bật ra từ từ. Cái bật ra đó là do cái Biết Không Lời. Cái Biết này không do học hỏi, không do kinh nghiệm mang tới. Nếu do học hỏi thì nó cũ rích. Cái Biết này trái lại có tính cách sáng tạo. Nó là cái gì hoàn toàn mới lạ bật ra cho mình. Cái bật ra đó là Phật tánh hay còn gọi là Huệ Bát Nhã (Paññā, wisdom).

  Trí tuệ tâm linh phát huy có nhiều mức độ. Mức độ thứ nhất là trực giác, là cái biết trực tiếp. Trực giác là nhận biết liền tức khắc, không thông qua suy nghĩ, không thông qua phân biệt so sánh, không thông qua trí năng. Khi được phát huy sâu sắc, nó trở thành siêu trực giác, nhìn thấy biết trước thời gian và vượt không gian.

  Ngoài ra, sẽ có tâm Bi phát khởi ra đầu tiên, sau đó là tâm Từ, tâm Hỷ, tâm Xả. Chúng phát huy từ từ cho đến vô lượng vô biên gọi là Tứ Vô Lượng Tâm. Lòng Từ Bi Hỷ Xả này không có ranh giới, không có điều kiện, không cần suy nghĩ. Từ Bi trong tâm thế gian thì có giới hạn, có điều kiện, có ranh giới vì còn suy nghĩ, còn ý thức phân biệt. Bốn tâm này sẽ phát ra dạng từ trường bao quanh vị đó. Những người tới gần vị đó cảm thấy tâm tĩnh lặng, thảnh thơi. Đó là từ trường của người tu tập.

  Tâm Từ là tâm hiền lành, từ ái, hảo tâm, tình huynh đệ. Tâm Bi là lòng thương mến người khác và muốn giúp đỡ người khác. Tâm Hỷ là tâm vui mừng thiện cảm trong vui mừng hay hạnh phúc của người khác. Tâm Xả là tâm thanh thản, bình thản, dửng dưng, khách quan, không luyến ái cũng không ghét bỏ, tâm bình đẳng và bình thản trước đối tượng và sự kiện, được ca tụng hay chê bai cũng không xao xuyến, không thiên vị.

  Huệ tự phát cũng giúp cho người tu tập có biện tài vô ngại. Vị đó nói năng lưu loát, hiểu nghĩa rõ ràng từng chữ từng câu, nói năng thuyết pháp không có chướng ngại.

  Ở trên, ta nói đến kết quả trí tuệ bát nhã phát huy khi thiền đúng cách. Đó là Phản xạ vật lý. Kết quả về sức khỏe thì các chất nước sinh hóa học tiết ra, được gọi là Phản xạ sinh lý. Nó giúp cho thân tâm hài hòa khỏe mạnh, chữa cả bệnh thân lẫn bệnh tâm. Như vậy Tâm sử dụng Pháp, sử dụng kỹ thuật Thiền đúng, tác dụng vào não bộ, ảnh hưởng đến Thân. Thân khỏe mạnh thì Tâm cũng an vui. Cho nên đây là sự tương tác giữa Tâm, Pháp, Não Bộ đối với Thân- Tâm và Trí tuệ tâm linh.

  ### Sơ Đồ Hồi Đáp Sinh Học Trong Thiền

  ![Sơ Đồ Hồi Đáp Sinh Học](https://tanhkhong.org/images/file/Jgxpd1tG2ggBAOkk/hdshtt-1.jpg)


  ### Tập Thiền sai cách

  Ta thực hành sai khi ta tác động vào vùng tiền trán, dùng Ý Căn, Trí Năng và Ý Thức, nghĩa là dùng cái biết có lời. Vùng tiền trán bị tác động khi ta thực hành như sau: dùng sự phân biệt của ý thức để tập trung tư tưởng, tưởng tượng tới một cái gì đó, tự kỷ ám thị, có lời nói thầm trong tâm, cố gắng, không thư giãn. Tín hiệu cũng đi vào hệ thống viền não, bắt đầu bằng Dưới Đồi, cũng đi vào hệ thần kinh tự quản, nhưng qua Giao Cảm Thần Kinh. Đầu dây Giao Cảm tiết ra norepinephrine, gia tăng áp suất máu. Khi đi vào tuyến nội tiết thì đi tới Tuyến Thượng Thận nằm ở trên chóp đầu hai trái thận. Ở đây, ruột thượng thận tiết ra epinephrine, khiến cho đường máu cao, cũng tiết ra norepinephrine, nhưng ít hơn epinephrine. Hai chất này tạo ra chất béo có thể gây nên bệnh béo phì.

  Khi epinephrine ra nhiều thì vỏ thượng thận tiết ra cortisol. Cortisol ít thì giúp cơ thể tăng cường miễn nhiễm, nhưng khi có nhiều thì hại. Khi cortisol ra nhiều thì theo máu đi lên não, bó chặt tế bào hải mã làm chết tế bào nơi đó, vì vậy là 1 nguyên nhân làm mất ký ức.

  Khi chất thần kinh dẫn truyền norepinephrine đến Tuyến Tụy thì nơi đây tiết ra glucagon. Chất này đi vào trong gan và đẩy chất đường glucose dự trữ trong gan vào máu gây ra đường máu cao. Hai chất insulin và glucagon hoạt động ngược nhau, khi insulin tiết ra thì hạ đường trong máu trong khi glucagon tiết ra thì đẩy đường dự trữ trong gan đi vào máu.

  Rồi khi truyền đến Cuống Não thì Cuống Não tiết ra thêm norepinephrine và epinephrine. Khi các chất này tiết ra hoài thì áp huyết cao (do norepinephrine), và đường máu cao (do epinephrine), kết quả là chất béo nhiều, bệnh béo phì, gây ra mất ký ức và tiểu đường. Nó cũng đi vô nội tạng tạo nên gan yếu, thận suy, tim rối loạn, tiêu hóa rối loạn (bị bệnh táo bón, hay tiêu chảy).

  Đây là những bệnh tâm thể do tâm rối loạn tạo nên. Tâm rối loạn vì xử dụng các vùng Ý Thức, Ý Căn và Trí Năng. Tâm bất an, lo, buồn, sợ vì thấy thực hành thiền không đem lại kết quả tốt, đó là ảnh hưởng trở lại tâm. Những bệnh tâm thể liên quan với nhau, khi dùng cái biết có lời, có tâm xúc cảm thì hay mắc các bệnh tâm thể này: áp suất máu cao, cholesterol cao, đường máu cao, quên trước quên sau, đau bao tử, loét bao tử, mất ngủ, nhịp tim rối loạn, gan suy yếu, dị ứng, thận suy, ảo giác v.v... Trí thế gian làm việc nên trí tuệ tâm linh không phát huy. Trí thế gian thì không có sáng tạo, không có từ bi hỷ xả, Đó là các kết quả khi thực hành thiền sai, người đời gọi là “tẩu hỏa nhập ma.”

  ### Tiền trán hoạt động quá mức, xúc cảm tiêu cực và bệnh tâm thể

  Người đi làm việc ngoài đời bề bộn hay kinh doanh vất vả cũng như vậy, tâm lăng xăng dao động, vùng tiền trán hoạt động mạnh, hay bực tức, buồn, lo, sợ. Tác động trên thân cũng giống như khi thưc hành thiền sai, sẽ đi qua hệ giao cảm thần kinh và tiết ra các chất sinh hóa học. Tiếng thời nay là stress gây ra bệnh tâm thể và bệnh ung thư. Đời sống khi xưa an nhàn thanh thản hơn đời sống tân thời nên ít người bị bệnh tâm thể bằng thời nay, vì ít có những xúc cảm mạnh tác động đến giao cảm thần kinh. Người thời xưa sống hài hòa giữa hai hệ giao cảm và đối giao cảm hơn con ngươì thời nay. Khi mình hài hòa được giao cảm và đối giao cảm thì sức khỏe tốt nhất. Không phải giao cảm thần kinh lúc nào cũng có tác dụng xấu, giao cảm và đối giao cảm bổ túc cho nhau, lúc nào cũng có trong con người của mình, hai bên phải hài hòa thì mình mới có sức khỏe tốt.



  ### Kết luận

  Trọng tâm tác dụng của Thiền là giúp người thực hành có những kinh nghiệm cụ thể trên thân, tâm, và trí tuệ tâm linh của mình như sau:

  * chuyển hóa tâm
  * điều chỉnh bệnh tật của thân và tâm
  * cân bằng hay hài hòa thân tâm
  * hài hòa với môi trường chung quanh
  * phát huy trí tuệ tâm linh

  Những kinh nghiệm này đều dựa trên nguyên lý hồi đáp sinh học trong Thiền. Muốn đi sâu vào Thiền và muốn thực hành có kết quả, chúng ta cần có thêm kiến thức về hồi đáp sinh học trong Thiền.

  **Như Lưu**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a3189/eng068-the-biofeedback-process-in-meditation), 04/06/2022


title: Ba Sắc Thái Biết
created: 2022-08-12 16:57:45.404673
edited: 2022-09-22 14:51:16.200941
topic_id: tu_hoc
tag: CanBan
author: Như Lưu
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="well">
  Bài viết này là một tóm lược của giáo trình của Thầy Thiền Chủ Thích Thông Triệt, dựa trên các bài đọc thêm của Thầy và các lời giảng của Ni Sư Thích Nữ Triệt Như tại Khóa Thiền Căn Bản
  </p>

  ## Mở đầu - Tạo sao chủ đề này quan trọng

  Bộ óc con người có khả năng kỳ diệu giúp con người suy nghĩ, giao tế, học hỏi, đặt kế hoạch cho tương lai. Trong các loài vật, con người là sinh vật duy nhất có ngôn ngữ. Ngôn ngữ giúp con người làm việc chung, trao truyền kinh nghiệm giúp dựng nên nền văn minh hiện nay và các phát minh khoa học kỹ thuật tinh xảo. Vùng vỏ não là một phần của bộ óc mà chỉ riêng con người và một số loài khỉ cấp cao có, được coi là nơi phát xuất ra trí thông minh , giúp con người có khả năng kỳ diệu nêu trên.

  Nhưng con người, dù có khả năng chế ngự thiên nhiên và muôn loài, vẫn chìm đắm trong đau khổ triền miên. Con người cũng có khả năng tạo ra thù hận, giết chóc ở một mức độ hơn tất cả các loài thú  khác. Đức Phật khi thành đạo đã chứng ngộ được nguồn gốc sâu xa của đau khổ và xung đột và con  đường đưa đến giải thoát. Ngày nay, chúng ta có thể đối chiếu những lời dạy của Đức Phật với những hiểu biết của khoa học về não bộ để soi sáng con đường tu tập của chúng ta.

  Theo kiến thức thông thường thì chúng ta “biết” qua sự suy nghĩ, tính toán, suy luận, phân biệt sự vật, phân biệt phải trái. Cái biết này xử dụng hai cơ chế mà chúng ta gọi là Ý Căn và Ý Thức. Ý Căn và Ý Thức là cái Biết của Tâm Phàm Phu thường đưa tới đau khổ. Nhưng mỗi con người cũng còn có một cái biết khác, đó là cái biết của Tánh Giác. Tánh Giác chính là bản thể của con người, là cái biết bẩm sinh, không học hỏi, không gián đoạn, khách quan. Tánh Giác là cái Biết của Tâm Bậc Thánh. Biết sống với Tánh Giác là đọan trừ khổ đau và phát huy trí tuệ tâm linh.

  Trong bài này chúng ta sẽ xem qua ba sắc thái của cái biết, tức là cái biết của Ý Căn, của Ý Thức và của Tánh Giác.

  ## Ý Căn

  Ý Căn là cơ chế tạo nên sự suy nghĩ, lý luận, sự suy luận hay biện luận, cũng là nơi biểu lộ nhân cách và là nguồn gốc của sự học hỏi và trí thông minh. Về phương diện vị trí, Ý Căn nằm tại vùng vỏ não phía tiền trán, ở bên phía trái, tức là tiền trán bán cầu vỏ não trái. Ý Căn cũng liên hệ mật thiết với ngôn ngữ là một cơ chế đặc biệt chỉ con người mới có.

  Ý Căn là nơi lập thành những gì đã được biết, hoặc tưởng nhớ những gì trong quá khứ, phân tích, hình dung, tưởng tượng, xét đoán, so sánh với những kinh nghiệm đã học được. Đây là nơi lý luận bằng sự nói thầm trong não về một chủ đề nào đó, để tìm ra giải pháp cho một vấn đề nào đó. Ý Căn cũng là nơi suy luận hay biện luận, dựa vào kinh nghiệm quá khứ để tính toán, phỏng đoán tương lai. Nhân cách của ta như thế nào phần lớn cũng do sự biểu lộ của suy nghĩ. Thí dụ như nghĩ xấu, nghĩ tốt, nghĩ thiện, nghĩ ác về ai. Từ những suy nghĩ liên miên của Ý Căn khởi lên những sắc thái tâm như buồn, vui, giận hờn, ghen ghét, gian tham, khổ đau, luyến tiếc v.v.. Đặc điểm của Ý Căn là nó dựa trên kinh nghiệm, dựa trên những tư tưởng cũ mà ta đã biết, đã học hỏi. Khả năng suy luận, căn bản của trí thông minh, thường được gọi là Trí Năng, là một thành phần quan trọng của Ý Căn.

  Ý Căn liên hệ mật thiết với ngôn ngữ, đến sự nói thầm trong tâm. Tại vùng bán cầu não trái là vị trí của Ý Căn cũng có một vùng gọi là vùng Broca, là một vùng quan trọng trong cơ chế hình thành ngôn ngữ. Vùng Broca là nơi giải mã khái niệm, tức là nơi ý niệm được chuyển sang ngôn ngữ và được chuyển sang cơ bắp lưỡi họng để phát âm.

  <center>
  ![3-sac-thai-biet-1](https://tanhkhong.org/images/file/UrQQs9gy2ggBALNb/w400/3-sac-thai-biet-1.jpg)
  </center>

  Trong kinh gọi Ý Căn là Ý (Pali: Mano, Sanskrit: Manas). Còn Trí Năng thì kinh gọi là Tâm (Pali và Sanskrit: Citta), tuy nhiên cả Ý Căn, Trí Năng và Ý Thức cũng được gọi chung là Tâm (Citta).

  ## Ý Thức

  Ý Thức là khả năng phân biệt đối tượng. Khi đối tượng tiếp xúc với giác quan thì Ý Thức là nơi nhận diện ra đối tượng. Ý Thức là trạng thái “biết có sự phân biệt”, hay còn gọi là nhị nguyên, luôn luôn dựa trên sự phân biệt so sánh: phải/trái, xanh/đỏ, tốt/xấu, đúng/sai, khác /giống. Ý Thức cũng cần đối tượng, không có đối tượng thì Ý Thức không khởi lên.

  Ý Thức trong kinh gọi là Thức (Pali: vinnana, Sanskrit: vijnana). Hai chữ này được kết hợp bằng hai từ: “vi” là “sự phân chia” hay “sự phân biệt”, còn “nana hay “jnana” là “biết”. Do đó Ý Thức là cái biết có sự phân biệt, có sự phân chia.

  Ý Thức cũng là nơi điều tra, nghiên cứu, phân tách, tổng hợp để rồi cuối cùng đưa tới quyết định. Như khi ta đối đầu với những tình trạng nghiêm trọng, thì Ý Thức là nơi đưa ra những quyết định, những hành động quyết liệt. Và một khi đã quyết định thì Ý Thức có một thúc đẩy mạnh mẽ phải công bố ra, tức là phải nói ra cho người khác biết, hoặc làm ra hành động. Do đó, Ý Thức là nơi tạo nên khẩu nghiệp và thân nghiệp. Trong suốt thế kỷ 20, ý thức hệ đã là nguyên nhân chính tạo nên các cuộc chiến tranh thảm khốc và đẫm máu nhất.

  Về phương diện vị trí, Ý Thức nằm ở vùng tiền trán của bán cầu vỏ não phải.

  Một đặc tính khác biệt giữa Ý Căn và Ý Thức là Ý Căn thích nói thầm trong não, trong khi Ý Thức thì thích công bố, thích nói ra lời.

  ## Tâm Ba Thời và khổ đau

  Ý Căn luôn luôn bươi móc quá khứ nên trong kinh gọi là Tâm Quá Khứ. Ý Thức phải có đối tượng ở trước mặt mình để phân biệt so sánh nên kinh gọi là Tâm Hiện Tại. Còn Trí Năng suy đoán tương lai nên kinh gọi là Tâm Tương Lai. Kinh Kim Cang gọi ba tâm quá khứ, hiện tại, tương lai là Tâm Ba Thời và gọi tâm này là “bất khả đắc” tức là không thể nắm bắt được.

  Khi suy nghĩ về quá khứ, ta gợi lại trong tâm những kỷ niệm buồn cũ, ta luyến tiếc những kỷ niệm đẹp đã qua đi, ta luyến tiếc những cơ hội đã bỏ lỡ, ta giận hờn những lời nói hành động mà ta cho là đã xúc phạm đến ta, ta thù hận những người ta nghĩ đã làm hại ta. Khi ta phân biệt so sánh trong hiện tại, ta tham muốn có được thêm về cho ta, ta ganh ghét những ai hơn ta, ta nổi lên lòng tự mãn đối với nhũng ai thua kém ta, ta thấy nhũng cái sai của người, ta thấy những cái đúng của ta, ta buồn phiền vì hoàn cảnh chưa được toàn vẹn của ta. Khi suy tính tương lai, ta mong đoạt được tiền tài, tình thương, danh dự mà ta cho là ta đang không có, ta ganh ghét những người đang có những gì ta mong ước, ta buồn vì không toại ý với hoàn cảnh đương thời của ta, ta thù, giận những ai ta nghĩ là nguyên nhân khiến ta ở trong tình trạng hiện nay.

  Do đó kinh gọi Tâm Ba Thời là Vọng Tâm, Đức Phật gọi là Hồ Nước Đục mang đến khổ đau và phiền não cho con người. Khổ đau phiền não vì tâm bị dính mắc vào đối tượng trong quá khứ, trong hiện tại, trong tương lai, muốn nắm bắt, chiếm đoạt đối tượng. Mà trong thế gian thì không có gì thường hằng cả mà cứ muốn nắm bắt thì thể nào cũng thất vọng, luyến tiếc, cũng có những ước mơ không thành tựu. Khổ đau phiền não vì bên dưới Tâm Ba Thời là lòng khát ái vô tận, là tự ngã lúc nào cũng lo lắng, không bao giờ biết đủ, là cái mớ lậu hoặc, hay tập khí, kiết sử, tùy miên mà ta đã mang theo trong tâm từ bao nhiêu ngàn vạn tiền kiếp.

  Khi tâm lăng xăng dao động, hay khi ta suy nghĩ, lo âu, giận hờn thì từ não tác động hệ giao cảm thần kinh, tiết ra chất norepinephrine tạo ảnh hưởng dây chuyền khắp cơ thể, tạo nên bệnh tâm thể như áp huyết cao. Do đó Tâm Ba Thời tạo ảnh hưởng không tốt trên cả tâm và thân.

  Sau đây là một đồ hình tóm lược các thành phần của Vọng Tâm.

  <center>
  ![3-sac-thai-biet-2](https://tanhkhong.org/images/file/LDhDzNoy2ggBAMgb/w400/3-sac-thai-biet-2.jpg)
  </center>

  ## Tánh Giác

  Tánh Giác là bản thể hay chân tính (nature, true nature) của chính con người, giúp con người có cái biết thường hằng về môi trường chung quanh và bên trong cơ thể. Vì biết thường hằng, không gián đoạn, nên có dữ kiện hay không có dữ kiện nó vẫn biết, có đối tượng hay không có đối tượng nó vẫn biết. Tánh giác là cái biết lặng lẽ, không lời, không phân biệt, không chọn lựa. Tuy không có chọn lựa nhưng nó có phân tích và trực giác nên khi chạm trán đối tượng nó thấy và nhận rõ ngay tức khắc nội dung đối tượng mà không dính với đối tượng. Do đó, dù đối tượng có hấp dẫn, nó vẫn không bị đối tượng quyến rũ hay chi phối. Dù đối tượng có tệ bạc, lăng nhục tự ngã, nó vẫn bình thản dửng dưng.

  Tánh giác là cái biết rõ ràng về môi trường chung quanh và bên trong cơ thể mà trong não không khởi lên lời nói nào về sự biết đó. Khi ta sinh hoạt trong đời sống, nó hằng tiếp thu ngoại trần, nội trần, kiến giải tất cả mà tâm vẫn không động.

  Kinh gọi Tánh Giác là Buddhita (Pali và Sanskrit), gồm có từ “buddhi” có nghĩa là cái “biết”, và “ta” là “tánh”, hay “bản thể”, hay chỉ danh từ. Như vậy “buddhita” chỉ có nghĩa đơn giản là “tánh biết” mà thôi. Không nên lầm lẫn “buddhita” với “buddhata”, trong đó từ “buddha” có nghĩa là “giác ngộ”.

  Vị trí tánh giác: phía sau bán cầu não trái, mặt ngoài của Vỏ não..

  Buddhata được dịch là Phật tánh (Buddha- nature) là tiềm năng giác ngộ được phát huy từ vùng Precuneus, thuộc Vỏ não, vùng thùy đỉnh.

  Trên phương diện chức năng Biết không lời, Tánh Giác gồm có ba tánh. liên hệ đến giác quan, là các Tánh Thấy, Tánh Nghe và Tánh Xúc Chạm.

   Sâu sắc hơn là Tánh Nhận Thức là chức năng của vùng Precuneus.

  Cái biết của Tánh Nghe, Tánh Thấy, Tánh Xúc Chạm là cái lóe sáng biết đầu tiên khi giác quan tiếp xúc đối tượng. Tánh Nhận Thức ngoài khả năng tự nhận thức biết còn liên hệ với ba tánh Thấy, Nghe, Xúc Chạm để cho ta nhận thức biết qua thấy, nghe, xúc chạm.

  Cái biết của Tánh Giác là cái biết tức khắc, ngay trong sát na đầu tiên đã nhận biết liền về đối tượng mà trong tâm chưa có khởi lên lời nói thầm nào. Cái biết đó rất rõ ràng, đầy đủ và sâu sắc nhưng không có sự phân biệt so sánh, không có khen chê, không có thích hay không thích, không có tình cảm khởi lên. Cái biết của Tánh Giác là cái biết khách quan, khi Tánh Giác tiếp xúc với đối tượng thì đối tượng như thế nào ta thấy y như vậy, trong tâm hoàn toàn phẳng lặng, không gợn sóng. Do đó Tánh Giác còn gọi là Tâm Bây Giờ và Ở Đây.

  Thiền Tông hay ví cái BIẾT KHÔNG LỜI (Nhận thức có lưu giữ trong  ký ức) với một tấm gương, hay một mặt hồ, phản ảnh đối tương một cách trung thực mà không giữ dấu vết gì, như trong bài thơ của thiền sư Việt Nam Hương Hải Thiền Sư:

  <div class="col-md-5">
  <center>
  <i>Nhạn quá trường không</i> <br>  
  <i>Ảnh trầm hàn thuỷ</i> <br>  
  <i>Nhạn vô di tích chi ý</i> <br>  
  <i>Thuỷ vô lưu ảnh chi tâm</i> <br>  
  </center>
  </div>
  <div class="col-md-7">
  <center>
  <i>Chim nhạn bay qua khoảng không gian rộng lớn</i> <br>
  <i>Hình bóng chim nhạn chìm dưới giòng nước lạnh</i> <br> 
  <i>Chim nhạn không có ý lưu lại dấu vết</i> <br>  
  <i>Dòng nước cũng không có tâm lưu giữ hình bóng chim</i> <br> 
  </center>
  </div>

  Tánh Giác là một khả năng bẩm sinh của con người, nó là tiềm năng giác ngộ mà ai cũng có, nó không cần học hỏi, không cần kinh nghiệm, không được làm ra hay được sáng tạo, nên Đức Phật gọi nó là “cái vô sinh”. Nó nằm ngoài lãnh vực của cái biết phân biệt của Ý Thức, cái biết suy luận của Trí Năng, và cái biết bằng suy nghĩ của Ý Căn. Tuy ai cũng có Tánh Giác nhưng trong nhiều người, nó là cái biết thụ động vì nó chưa được đánh thức để trở thành một năng lực mới thay thế cho Ý Căn và Ý Thức.

  Tánh Giác và sâu sắc nhất là Phật tánh, là tiềm năng giác ngộ, tức là khả năng giúp ta kiến giải những điều mới lạ và sáng tạo mà trước kia ta chưa từng biết đến. Phật Giáo Phát Triển gọi là Chân Tâm, Thiền Tông gọi là “Ông Chủ”.

  <center>
  ![3-sac-thai-biet-3](https://tanhkhong.org/images/file/37aXtNgy2ggBANZK/w400/3-sac-thai-biet-3.jpg)
  </center>

  Trên phương diện vị trí, Tánh Thấy nằm ở Thùy Chẩm tức là sau ót, Tánh Nghe nằm ở Thùy Thái Dương, Tánh Xúc Chạm nằm ở Thùy Đỉnh và Tánh Nhận Thức thì nằm ở trên gần đỉnh đầu, thuộc Thùy Đỉnh .

  Khi ta thực hành cái biết không lời thì tâm ta hoàn toàn tĩnh lặng và tác động vào một trong các tánh của Tánh Giác nên trí tuệ tâm linh bật ra. Mặt khác, hệ thống đối giao cảm thần kinh được tác động, tiết ra chất acetylcholine điều hòa áp suất máu, điều chỉnh nội tạng. Kết quả là thân thể khỏe mạnh, tâm an lạc, trí tuệ tâm linh phát huy, đưa đến hết khổ nơi thân và tâm.

  ## Tóm lược: Sơ đồ Ba Sắc Thái Biết

  <center>
  ![3-sac-thai-biet-4](https://tanhkhong.org/images/file/158-r9sy2ggBAENz/w400/3-sac-thai-biet-4.jpg)
  </center>


  **Như Lưu**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a3152/eng066-the-three-aspects-of-knowing), 10/05/2022


title: Tiến Trình Tu Chứng và Thành Đạo của Đức Phật
created: 2022-08-12 17:00:35.517378
edited: 2022-08-17 16:51:33.919521
topic_id: tu_hoc
tag: CanBan
author: Như Lưu
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="well">
  Bài viết này là một tóm lược của giáo trình của Thầy Thiền Chủ Thích Thông Triệt, dựa trên các bài đọc thêm của Thầy và các lời giảng của Ni Sư Thích Nữ Triệt Như tại Khóa Thiền Căn Bản
  </p>
   
  ### Vị Phật lịch sử 

  Đức Phật Thích Ca là một vị Phật có thật trong lịch sử văn minh văn hóa nhân loại. Ngày nay, chúng ta còn có thể tìm lại được sử sách ghi lại cuộc đời của Đức Phật Thích Ca, và có thể tìm lại được những di tích còn lại ở Ấn Độ và Nepal của những nơi Đức Phật sinh ra, thành đạo, giảng bài pháp đầu tiên và nơi Đức Phật nhập niết bàn. Tại những nơi này còn lưu lại những di tích lịch sử như những trụ đá do vua A Dục dựng nên. Vua A Dục sống sau Đức Phật khoảng gần ba trăm năm. Sau khi đã theo về Phật pháp, vua A Dục đã nhờ vị tổ thứ tư, là ngài Upagupta, dẫn tới những nơi Đức Phật sinh ra, thành đạo, chuyển pháp luân, và nhập niết bàn, và tại các nơi đó, vua A Dục đã cho dựng lên một trụ đá có những hàng chữ cổ ghi lại rõ ràng, còn tồn tại đến ngày nay.

  Đức Phật Thích Ca có may mắn được sanh trong một gia đình quý tộc và cầm quyền, thừa hưởng đầy đủ các xa hoa thế gian. Nhưng ngay từ thuở thơ ấu Ngài đã sớm khắc khoải về nỗi đau khổ của con ngươì trên thế gian và nảy sinh ý muốn cứu vớt tất cả chúng sinh thoát khỏi biển khổ. Ngài quyết tâm từ bỏ đời sống quý tộc và xa hoa, bỏ tất cả tình cảm gia đình, đi vào chốn rừng sâu để tìm phương thức giải thoát cho mình trước, rồi sau đó cho tất cả chúng sanh khác. Qua tiến trình dài với những thử thách gian nan và sai lầm, cuối cùng Ngài đã đạt được mục tiêu tối hậu là giác ngộ, thành đạo và chứng ngộ chân lý. Sau đó Ngài quyết định hướng dẫn tất cả những ai có tâm cầu giải thoát và Ngài đã đi khắp nơi giảng pháp trong vòng 45 năm.

  Khi còn niên thiếu, Ngài tên là Siddhattha họ Gotama (tiếng Pāli) hay Siddhārtha Gautama (tiếng Sanskrit). Sau khi thành đạo, Ngài được gọi là Phật Cồ Đàm (Gotama Buddha), đệ tử Ngài gọi Ngài là “Thế Tôn” (“Bhagavat”) hay Đức Phật (“Buddha”), những người khác gọi Ngài là “Tôn Giả Cồ Đàm (“Bho Gotama”) hay Sa Môn Cồ Đàm (“Samana Gotama”). Ngài cũng được gọi là Thích Ca Mâu Ni (P: Sakkamuni, S: Sākyamuni) có nghĩa là “vị thánh yên lặng bộ tộc Thích Ca”, còn Ngài thì tự xưng là “Như Lai (“Tathāgata”) có nghĩa là “người đã đến như vậy”, hay là “người đã đạt được Tâm Như, tức Tâm Tathā”.

  ### Niên thiếu - Đầu mối nhân duyên                                      

  Khi Hoàng hậu Māyā, vợ vua Tịnh Phạn (Suddhodana), xứ Kosala, sắp đến ngày sinh, thì theo đúng truyền thống lúc bấy giờ, bà trở về vương quốc của bà (xứ Koliya, bây giờ thuộc Nepal) để sinh con. Nhưng đi được nửa đường, đến vườn Lâm Tì Ni, thì bà hạ sinh Đức Phật. Sau khi sinh đức Phật xong, do vì bà sinh khó, nên sau đó bảy ngày thì bà từ trần.              

  Khi vua Tịnh Phạn mở tiệc ăn mừng khắp trong nước, thì có một vị đạo sĩ tên là A Tư Đà đang tu từ trên Hy Mã Lập Sơn xuống thăm viếng Thái Tử. Khi ngài A Tư Đà nhìn thấy Thái Tử, ngài cười lên rồi lại khóc. Khi vua Tịnh Phạn hỏi lý do, thì ngài A Tư Đà mới nói rằng: “Sau nầy có thể có hai điều sẽ xảy ra: nếu thái tử ở trong hoàng cung thì sẽ trở thành một bậc hoàng đế lỗi lạc, và nếu như thái tử bỏ nhà đi tu thì Ngài sẽ trở nên một bậc đại giác. Nhưng mà tới chừng Ngài thành đạo thì tôi đã không còn sống để được học hỏi nơi Ngài cho nên tôi khóc”.

  Sau đó có 108 vị Bà La Môn đến thăm viếng thái tử Siddhattha, trong đó có ngài Kiều Trần Như giỏi về tướng số. Vị này tiên đoán: “Thái Tử sau nầy sẽ đi tu và trở thành Bậc Đại Giác”. Vua Tịnh Phạn nghe những lời tiên tri này rất lo lắng vì Ngài muốn thái tử Siddhattha sau nầy sẽ lên kế vị ngôi vua.

  Ngay từ thuở nhỏ, tính tình Thái Tử rất trầm lặng, thích sống một mình. Một hôm, vào buổi lễ Hạ Điền bắt đầu mùa đồng áng, trong lúc mọi người đang vui lễ hội, thì Thái Tử ngồi xuống dưới cây hồng táo, bắt chéo chân, lưng thẳng đứng, và tự động khởi lên ý nghĩ hít vào và thở ra bằng niệm biết. Khi vua Tịnh Phạn thấy con ngồi kiết già với trạng thái tâm yên lặng biểu lộ trên gương mặt, ngài kính phục nhưng lại thêm lo lắng và lập kế hoạch để Thái Tử không đi theo con đường tu đạo.

  Ông cho mời tất cả những vị thầy giỏi ở trong nước vào hoàng cung để dạy Thái tử văn chương, nghệ thuật và võ nghệ. Thái tử học môn gì cũng rất giỏi. Đồng thời, ông tạo điều kiện để Thái Tử tận hưởng những thú vui trong cung điện và ra lệnh cấm không cho Thái Tử tiếp xúc với môi trường sinh hoạt ngoài xã hội, vì sợ nếu Ngài thấy cảnh khổ của dân chúng thì sẽ quyết định đi tu.

  Cũng trong kế hoạch cầm chân Thái Tử, khi Thái Tử được 16 tuổi thì vua Tịnh Phạn làm lễ cưới Thái Tử với công chúa Da Du Đà La cũng 16 tuổi. Về sau này, Đức Phật kể lại cuộc đời lúc bấy giờ của Ngài cho các đệ tử nghe: “Vua cha đã lập cho ta ba tòa cung điện, một tòa cung điện để sống trong mùa hè, một tòa cung điện trong mùa mưa và một tòa cung điện trong mùa đông. Và suốt ngày cung phi mỹ nữ ca hát”.

  Đến năm Thái Tử 29 tuổi, Ngài phải xin phép vua cha để được đi dạo chơi ngoài hoàng cung. Vua Tịnh Phạn đồng ý nhưng cũng ra lệnh cho dân gian: “Những con đường mà Thái tử sẽ đi phải trang hoàng cho đẹp, và chỉ những người khỏe mạnh, giàu có mới được ra để mà tung hô Thái tử”.

  Hôm đó, Thái Tử được người đánh xe là Xa Nặc đưa đi dạo chơi ngoài hoàng thành. Giữa cảnh trang hoàng bông hoa đẹp đẽ, người người tung hô, thì Thái Tử nhìn thấy một người lưng còng, tóc bạc, run run đi. Thái tử không biết người đó là người gì, mới hỏi Xa Nặc, thì Xa Nặc trả lời:

  *- Đó là một người già  
  - Già là sao?  
  - Già là lưng còng, tóc bạc, da nhăn  
  - Ta rồi có già không?  
  - Có, Thái tử rồi cũng sẽ già, ai rồi cũng phải già.*

  Thái tử nghe vậy bắt đầu lo nghĩ về thân phận già yếu mà mọi ngươì trên đời ai cũng phải trải qua. Ngài buồn bã ra lệnh quay ngựa trở về hoàng cung không tiếp tục đi nữa.                                                                   
                                             
  Qua ngày khác, cũng đi xe với Xa Nặc, Thái Tử trông thấy một người chống gậy, run run đang đi trên đường, bỗng ngã lăn ra, bất tỉnh. Ngài lại hỏi Xa Nặc, thì Xa Nặc mới trả lời:

  *- Đó là một người bệnh  
  - Bệnh là sao?  
  - Bệnh là không có còn sức khỏe, bệnh nghĩa là yếu đi, nghĩa là không còn tuổi thanh xuân. Thái tử rồi cũng sẽ bệnh, Da Du Đà La rồi cũng sẽ bệnh, không ai tránh khỏi bệnh.*

  Nghe vậy, Thái tử nhận định rằng bệnh là một quy luật, không ai có thể tránh khỏi bệnh tật. Ngài buồn bã, ra lệnh quay xe trở về.

  Lần đi dạo chơi ngoài hoàng thành thứ ba, thì Ngài nhìn thấy bên đường có một thân người bất động, quấn vải được khiêng trên cái chõng tre và những người đi theo thì buồn bã khóc than. Ngài lại hỏi Xa Nặc. Xa Nặc mới nói:

  *- Đó là người chết.                    
  - Chết là sao?  
  - Chết là từ đây không ai nhìn thấy người đó nữa.
  - Người ta khiêng người chết đi đâu?  
  - Người ta khiêng người chết đi hỏa thiêu.*

  ### Xuất gia tầm đạo - tỉnh ngộ lần thứ nhất

  Suốt nhiều ngày, Thái Tử không làm sao an vui được. Ngài nhận ra già, bệnh, chết là những qui luật mà con ngươì không ai tránh khỏi. Với ý chí bất khuất, Thái Tử nghĩ rằng ngài sẽ không chịu khuất phục quy luật này. Ngài nhất định: “Ta sẽ tìm phương thức thoát khỏi già, bệnh, và chết cho ta và cho cả mọi con người”.

  Một sáng sớm, Thái tử cưỡi ngựa ra khỏi hoàng thành, cuối cùng đi xa đến một nơi yên tĩnh. Ngài ngồi xuống nghỉ bên đường thì nhìn thấy ở xa, có một người tu sĩ, đắp y vàng, cầm bình bát đi khất thực với phong thái khoan thai, tĩnh lặng. Đợi vị tu sĩ tới gần, Thái Tử mới thưa hỏi và được biết vị tu sĩ này đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình để đi tìm phương thức thoát già, bệnh, chết. Nghe qua những lời này Thái Tử như người tỉnh cơn mê, thấy đây là giải đáp mà Ngài đã bế tắc trong những ngày trước đây. Ngài trở về hoàng cung với tâm thái phấn khởi vì đã nhận ra hướng đi mới: rời bỏ gia đình, sống đời sống không nhà và đi tìm thầy để học đạo.

  Đây là sự tỉnh ngộ đầu tiên của Thái Tử Siddhattha.

  ### Tỉnh ngộ lần thứ hai

  Lúc bấy giờ công chúa Da Du Đà La mới vừa sinh đứa con trai đầu lòng là La Hầu La. Một đêm sau khi buổi yến tiệc tàn, cả hoàng cung đang say ngủ, Thái Tử Siddhattha đến thăm vợ và con lần chót. Rồi sau đó Ngài đánh thức Xa Nặc dậy, đem con ngựa Kiền Trắc ra và hai thầy trò rời hoàng thành trong đêm tối.     

  Sau khi cắt tóc, mặc quần áo dân thường và từ giã Xa Nặc, Đức Phật đi vào rừng để tìm thầy học đạo. Đầu tiên, Ngài gặp một vị thầy rất nổi tiếng, có đông đệ tử, tên là Āḷāra Kāḷāma. Vị thầy nầy dạy tầng thiền Yoga thứ 3 là Vô Sở Hữu Xứ định. Sau một thời gian ngắn, Đức Phật đạt được tầng Vô Sở Hữu Xứ định và đến trình với thầy. Vị thầy vô cùng mừng rỡ, nhưng không còn pháp gì để dạy Ngài thêm nữa, chỉ mời Ngài lưu lại để cùng hướng dẫn đệ tử. Ngài từ chối, vì chưa đạt được những gì Ngài tìm cầu nên Ngài từ giã thầy ra đi.

  Sau đó, Ngài gặp một vị đạo sư nổi tiếng khác tên là Uddaka Rāmaputta, dạy tầng thiền thứ tư và cao nhất của thiền Yoga là Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ định. Cũng trong một thời gian ngắn, Ngài đạt được Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ định và cũng đến trình với thầy để xin thầy chỉ dạy thêm. Nhưng vị thầy cũng không còn gì để dạy Ngài nữa và cũng mời Ngài ở lại để cùng hướng dẫn đệ tử. Nhưng đối với Ngài, đây không phải là mục tiêu tối hậu mà Ngài nhắm đến, nên Ngài lại từ giã thầy để ra đi.

  Đây là sự tỉnh ngộ lần thứ hai, tức là trên con đường tu tập, Pháp quan trọng hơn Thầy. Thầy mà không có pháp thì mặc dầu vẫn kính mến thầy, nhưng phải từ giã thầy để ra đi tìm pháp đáp ứng đúng mục tiêu của mình.

  ### Khổ hạnh

  Đức Phật không nản chí, tiếp tục đi tìm đạo. Ít lâu sau, Ngài gặp 5 vị đạo sĩ, đứng đầu là ngài Kiều Trần Như, họ dạy Ngài cách tu khổ hạnh. Khổ hạnh là lối tu tự hành hạ xác thân và dùng ý chí mạnh mẽ để chiến thắng những ham muốn, dục lạc của tự ngã. Thí dụ như: hạn chế ăn uống tối đa, như mỗi ngày ăn một hạt mè hay uống một giọt nước; nằm trên gai; không mặc quần áo; sống gần bãi tha ma hay trong rừng sâu; sống giống như thú vật; bôi bùn tro lên mặt và thân mình; không cạo râu tóc.

  Tuy cùng tu chung với 5 vị đao sĩ, nhưng Đức Phật áp dụng những cách tu khổ hạnh khốc liệt nhất. Đôi khi Ngài đi vào rừng sâu sống một mình, không mặc quần áo gì cả. Vào mùa đông tuyết rơi, Ngài ngủ ngoài trời giá lạnh. Vào mùa hè, thì lại nằm ở ngoài nắng cháy. Có khi nằm trong bãi tha ma, có khi lấy gai để làm giường, có khi mấy tháng không tắm, có khi một đêm xuống sông tắm ba lần, còn râu tóc thì không nhổ. Về sau, Đức Phật kể lại cho các đệ tử rằng: “Tay chân ta trở thành như những cọng cỏ…Con ngươi long lanh của ta nằm sâu thẳm như trong một giếng nước thâm sâu.. Da đầu ta trở thành nhăn nheo, khô cằn như trái bí trắng bị cắt trước khi chín…Nếu ta nghĩ “Ta hãy sờ da bụng”, thì chính xương sống ta bị nắm lấy…Da bụng ta bám chặt xương sống… Nếu ta nghĩ “Ta đi đại tiện hay tiểu tiện”, thì ta ngã quỵ, úp mặt xuống đất…Nếu ta lấy tay xoa bóp chân tay, các lông tóc hư mục rụng khỏi thân ta…” (Đại kinh Sư Tử Hống, số 12, kinh Trung Bộ, Nikāya)

  ### Trung Đạo – Tỉnh ngộ lần thứ ba

  Sau 6 năm tu khổ hạnh, Đức Phật bắt đầu hoang mang vì tuy chiến thắng được những đòi hỏi của thân, nhưng không đưa đến giác ngộ và giải thoát. Rồi một hôm Ngài kiệt sức, té xuống nằm bất tỉnh ở bờ sông, may nhờ bấy giờ có một cô thôn nữ chăn cừu đi ngang qua thấy, cho Ngài một bát sữa cừu, nhờ vậy Ngài mới lần lần tỉnh dậy.

  Tới đây, Ngài tỉnh ngộ và nhận ra rằng thân người là quí, sức khoẻ là quí. Thân giúp ta tiến tu, nếu như ta ngã ra chết thì làm sao tu tập được. Sau bao nhiêu kiếp tu bồi công đức mới được đầu thai làm người, đây là một việc rất khó và hy hữu và là một cơ hội tu tập không thể bỏ lỡ. Từ đó, Ngài chủ trương Trung Đạo, tức là không lợi dưỡng như thời kỳ làm thái tử, nhưng cũng không khổ hạnh như thời kỳ sống trong rừng khổ hạnh, mà gìn giữ sức khỏe để đủ sức tu hành.

  Đây là lần tỉnh ngộ thứ 3 của Đức Phật.

  Lúc bấy giờ Ngài chấm dứt khổ hạnh, đi khất thực trở lại để phục hồi sức khỏe. Ngài sực nhớ lại kinh nghiệm cũ khi Ngài ngồi thiền dưới cây hồng táo trong dịp lễ Hạ Điền. Ngài nhớ lại không bị các âm thanh buổi lễ xáo trộn, trái lại tâm trở nên tĩnh lặng, và cảm thấy sự dễ chịu phấn chấn bao trùm khắp toàn thân. Ngài gọi trạng thái này là hỷ lạc (P: pitisukham). Ngài liền áp dụng phương pháp thở trở lại, và quả nhiên Ngài đạt được trạng thái hỷ lạc như thời còn thơ ấu.

  Ngài tìm lại 5 vị đạo sĩ tu khổ hạnh, báo cho họ biết rằng Ngài đã từ bỏ khổ hạnh, ăn uống bình thường để phục hồi sức khỏe cho cơ thể, và sẽ áp dụng phương pháp thở mà Ngài đã kinh nghiệm hồi còn nhỏ. Nghe như vậy, 5 vị đạo sĩ chê bai, khinh thường Ngài, nói rằng Ngài đã ham lợi dưỡng trở lại, không còn tinh tấn tu theo khổ hạnh nữa, và bỏ Ngài ở lại một mình và rời đi nơi khác để tu.

  ### Tiến trình tu chứng

  Một hôm, khi Ngài đang ngồi thiền thì có một cô gái tên là Sujātā mang bánh kheer đến cúng dường thần linh cầu được sanh con trai. Đây là một trợ duyên kỳ diệu, giúp Đức Phật không cần lo việc nuôi thân, chỉ tinh tấn dụng công.

  Nhờ cái bánh đầy đủ chất bổ, Đức Phật lấy lại sức khỏe. Ngài quyết định băng qua bên kia sông Ni Liên Thiền, chọn nơi có những cây Pipphala (bây giờ gọi là cây Bồ Đề) to lớn làm nơi tọa thiền. Trên đường đi, có em chăn trâu cúng dường Ngài 4 bó cỏ kusha. Trải cỏ kusha làm đệm lót ngồi, măt hướng về sông Ni Liên Thiền, sau lưng là cây pipphala, Ngài phát nguyện: “Dù cho da, gân và xương, cũng như thịt và máu của ta có khô cằn, nếu không đạt được Giác Ngộ Tối Thượng, ta sẽ không rời khỏi chỗ ngồi này”.

  ### Tầng định thứ nhất - Sơ Định

  Ngài bắt đầu thực hành pháp thở mà chính Ngài đã khám phá ra, gọi là “Định Niệm Hít Vào Thở Ra” (Pāli: Ānapāna Sati Samādhi). Bước đầu tiên, Đức Phật nói thầm: “Tôi biết tôi hít vào, tôi biết tôi thở ra...”, mà trọng tâm là “niệm biết có lời nói thầm”. Hiệu quả của bước này là cắt đứt quán tính nói thầm trong não từ Ý Căn, Ý Thức, Trí Năng. Tâm Đức Phật bắt đầu trở nên thanh thản, và hỷ lạc khởi lên. Điều quan trọng trong bước này là lời nói thầm cần phải được gắn liền với niệm biết.

  Đức Phật an trú trong tầng định này trong một tuần lễ. Chúng ta nên ghi nhớ là một tuần lễ thời bấy giờ không nhất thiết đúng với tuần lễ 7 ngày như ngày nay. Đức Phật gọi tầng định này là “Định Có Tầm Có Tứ”. Tầm, tiếng Pāli là Vitakka có nghĩa “lời nói thầm”, Tứ: tiếng Pāli là Vicāra có nghĩa “lời đối thoại thầm lặng”. Ở đây, khi áp dụng lời nói thầm với một nội dung duy nhất và gắn liền với niệm biết thì các vọng tưởng (“Tứ”) từ các vùng ký ức không khởi lên khiến cho quán tính động của tâm từ từ tạm lắng xuống và tâm bắt đầu trở nên thuần.

  Về sau Đức Phật thuật lại như sau: “Ta ly dục, ly pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ…Lạc thọ khởi lên nơi ta được tồn tại nhưng không chi phối tâm ta” (Kinh Trung Bộ, đại kinh Saccaka, số 36)

  ### Tầng định thứ hai - Định không tầm không tứ

  Với kinh nghiệm của tầng thiền thứ nhất, Đức Phật cảm thấy niềm hân hoan vui thích thấm nhuần toàn thân và nội tâm an tịnh. Ngài nhận ra kết quả này phần lớn do nhờ ly dục ly bất thiện pháp. Ngài tiến lên bước thứ hai là chấm dứt lời nói thầm, chỉ giữ cái niệm Biết mà thôi: “Biết hít vào, biết thở ra”. Hơi thở cứ ra vào tự nhiên, Ngài chỉ duy trì niệm rõ biết có hơi thở vào và ra, không xử dụng ý thức hay trí năng để quán sát, theo dõi hay điều khiển hơi thở. Đây là Ngài đạt được từng định thứ hai, trong kinh gọi là “Định không tầm không tứ”. Đức Phật an trú trong từng thiền này trong một tuần lễ.

  Trong giai đoạn này, tất cả niệm hơi thở vào, ra, thô, tế, dài, ngắn, sâu, cạn ta đều biết rõ ràng, nhưng biết mà không có lời nói thầm về sự biết, chỉ thầm nhận biết. Phương thức này cũng còn được gọi là chú ý trống rỗng hay quan sát trống rỗng, trong đó không có chủ thể biết, chỉ có sự nhận biết về sự hít vào thở ra mà thôi. Bằng cách này, tâm Ngài trở nên trong sáng, tĩnh lặng và biết rõ ràng những cảm giác của thân. Niềm hân hoan vui thích thấm nhuần toàn thân Ngài.

  Đức Phật thuật lại: “Diệt tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm…Lạc thọ khởi lên nơi ta, được tồn tại nhưng không chi phối tâm ta”. (Kinh Trung Bộ, đại kinh Saccaka, số 36)

  ### Tầng định thứ ba - Định Ly Hỷ Trú Xả

  Qua tuần lễ thứ ba, Đức Phật nhận biết hỷ lạc khởi lên nhưng không thưởng thức hỷ lạc mà an trú ở trong tâm tĩnh lặng, thanh thản mà thôi. Tầng thiền này gọi là “ly hỷ trú xả” hay gọi là “Chánh Niệm Tỉnh Giác” (Sati Sampajañña) có nghĩa là “Biết rõ ràng và đầy đủ tất cả môi trường chung quanh cũng như nội tâm, nhưng không dính mắc”.

  Trong giai đoạn này, tâm của Ngài đã trở thành năng lực Biết vững chắc. Dù lạc thọ thấm nhuần toàn thân, tâm Ngài không bị lạc thọ chi phối. Ngài cảm nhận niềm an lạc tỏa khắp toàn thân. Lúc bấy giờ ý hành hoàn toàn không động, khái niệm tư duy không còn khởi lên. Thọ và Tưởng không còn xao động tâm Ngài. Đức Phật cũng an trú trong từng thiền này một tuần lễ.

  Đức Phật thuật lại: “Ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ,…, chứng và trú thiền thứ ba…Lạc thọ khởi lên nơi ta, được tồn tại nhưng không chi phối tâm ta”. (Kinh Trung Bộ, đại kinh Saccaka, số 36)

  ### Tầng định thứ tư - Định Bất Động

  Trong giai đoạn này, trạng thái tỉnh thức biết không lời mà Đức Phật đã đạt được trong từng thiền thứ ba từ từ trở thành nhận thức biết không lời. Tâm thức của Ngài rơi vào trạng thái bất động. Chút dính mắc trong tâm với trạng thái an lạc (“xả”) cũng biến mất. Nội tâm của Ngài ở trạng thái tĩnh lặng sâu. Ý thức không động. Năng lực nhận thức biết không lời càng lúc càng tỏ rạng. Ngài chìm sâu trong định không đối tượng. Hơi thở rơi vào trạng thái yên lặng tự động từng chập, gọi là tịnh tức.

  Đức Phật thuật lại: ”Xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh”. (Kinh Trung Bộ, đại kinh Saccaka, số 36)

  Tầng thiền này được gọi là “Định Bất Động”, hay ba hành không động, tức là ngôn hành không động, ý hành không động, thân hành không động. Ngôn Hành không động, là dứt tầm và tứ, là dứt các lời nói thầm trong não, đã được thưc hiện trong từng thiền thứ hai. Còn Ý hành, là do cảm thọ, vì Thọ khởi lên nên sinh ta Tưởng, khi Thọ và Tưởng yên lặng, tâm hoàn toàn không dính mắc, thì Ý Hành không động, đây là kết quả của từng thiền thứ ba. Đến tầng thiền thứ tư, thì hơi thở tự động ngưng từng chập, nên gọi là Thân Hành không động. Đức Phật an trú trong từng thiền này một tuần lễ.

  ### Chứng Ngộ

  Đến ngày cuối của tuần lễ thứ tư, trong trạng thái tâm bất động sâu của từng thiền thứ tư, ba trí huệ, tức “Ba Minh”, tuần tự hiện rõ trong tâm Đức Phật, như mọi vật lần lượt phản ảnh trên một tấm gương trong sáng, không bụi bặm. Ánh sáng giác ngộ chiếu sáng trong tâm thuần tịnh của Ngài.

  Đức Phật nói: “Với tâm định tĩnh, thuần tịnh, trong sáng, không cấu nhiễm, không phiền não, nhu nhuyến, ngoài lý luận, dễ sử dụng, vững chắc, bình tĩnh như vậy, ta dẫn tâm đến Túc mạng minh…”. Trạng thái tâm này gọi là Tâm Như hay Tâm Tathā, tức là tâm hoàn toàn tĩnh lặng, thanh thản, không dính mắc, chỉ có cái nhận thức biết rõ ràng mà thôi.

  Trí huệ thứ nhứt là Túc Mạng Minh là sự hiểu biết rõ ràng tất cả những kiếp quá khứ của chính Ngài, trong những nét đại cương và chi tiết, và những nhân duyên đưa đến ngày nay. Đức Phật chứng ngộ Túc Mạng Minh vào canh một.

  Qua canh hai, Ngài nhận ra được những tương quan nhân quả, nghiệp báo của chúng sinh. Ngài nhận ra rõ ràng các nghiệp lành hoặc nghiệp ác họ tạo ra từ trong một hay nhiều kiếp trong quá khứ đã ảnh hưởng ra sao trên sự chết sống, thành bại, hình dạng, hạnh phúc của họ. Trí huệ này gọi là Thiên Nhãn Minh.

  Qua đến canh ba, Đức Phật nhận ra giải đáp cho nỗi khắc khoải của Ngài khi Ngài ra đi tìm đạo, đó là câu hỏi “Tại sao con người cứ phải sanh ra để chịu cảnh sanh, già, bệnh, chết”. Trí huệ này là Lậu Tận Minh, Ngài chứng ngộ trong canh ba.

  Lậu là Lậu Hoặc là những cái đam mê, ghiền nghiện, những thú vui và ham thích mà mình không bỏ được, những thứ do mình huân tập từ bao nhiêu đời trước đang ảnh hưởng đến ngày hôm nay. Chính lậu hoặc điều khiển ba nghiệp thân, lời, ý của mình, chính lậu hoặc làm ô nhiễm tâm của mình, chính lậu hoặc là nguyên nhân của khổ đau, của luân hồi sinh tử. Ngài thấy rõ nguyên nhân của đau khổ và lậu hoặc, và con đường diệt khổ và diệt lậu hoặc. Dựa vào Lậu Tận Minh, Đức Phật thiết lập Tứ Diệu Đế và Bát Chính Đạo.

  Đức Phật nói: “Ta biết như thật ‘Đây là Khổ (lậu hoặc)’, ‘Đây là nguyên nhân của Khổ (lậu hoặc)’, ‘Đây là sự diệt Khổ (lậu hoặc)’, ‘Đây là con đường đưa đến diệt Khổ (lậu hoặc)’”

  Nhờ chứng Lậu Tận Minh, Đức Phật đã hoàn toàn giải thoát, sạch lậu hoặc, không còn tái sinh vào cảnh giới nào nữa. Ngài nói: “Nhờ hiểu biết như vậy, tâm của ta thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu…Ta khởi lên sự hiểu biết: ‘Ta đã giải thoát’. Ta đã biết: ‘Sanh đã diệt, pham hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, sau đời hiện tại không có đời sống nào khác nữa” (Kinh Trung Bộ, đại kinh Saccaka, Số 36)

  Chứng ngộ này gọi là “Chứng Ngộ hoàn toàn” (Pāli là “Abhisamaya”). Lúc này Đức Phật đã đắc quả A La Hán là chấm dứt tái sinh, chấm dứt lậu hoặc.

  ### Thành đạo

  Sau khi chứng ngộ Ba Minh, Đức Phật còn ở lại cội bồ đề thêm 7 tuần nữa để chiêm nghiệm lại những pháp mà Ngài đã thành tựu. Ngài nhìn ngắm hiện tượng thế gian bằng Tâm Tathā và thấy được bản tánh của hiện tượng thế gian. Đây là chân lý Lý Duyên Khởi hay Pháp Duyên Sinh mà Đức Phật xếp gọn lại qua 4 câu kệ.

  *Cái này có, cái kia có,  
  Cái này sinh, cái kia sinh  
  Cái này không, cái kia không  
  Cái này diệt, cái kia diệt*

  Đó là khởi đầu của lần chứng  ngộ thứ hai là chứng ngộ Lý Duyên Khởi. Sau đó, Đức Phật thành đạo, đạt được giác ngột tối hậu, là quả vị Vô Thượng Chánh Đẳng Giác (P: Anutttara Sammà Sambodhi), trở thành Phật.

  Lý Duyên Khởi sẽ đựơc khai triển trong chủ đề Mười Hai Nhân Duyên.

  **Như Lưu**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a3144/bai-tom-luoc-khoa-can-ban-tien-trinh-tu-chung-va-thanh-dao-cua-duc-phat), 03/05/2022


title: 4 pháp tu Thiền : Quán Chỉ Định Huệ
created: 2022-08-12 17:10:59.177647
edited: 2022-09-22 15:20:07.361064
topic_id: tu_tap
tag: ChiDinh
author: Như Lưu
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="well">
  Bài viết này là một tóm lược giáo trình của Thầy Thiền Chủ Thích Thông Triệt, dựa trên các bài đọc thêm của Thầy và các lời giảng của Ni Sư Thích Nữ Triệt Như tại Khóa Thiền Căn Bản
  </p>
    

  ## Tóm lược

  Trong suốt 45 năm hoằng pháp, Đức Phật đã xử dụng phương pháp đối cơ thuyết pháp, giảng dạy rất thiết thực tùy theo năng lực và căn cơ người nghe pháp.  Các lời giảng của đức Phật được đời sau gom lai thành 4 phương thức chính để thực hành Thiền. Đó là thiền quán, thiền chỉ, thiền định và thiền huệ.

  ## 1 - Thiền Quán

  Người Trung Hoa dùng chữ Quán để dịch ra nhiều từ có nghĩa khác nhau trong tiếng Sanskrit/Pali, như các từ Anupassana, Bhavana, Pariksa và Vipassana.

  Ở đây chúng ta chỉ trình bày một phương thức Thiền Quán là Anupassana (Pali), Anupasyana (Sanskrit)

  Anupassana thường được dịch ra tiếng Việt là khảo sát (investigation), quán sát (examination). Anupassana là tiếng Pāli, nó bao gồm 2 từ ghép lại là Anu có nghĩa là lặp đi lặp lại nhiều lần, liên tục nhau, tiếp nối nhau. Passana là danh từ, có động từ liên hệ là passati, có nghĩa là nhìn bằng tuệ trí hay là nhìn bằng con mắt tâm. Do đó, Anupassana  là nhìn liên tục vào hiện tượng thế gian và nhận ra được cái sâu sắc, cái bản thể (còn gọi là chân tánh) của hiện tượng thế gian.

  Bản thể hay là chân tánh của hiện tượng thế gian không thể nào dùng con mắt thường mà nhận ra được, vì khi chỉ dùng con mắt thường, ta chỉ thấy được cái bề ngoài (còn gọi là tướng) của hiện tượng thế gian thôi.

  Khi Đức Phật thành đạo, ngài đã chứng ngộ các chân tánh của hiện tượng thế gian gồm chân như tánh, huyễn tánh, không tánh, biến dịch tánh, y duyên tánh và bình đẳng tánh và Ngài cũng nhận ra 3 đặc tính chung của hiện tượng thế gian là vô thường, khổ hay xung đột, và vô ngã hay là không thực chất tính. Ba đặc tính này về sau được gọi là tam pháp ấn, tức là ba đặc tính chung của tất cả các hiện tượng thế gian (pháp là hiện tượng thế gian, ấn là dấu hiệu, đặc tính).

  Khi ta nghe những lời Đức Phật dạy, suy gẫm, quan sát nhìn những hiện tượng thế gian chung quanh mình để đối chiếu với lời dạy của Đức Phật, và thực hành theo những lời dạy của Đức Phật thì đó là ta đã thực hành Thiền Quán. Khi thực hành Thiền Quán, ta dùng Ý Thức để nghe, hiểu, phân biệt đúng sai, ta dùng Ý Căn để suy nghĩ, ta dùng Trí Năng để suy luận, suy đoán nên Thiền Quán vẫn còn dùng cái Biết Có Lời, vẫn còn dùng vùng tiền trán. Tuy nhiên các pháp của Đức Phật đã bắt đầu chuyển đổi nhận thức của ta, và cái tâm của ta đã có trí năng tỉnh ngộ. Tâm ta đã trở nên khách quan, tĩnh lặng, nhận ra bản thể của ta, và của hiện tượng thế gian, nên Đức Phật cho là ta đã bắt đầu nhập dòng Thánh.

  Lúc đó, ý của ta đã trong sạch, lời của ta cũng từ ái, ta hay làm việc thiện, các lậu hoặc, tập khí, kiết sử, tùy miên đã bắt đầu thôi hoạt động nên ta cũng bắt đầu chuyển nghiệp, gây nhiều nghiệp tốt. Tuệ trí ta lúc đó vẫn là tuệ trí có lời nhưng là tuệ trí siêu xuất thế gian.

  Khi thực hành Thiền Định, ta tác động cái Biết Không Lời, dẫn tới những kiến giải mới lạ gọi là Huệ tự phát. Huệ này có tánh chất sáng tạo, ta chứng ngộ ra những điều mà trước kia ta chưa từng hay biết, và được gọi là Huệ Bát Nhã. Trong khi Tuệ Trí mà ta đạt được từ Thiền Quán chưa có tính chất sáng tạo, đây là những điều mà Đức Phật đã chứng ngộ và dạy lại cho ta, ta chỉ học, hiểu và ứng dụng.

  Thiền Quán cũng là phương pháp tu tập mà đức Phật còn gọi là Tam Tuệ, hay Văn Tư Tu. Văn là nghe giảng, Tư là suy nghĩ, ngẫm nghĩ, quán sát, và Tu là tu tập thực hành.
    

  ## 2 - Thiền Chỉ

  Gốc tiếng Pali của thuật ngữ này là Bhavana Samatha. Chữ Bhavana có nghĩa là thực hành, thực tập, luyện tập (practice, cultivation) tiếng Trung Hoa dịch ra là “tu”, nhưng “tu” ở đây không có nghĩa là “sửa” mà là “luyện tập”. Chữ Samatha có nghĩa là trạng thái yên lặng, tĩnh lặng, thanh thản của tâm (serenity, tranquility, calmness), người Trung Hoa dịch là “chỉ” là “sự dừng lại”. Vậy nên Thiền Chỉ hay Tu Chỉ là phương thức thực hành để đạt được tâm yên lặng, tĩnh lặng, thanh thản.

  Những kỹ thuật thông dụng để đạt được tâm tĩnh lặng là những kỹ thuật thực hành như nghe tiếng chuông, thư giãn luỡi, thiền hành, nhìn ánh sáng, nhìn bóng đen, nhìn lướt, nhìn xa, nhìn lưng chừng. Đặc điểm của những kỹ thuật này như sau:

  - Tác động vào Tánh Thấy, Tánh Nghe, Tánh Xúc Chạm
  - Đối tượng không có nội dung khiến tâm đỡ dính mắc, dễ khách quan
  - Nghe, thấy, xúc chạm mà không khởi lên lời nói thầm trong não
  - Giữ và kéo dài cái Biết Không Lời trong lúc thực tập
   
  Thầy Thiền Chủ gọi các kỹ thuật Thiền Chỉ là những “món ăn chơi” vì đơn giản dễ làm, là “chữa lửa” ví như lúc nhà mình đang cháy thì phải làm sao cho tắt lửa liền, hay là “mì ăn liền”, ví như khi đói quá thì lấy ra ăn. Vì Thiền Chỉ rất đơn giản và có thể giúp tâm ta dừng lại tức khắc. Khi trạng thái thanh thản, tĩnh lặng không kéo dài, chưa vững chắc thì gọi là Thiền Chỉ, khi đã thật vững chắc thì gọi là trạng thái Thiền Định.

  Một yếu tố quan trọng trong Thiền Chỉ là Chỉ Biết, tức là giữ cái Biết giống như cái lóe sáng đầu tiên khi giác quan tiếp xúc với đối tượng. Cái Biết này chính là cái Biết của Tánh Giác. Giữ cái Biết ban sơ, kéo dài trạng thái Biết này là Chỉ Biết. Chỉ Biết dịch ra tiếng Anh là “Just Knowing” chứ không phải là “Only Knowing”. Only Knowing là biết một việc duy nhất, cái biết này vẫn còn sự chú tâm, cố gắng để chỉ làm một việc mà không nghĩ đến cái gì khác, do đó vẫn có tự ngã đằng sau. Trong khi đó, Just Knowing là cái biết không lời của Tánh Giác. Đó cũng là Chánh Niệm trong Bát Chánh Đạo: “không có niệm phân biệt”, “không có tâm tán loạn, tâm xao động”, hay “tâm không duyên theo sáu trần”, “tâm không nghĩ thiện, nghĩ ác”.

  Một yếu tố quan trọng nữa trong cách thực hành Thiền Chỉ là thực hành trong tất cả mọi sinh hoạt hàng ngày. Phât Giáo gọi là thực hành trong bốn tư thế (đi, đứng, nằm, ngồi) hay bốn oai nghi. Nếu thành tựu vững chắc, tâm sẽ luôn luôn ở trong trạng thái an lạc, vọng tưởng không khởi và sáu căn không dính sáu trần. Thực hành trong bốn tư thế là hằng sống trong cái Bây Giờ và Ở Đây.

  Thực tập trong bốn tư thế cũng là thực tập trong mọi tình huống của cuộc sống đặc biệt là trong những hoàn cảnh như khi bị chê trách, mắng mỏ, được khen thưởng, danh dự, khi thấy người đẹp. Có một Thiền Sư nói rằng: “Thấy như mù và nghe như điếc”. Thấy như mù, nghe như điếc không có nghĩa là không thấy, không nghe nhưng là thấy, nghe rất rõ ràng nhưng không có phản ứng, không có biểu lộ cái tâm buồn tâm giận gì hết khiến cho người ngoài tưởng rằng mình là người mù hay người điếc vậy.

  Đức Phật được gọi là bậc thánh yên lặng (Muni). Yên lặng ở đây có nghĩa là tâm yên lặng chứ không phải là tịnh khẩu ngoài miệng. Biết Không Lời là không có lời nói thầm từ trong não, thể hiện ra bằng thái độ trầm lặng, thanh tịnh, chứ không phải là ngậm miệng mà trong đầu cứ nói lung tung. Như vậy ta cũng đừng nên so sánh tâm của người tu sáng đạo với tâm của một em bé. Em bé khi mới sanh ra chưa biết chuyện đời nên tâm thơ ngây trong trắng, tuy nhiên vẫn có lậu hoặc và tùy miên tiềm tàng bên dưới tâm, trong khi người tu biết rất rõ ràng đầy đủ mà tâm không dính mắc.
    

  ## 3 - Thiền Định

  Định tiếng Pali và Sanskrit là Samadhi, hay được dịch là trạng thái tâm tĩnh lặng vững chắc (tiếng Anh dịch là stillness, stability of the mind).

  Đức Phật định nghĩa Định là Tâm thuần nhất: cetaso-ekodibhava (tiếng Anh dịch là Unified mind), tức là tâm chỉ có chính nó, không có gì khác ở trong đó.

  Ngài Mục kiền liên tu đế (Moggaliputta Tissa) trong quyển Pháp Tập Luận (kỳ kết tập kinh điển lần thứ 3) định nghĩa Định là Nhất tâm (Citta- ekaggatA) tức là tâm trụ vào một điểm (tiếng Anh dịch là one- pointedness of mind), do đó sau này người ta thường thực hành Định theo cách tập trung (concentration) và chú tâm (mindfulness).

   Thầy Thiền Chủ định nghĩa Định một cách giản dị là Sự Nhận Biết Không Lời (Wordless Awareness), trong sự nhận biết không lời này không có chú ý, hay tập trung vào 1 đối tượng. Do đó khi thực hành Định, tâm ta hoàn toàn thư giãn, nên tác động vào Đối giao cảm thần kinh. Từ đó ta mới có thể điều chỉnh Stress và những bệnh tâm thể do tâm rối loạn gây ra.

  Trong tiến trình tu chứng và thành đạo, đức Phật đã đi qua bốn từng Định.

  Từng Định thứ nhất gọi là Sơ Định, Đức Phật gọi là “Định có tầm có tứ”. Đức Phật đã đạt từng định này bằng cách nói thầm: “Tôi biết tôi hít vào; tôi biết tôi thở ra”. Trọng tâm bước này là “niệm biết có lời nói thầm”, hay “đơn niệm biết” Hiệu quả là cắt đứt quán tính nói thầm từ ba cơ chế Ý Căn, Ý Thức và Trí Năng. Đức Phật đạt được trạng thái phấn chấn, dễ chịu, thanh thản và có kinh nghiệm hỷ lạc. Niệm biết có lời nói thầm là bước căn bản và hữu hiệu để cho vọng tâm lắng động.

  Từng Định thứ hai Đức Phật gọi là “định không tầm không tứ”. Ngài biết rõ ràng hơi thở ra, vào dài, ngắn, sâu, cạn nhưng biết mà không có lời nói thầm về sự biết, chỉ thầm nhận biết hay lặng lẽ biết mà thôi. Hiệu quả là tâm Ngài trong sáng, tĩnh lặng, và biết rõ ràng những cảm giác của thân. Lúc bấy giờ niềm hân hoan vui thích thấm nhuần toàn thân Ngài, nhưng “lạc thọ khởi lên nơi ta, được tồn tại, nhưng không chi phối tâm ta”. Đặc tính của Định Không Tầm Không Tứ là trạng thái tĩnh lặng từ bên trong cơ chế Tánh Giác nảy ra, tạo nên kinh nghiệm dòng biết không lời không gián đoạn. Bên trong tâm, ngôn hành hoàn toàn vắng lặng, chỉ có “đơn niệm biết” là dòng biết không lời thường hằng lặng lẽ và vững chắc.

  Từng Định thứ ba, Đức Phật gọi là “ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác”. Trong giai đoạn này, tâm đức Phật hoàn toàn không còn dính mắc với cảm nhận hân hoan vui thích (hỷ) tuy hỷ vẫn hiện hành. Ngài trụ trong trạng thái bình thản, thanh thản (xả), tâm Ngài không còn dính mắc vào đối tượng nào nữa. Ngài thành tựu “chánh niệm tỉnh giác” tức là biết rõ ràng, đầy đủ môi trường chung quanh và mọi xúc cảm trên thân và tâm mà tâm không giao động. Lúc đó không những ngôn hành mà ý hành cũng yên lặng, tức là thọ và tưởng đều yên lặng. Ngài kinh nghiệm tâm bình thản, dửng dưng, tuy nhận biết rất rõ ràng mà tâm không dính mắc vào bất cứ đối tượng nào. Cái Biết lúc đó là cái “thầm nhận biết không nói”.

  Từng Định Thứ Tư gọi là Định Bất Động. Tâm Đức Phật lúc đó chìm sâu trong định không đối tượng. Năng lực nhận thức biết không lời càng lúc càng tỏ rạng. Ngôn hành đã yên lặng từ từng định thứ hai, ý hành đã yên lặng từ từng định thứ ba, nay thân hành cũng không động. Hơi thở rơi vào trạng thái yên lặng tự động từng chập (tịnh tức). Lúc bấy giờ niệm hai bên của người biết và cái bị biết hoàn toàn không có mặt, chỉ còn lại dòng nhận thức biết không lời hiện hữu và vững chắc. Tự ngã hoàn toàn vắng mặt. Sau đó những năng lực và kiến giải siêu phàm từ lần hiển lộ trong tâm trong sáng và thuần tịnh của Ngài.

  Hai kỹ thuật chính để thực hành Thiền Định là pháp Thở và kỹ thuật Không Nói. Pháp Thở đã được Đức Phật áp dụng trong tiến trình tu chứng và thành đạo. Kỹ thuật Không Nói do Thầy Thiền Chủ thiết lập để đi thẳng đến mục tiêu loại bỏ lời nói thầm trong não. Cả hai kỹ thuật đều khởi sự bằng bước “dùng tầm tắt tứ” để đi sang cái Biết Không Lời và sau đó là Nhận Thức Không Lời.

  “Không Nói” là một cái lệnh cho não bộ không nói thầm. Ta phải cần miên mật áp dụng kỹ thuật này vì não bộ đã có một thói quen huân tập từ khi sơ sanh, đó là thói quen nói thầm trong não. Pháp Không Nói là một phương thức huấn luyện tế bào não một thói quen mới, đó là thói quen yên lặng.


  ## 4 - Thiền Huệ

  Chữ Huệ và Tuệ đồng nghĩa với nhau. Phương pháp tu Thiền Huệ có hai mức độ. Mức độ thấp gọi là Vipassana (tiếng Pali) hay Vipasyanā (tiếng Sanskrit), dịch ra tiếng Anh là Insight, tiếng Việt là Tuệ Minh Sát hay Tuệ Trí. Mức độ cao gọi là Panna (tiếng Pali) hay Prajna (tiếng Sanskrit), dịch ra tiếng Anh là Wisdom, tiếng Việt là Huệ Bát Nhã.

  Khi ta học hỏi và thực hành theo những lời dạy của Đức Phật là coi như ta có Tuệ Trí. Mặc dù gọi là trí, nhưng cái trí này cao hơn cái trí bình thường của người thế gian, nên cũng được gọi là trí xuất thế gian, hay trí siêu vượt thế gian hay trí năng tỉnh ngộ. Khi có Tuệ Trí thì Đức Phật coi như đã bắt đầu bước vào dòng thánh, có nghĩa là các lậu hoặc, tập khí, kiết sử, tùy miên đã bị cô lập và không khởi lên làm chủ tâm ta, và do đó tâm ta trong sạch. Tuy nhiên, Tuệ Trí có được là do học hỏi và thực hành theo những lời dạy của Đức Phật, nên chưa có tính chất sáng tạo.

  Khi thực hành Thiền Huệ chung với Thiền Định, thì khả năng sáng tạo hiển lộ, tức là ta kiến giải được những điều mới lạ mà trước kia ta chưa từng biết đến. Đó là khả năng Ngộ là tiềm năng bẩm sinh đã có sẵn trong mỗi con người. Khi ta sống thường hằng trong cái Nhận Thức Biết Không Lời vững chắc thì Huệ Bát Nhã hay Huệ Tự Phát tự nhiên bật ra.

  Một kỹ thuật thực hành Thiền Huệ ở mức độ căn bản (cho người sơ cơ) là kỹ thuật Không Dán Nhãn Đối Tượng. Khi ta nhìn một người, cái nhìn của ta hay méo mó, do sự chủ quan của ta, do các thiên kiến, định kiến, thành kiến của ta, do quyền lợi hay tự ngã của ta. Khi ta không dán nhãn đối tượng, ta nhìn đối tượng một cách khách quan, thấy nó đúng như cái nó đang là. Khi đó, ta không bị tình cảm lôi kéo, ta không thương, không ghét, không buồn, không lo, không sợ, không giận, ta không bị dính mắc vào đối tượng, tâm ta tĩnh lặng và thanh thản. Khi thực hành không dán nhãn đối tượng ta vẫn dùng cái Biết Có Lời, nhưng ta đã chuyển đổi nhận thức, không dính mắc, ta nhìn sự việc một cách khách quan, y như cái nó đang là. Tiến xa thêm một bước, khi ta tiếp xúc đối tượng mà ta không dán nhãn đối tượng đồng thời ta cũng không khởi lên lời nói thầm nào hết, thì lúc đó là ta đã thực hành Định Huệ đồng thời, và ta có thể kiến giải ra những điều mới lạ mà ta thường gọi là trực giác.
    

  ## Kết luận

  Trên đây chúng ta chỉ mới bàn tới 4 phương thức thực tập Thiền trong các khóa Căn Bản, tức là dành cho người mới bắt đầu đi vào sự thực hành Thiền, để cho tâm yên lặng. Trong những mức độ cao hơn, chúng ta sẽ bàn tới các chủ đề siêu vượt của Trí huệ Bát nhã trong Phật giáo.

  **Như Lưu**

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a3175/eng067-four-buddhist-meditation-practices), 27/05/2022


title: Les 4 pratiques de la méditation bouddhiste
created: 2022-08-12 19:34:46.000000
edited: 2024-01-07 16:59:17.348744
topic_id: pratique
tag: Samatha
author: Như Lưu
status: brouillon
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="well">
  Cet article est un résumé du programme du maître zen Thich Thong Triet, basé sur les écrits complémentaires et les enseignements du Bhikkhuni Thich Nu Triet Nhu du cours de base.
  </p>

  ## Sommaire

  Au cours de ses 45 années d'enseignement du dhamma, Bouddha a adapté/modulé son enseignement en fonction de la capacité spirituelle innée de son auditoire. Plus tard, son enseignement a été regroupé en quatre pratiques principales de méditation appelées méditation *anupassana*, méditation *samatha*, méditation *samadhi* et méditation *panna*.

  ## Méditation **Anupassana**

  Il y a quatre mots en Pali décrivant des pratiques spirituelles qui ont des significations similaires, dans la mesure où ils sont traduits dans le même mot chinois/vietnamien « *Quán* ». Ces termes sont : *anupassana*, *bhavana*, *paprikas* et *vipassana*. Nous présenterons ici la pratique appelée *anupassana* (S : *Anupasyana*) qui peut se traduire en français par « *contempler* », « *investiger* », « *examiner* ».
  Anupassana est composé de deux mots. « **Anu** » signifie « *répété en continu plusieurs fois* », « *se reproduisant encore et encore* ». « **Passana** » est le nom lié au verbe « passati » qui signifie « voir avec l'œil de la sagesse ». Par conséquent, anupassana signifie regarder à plusieurs reprises les phénomènes du monde pour reconnaître leur vraie nature.

  La vraie nature (V: tánh) des phénomènes extérieurs ne peut pas être observée à l'œil nu/normal car celui-ci ne peut voir que leur apparence (V: tướng).

  Lorsque le Bouddha a été illuminé, il a reconnu que la vraie nature des phénomènes extérieurs du monde consiste en l'ainsité, l'indivisibilité, l'identité, la conditionnalité spécifique, le changement et la transformation, la vacuité, l'égalité et l'illusion. Il a également reconnu les trois caractéristiques des phénomènes extérieurs du monde : l'impermanence, la souffrance et le non-soi.

  Lorsque nous étudions les enseignements du Bouddha, y réfléchissons, observons le monde qui nous entoure pour nous réconcilier avec eux et les pratiquons dans notre vie quotidienne, nous pratiquons la méditation anupassana. Dans cette pratique, nous utilisons notre conscience pour écouter, comprendre et différencier le bien du mal ; nous utilisons notre pensée pour réfléchir; nous utilisons notre intellect pour raisonner et prédire. Par conséquent, la méditation anupassana utilise toujours le langage et le cortex préfrontal. Cependant, les enseignements du Bouddha ont commencé à changer notre perspective de la vie et notre intellect s'est éveillé à la spiritualité. Notre esprit a commencé à devenir objectif et calme, et nous avons commencé à reconnaître notre vraie nature et celle des phénomènes extérieures du monde. C'est pourquoi le Bouddha a dit qu'à ce stade, nous sommes « entrés dans le fleuve sacré » (V: nhập dòng thánh ou nhập lưu).

  À ce stade, nos pensées sont purifiées, nos paroles sont porteuses de bonté et nous aimons faire de bonnes actions. Les souillures mentales, les vieilles habitudes, les entraves et les tendances sous-jacentes ont commencé à perdre leur énergie nocive, et nous avons donc commencé à générer un bon karma et à transformer notre ancien karma. Nos intuitions spirituelles impliquent encore le langage à ce stade, mais elles se rapportent à des sujets transcendantaux.

  Lorsque nous pratiquons la méditation samadhi, nous activons notre esprit de conscience sans parole qui génère de nouvelles découvertes. C'est ce qu'on appelle la sagesse spontanée. Nous réalisons des choses que nous n'avons jamais connues ou apprises auparavant. C'est ce qu'on appelle la sagesse panna. Les idées que nous obtenons grâce à la méditation anupassana ne sont pas de la sagesse panna car elles manquent encore de créativité et proviennent du fait de suivre l'enseignement du Bouddha.

  La méditation Anupassana est la même pratique que celle que le Bouddha appelait « les trois méthodes d'étude » (V : tam học ou tam tuệ) : étudier (P: suta-maya, V: văn), réfléchir (P: cinta-maya, V : tư) et la pratique (P: bhāvanā-maya, V: tu).

  ## Méditation **Samatha**

  En Pali (et sanskrit), samatha signifie « sérénité », « tranquillité », « calme », « quiétude mentale ». Samatha est souvent utilisé avec bhavana qui signifie « pratique ». Par conséquent, samatha bhavana signifie les techniques pratiques pour atteindre un esprit calme, silencieux et serein.

  Les techniques couramment utilisées pour parvenir à un esprit calme sont des techniques pratiques telles que l'écoute du son de cloche, la relaxation de la langue, la marche méditative, regardant la lumière diffuse, regardant l'obscurité, regardant d'un simple coup d'œil, regardant au loin, regardant l'espace intermédiaire. Les caractéristiques communes de ces techniques sont :

  - Impacte directement sur un ou plusieurs de la vraie nature de la vue, de l'ouïe et du toucher
  - Les objets n'ont pas de contenu et cela aide à garder l'esprit objectif et non attaché
  - Voir, entendre et toucher sans bavardage verbal dans notre mental
  - Le pratiquant doit maintenir et perdurer la conscience non verbale tout le long de la séance de pratique.
   
  Les techniques de méditation samatha sont simples et ont un effet immédiat sur l'esprit. Le maître zen Thích Thông Triệt les a comparés à des "collations" car ils sont faciles à exécuter ; à la « lutte contre les incendies » car ils peuvent rapidement apaiser l'esprit comme les pompiers qui éteignent un incendie ; et aux "nouilles instantanées" car elles peuvent rapidement répondre à un besoin comme les nouilles instantanées peuvent soulager la faim. Lorsque l'état de sérénité et de calme est encore instable et ne dure pas longtemps, nous l'appelons la méditation samatha. Lorsqu'elle est solide, stable et durable, nous l'appelons la méditation samādhi.

  Un élément important de la méditation samatha est « juste savoir » (V : chỉ biết). « Juste savoir » consiste à maintenir le premier éclair de conscience lorsque les sens entrent en contact avec l'objet. C'est la conscience de l'esprit de conscience sans paroles. "Seulement savoir" n'est pas la même chose que "seulement savoir". "Seulement savoir" signifie ne connaître que la tâche que nous accomplissons et ne pas laisser l'esprit vagabonder vers d'autres pensées. « Seulement savoir » nécessite de prêter attention, cela demande un effort pour rester concentré sur la tâche, et donc cela implique la volonté de réaliser et l'ego. D'un autre côté, « juste savoir » est la conscience sans mots. C'est aussi la juste prise de conscience du Noble Octuple Sentier : « prise de conscience sans différenciation », « prise de conscience sans que l'esprit soit agité, désordonné », « prise de conscience sans que l'esprit ne s'attache aux objets des six sens », ou « prise de conscience sans penser au bien ». ou le mal ».

  Un autre élément important de la méditation samatha est de pratiquer toutes les activités quotidiennes. Le bouddhisme appelle cela la pratique dans « les quatre positions » (V : bốn tư thế ou bốn oai nghi), les quatre positions étant marcher, se tenir debout, se coucher et s'asseoir. Lorsque nous pratiquons constamment et régulièrement dans les quatre positions, notre esprit est constamment serein, les bavardages verbaux ne surviennent pas et les six sens ne s'attachent pas aux objets. Lorsque nous pratiquons les quatre positions, nous vivons constamment dans l'ici et maintenant.

  Pratiquer la méditation samatha dans les quatre positions signifie aussi pratiquer dans toutes les circonstances de la vie, en particulier dans les situations où l'on est critiqué, réprimandé, loué, honoré, ou lorsque l'on voit des personnes attirantes. Un Maître Zen a exhorté : « Voir comme un aveugle, entendre comme un sourd » (V: Thấy như mù và nghe như điếc). Voir comme un aveugle, entendre comme un sourd ne veut pas dire ne rien voir, ne rien entendre. Au contraire, cela signifie voir et entendre tout très clairement, mais ne pas réagir à la vue ou au son, ne pas laisser les émotions surgir, et donc pour la personne ordinaire, nous pouvons apparaître comme si nous étions aveugles ou sourds.

  Le Bouddha est appelé le « sage silencieux » (P: muni). "Silencieux" signifie ici que l'esprit est dépourvu de bavardage verbal intérieur, cela ne signifie pas l'absence de mots parlés. La conscience sans paroles est une conscience sans bavardage verbal dans l'esprit. Il se manifeste extérieurement par une attitude calme et sereine. Cela ne signifie pas ne rien dire pendant que l'esprit est inondé de bavardages verbaux. Dans le même ordre d'idées, comparer l'esprit d'une personne éclairée avec l'esprit d'un bébé peut être trompeur. Un bébé ne connaît pas encore les choses du monde et son esprit est innocent et pur. Cependant, les souillures mentales, les vieilles habitudes, les entraves et les tendances sous-jacentes y sommeillent. D'un autre côté, la personne illuminée sait tout très clairement, mais son esprit ne s'y attache pas.

  ## Méditation **Samadhi**

  Il existe plusieurs mots pali et sanskrit décrivant les pratiques de méditation bouddhistes et non bouddhistes pour atteindre l'immobilité et la stabilité de l'esprit. Ceux-ci fusionnent en un seul mot chinois/vietnamien : « định ». Nous utiliserons le mot samadhi tout au long de ce texte. Le Bouddha, parfois, définit l'état de samadhi comme « l'esprit unifié » (P : cetaso-ekodibhava, V : tâm thuần nhất), signifiant « l'esprit dans lequel il n'y a que la conscience et rien d'autre ». Le patriarche Moggaliputta Tissa, qui a présidé le troisième conseil bouddhiste parrainé par le roi Ashoka au troisième siècle avant JC, a défini le samadhi comme «l'esprit à un seul point» (P: citta-ekagatta, V: nhất tâm). Cela a conduit à certaines traductions de samadhi par « concentration » ou « pleine conscience ». Ces traductions ne sont pas cohérentes avec la façon dont le maître zen Thích Thông Triệt considère le samadhi. Maître Thích Thông Triệt définit le Samadhi simplement comme une conscience sans paroles. Cela n'implique pas de prêter attention ou de se concentrer sur un objet. Par conséquent, lorsque nous pratiquons la méditation Samadhi, notre esprit est totalement détendu, ce qui active notre système parasympathique. Ceci, à son tour, réduit le stress et les autres maladies psychosomatiques créées par un esprit perturbé.

  Le Bouddha est passé par quatre étapes de Samadhi au cours de son processus de réalisation spirituelle et d'illumination.

  La première étape est appelée « Samadhi préliminaire » (V : sơ định). Le Bouddha l'appelait « Samadhi avec murmure intérieure et dialogue intérieur » (V : định có tầm có tứ). Le Bouddha a atteint ce stade en disant silencieusement : « Je suis conscient que j'inspire, je suis conscient que j'expire » alors qu'il était assis en méditation. L'objectif de cette étape est "la prise de conscience avec la conversation intérieure". L'effet est de mettre fin à l'habitude de générer des bavardages verbaux intérieurs de l'esprit pensant, de l'intellect et de la conscience. Au cours de cette étape, le Bouddha a éprouvé un sentiment de vitalité, de confort, de sérénité et d'allégresse. La prise de conscience avec le discours intérieur est une étape fondamentale efficace pour faire taire le faux esprit.

  La deuxième étape est appelée par le Bouddha "samādhi sans conversation intérieure ni dialogue intérieur". Au cours de cette étape, il a maintenu une conscience très claire du souffle entrant et sortant, qu'il soit long, court, profond ou superficiel, mais cette conscience s'est produite sans qu'aucun mot ne se produise. C'était une prise de conscience silencieuse. Son esprit est devenu clair, calme et très conscient de toutes les sensations de son corps. Un sentiment de joie et d'exaltation enveloppait tout son corps, mais, comme il le racontait, « des sentiments agréables sont apparus et sont restés en moi, mais ils ne m'ont pas influencé ». Lorsque nous sommes dans un état de samadhi sans conversation intérieure ni dialogue intérieur, le sentiment de paix vient de notre esprit de conscience sans mots, qui génère un flux ininterrompu de conscience sans mots. À l'intérieur de l'esprit, le processus de formation du langage devient complètement silencieux. Ce qui reste est une « conscience de pensée unique » sans mots, qui est un flux ininterrompu et régulier de conscience sans mots.

  La troisième étape du samadhi est appelée par le Bouddha « abandonner l'exaltation, demeurer dans l'équanimité, atteindre une conscience pleine et claire » (V : ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác). Au cours de cette étape, l'esprit du Bouddha n'était plus attaché à aucun sentiment de joie et de plaisir, bien que ce sentiment existait toujours. Il demeurait dans un état d'équanimité, puisque son esprit n'était plus attaché à aucun objet. Il a atteint une "conscience pleine et claire", c'est-à-dire qu'il avait une conscience claire et complète des mondes intérieur et extérieur sans que l'esprit en soit affecté. À ce stade, non seulement le processus de formation du langage mais aussi le processus de formation de la pensée sont devenus silencieux. Cela a été causé par le fait que les sentiments et les sensations s'agrègent et que l'agrégat de perception devient silencieux. Son esprit était tranquille et détaché. À ce stade, sa conscience a pris la qualité d'éveiller une conscience sans paroles.

  La quatrième étape est appelée immobilité samadhi. Au cours de cette étape, l'esprit du Bouddha est resté profondément immobile sans aucune interaction avec les objets. L'énergie de sa conscience cognitive muette transparaissait. Le processus corporel est devenu silencieux, en plus du processus de formation du langage qui avait déjà atteint cet état dans la deuxième étape et du processus de formation de la pensée dans la troisième étape. Le silence du processus corporel est incarné par la respiration qui s'arrête automatiquement à intervalles, un phénomène appelé « respiration pure » (V : tịnh tức). A ce stade, la différenciation entre le sujet qui est conscient et l'objet de la conscience n'existe plus. Ce qui reste est un flux de conscience cognitive sans mots, réel et constant. L'ego s'efface totalement. Dans cet état, de nouvelles et prodigieuses énergies et découvertes ont progressivement émergé dans l'esprit clair et pur du Bouddha.

  Les deux techniques principales pour pratiquer la méditation samadhi sont la Conscience du Souffle et le Sans-Parler. La prise de conscience de la technique du souffle a été utilisée par le Bouddha lorsqu'il a atteint la réalisation spirituelle et l'illumination. La technique "Parle pas" a été développée par Maître Thích Thông Triệt comme un chemin direct pour faire taire le bavardage verbal intérieur. Les deux techniques commencent par l'étape « utiliser le discours intérieur pour faire taire le dialogue intérieur » pour progresser vers la conscience sans mots et enfin vers la conscience cognitive sans mots.

  "Parle pas" est un ordre donné au cerveau pour arrêter le bavardage verbal intérieur. Nous devons pratiquer cette technique assidûment, car notre cerveau a l'habitude bien ancrée, continuellement répétée depuis la naissance, du bavardage verbal. La technique "Parle pas" est une méthode pour entraîner nos cellules cérébrales à acquérir une nouvelle habitude, l'habitude du silence.

  ## Méditation Panna

  La méditation Panna se compose de deux niveaux. Le niveau inférieur est appelé « perspicacité » (P: vipassana, S: vipasyana, V: tuệ minh sát ou tuệ trí). Le niveau supérieur est appelé « sagesse », ou, pour plus de clarté, « sagesse panna » (P: panna, S: prajna, V: huệ bát nhã).

  Lorsque nous étudions et pratiquons l'enseignement du Bouddha, nous acquérons des connaissances. Bien qu'un aperçu soit une forme d'intellect, il est supérieur à l'intellect commun et est souvent appelé intellect transcendantal ou intellect éveillé. Le Bouddha considérait que ceux qui avaient commencé à acquérir des connaissances étaient « entrés dans le courant sacré ». Pour ces personnes, les souillures mentales, les vieilles habitudes, les chaînes et les tendances sous-jacentes ont été isolées et sont incapables de s'élever et de dominer l'esprit. L'esprit est donc purifié. Cependant, les idées proviennent de l'étude et de la pratique de l'enseignement du Bouddha et manquent toujours d'une caractéristique de créativité.

  Lorsque nous pratiquons la méditation samādhi avec la méditation paññā, nous activons notre potentiel d'illumination, et des réalisations de choses que nous n'avions jamais connues auparavant nous viennent soudainement à l'esprit. Ce potentiel d'illumination est une capacité innée de chaque être humain. Lorsque notre conscience cognitive non verbal reste stable pendant de longues périodes, la sagesse spontanée ou la sagesse panna éclate.

  Une technique de méditation panna pour les débutants est la technique « Ne pas étiqueter les objets ». Lorsque nous regardons quelqu'un, notre perspective sur cette personne est souvent déformée par notre subjectivité, nos préjugés, nos opinions fixes, nos préjugés, notre intérêt personnel et nos désirs égoïstes. Lorsque nous regardons une personne sans étiquette, nous la regardons objectivement telle qu'elle est actuellement. De cette façon, nous ne sommes pas affectés par les émotions, n'aimons pas ou n'aimons pas, ou nous sentons tristes, anxieux, craintifs ou en colère. Nous ne sommes pas attachés à l'objet et notre esprit est serein et en paix. Lorsque nous appliquons la technique "Ne pas étiqueter"  les objets, nous utilisons toujours le langage, mais nous avons changé notre perspective de la vie, nous ne nous attachons pas et nous regardons objectivement les choses et les événements tels qu'ils sont actuellement. En progressant plus loin, lorsque nous pratiquons Ne pas étiqueter les objets tout en gardant notre esprit silencieux face aux bavardages verbaux, nous pratiquons les méditations samadhi et panna en conjonction, et nous ferons l'expérience d'idées et de connaissances complètement nouvelles. C'est ce qu'on appelle communément l'intuition.

  ## Conclusion

  Dans ce texte, nous avons couvert les quatre pratiques de méditation que les pratiquants du cours de méditation fondamentale doivent apprendre et pratiquer. Dans des cours plus avancés, nous aborderons des sujets plus transcendants qui sont au cœur de l'école Panna du bouddhisme.

  <center>Fin</center>

  https://tanhkhong.org/a3175/eng067-four-buddhist-meditation-practices


title: La bio-rétroaction dans le Zen
created: 2022-08-15 16:25:57.168084
edited: 2022-10-14 21:28:13.327399
topic_id: enseignement
tag: deBase
author: Như Lưu
status: brouillon
creator: phuoc
editor: chi
body:
  <p class="well">
  Cet article est un résumé introductif des enseignements du Maître Zen Thích Thông Triệt sur le sujet, principalement basé sur l'enseignement oral du Maître Zen Bhikkhuni Thích Nữ Triệt Như donné pour le Cours de Méditation Fondamentale. Pour une compréhension approfondie et complète, le lecteur est encouragé à assister au programme d'enseignement complet de neuf séminaires et à lire les écrits de Maître Thích Thông Triệt qui sont progressivement traduits en anglais.
  </p>

  ## Sommaire

  Une pratique de méditation correcte déclenche une réaction en chaîne bénéfique de l'esprit de conscience sans paroles au système nerveux central, au système nerveux parasympathique et au système endocrinien. Le résultat est un corps sain, un esprit paisible, un corps et un esprit en harmonie, la sagesse spirituelle jaillissant et la bienveillance, la compassion, la joie empathique et l'équanimité émergeant. D'autre part, lorsque nous pratiquons la méditation de manière incorrecte, nous utilisons la connaissance verbale qui vient de l'esprit pensant, de l'intellect et de la conscience. Dans le cadre de ce processus, nous différencions, comparons, faisons un effort, prêtons attention, ressentons des émotions et nous attachons. Cela impacte le système nerveux central, le système nerveux sympathique et le système endocrinien. Les fonctions corporelles sont perturbées, l'esprit devient anxieux et confus, la sagesse spirituelle n'éclate pas et la bienveillance, la compassion, la joie empathique et l'équanimité ne se développent pas.

  ## Relation entre l'esprit éveillé, les enseignements spirituels et le cerveau

  Lorsque nous pratiquons la méditation, notre cerveau réagit aux signaux de l'esprit et, à son tour, le cerveau a un impact sur le corps. Nous commençons notre pratique de la méditation avec une intention, par exemple en nous disant : « Je vais pratiquer la vision ultime. Je vais commencer ma marche méditative. Je ferai ma méditation assise ». Nous utilisons notre esprit pour énoncer une intention de pratiquer, ou plus précisément, nous utilisons notre intellect éveillé pour commencer notre pratique de la méditation. Lorsque notre intellect est éveillé à la spiritualité, nous ressentons la motivation de pratiquer régulièrement la méditation et voulons persévérer dans la pratique même si nous pouvons initialement rencontrer quelques difficultés. Lorsque nous pratiquons, nous déterminons également quelle méthode et quelle méthode nous suivons. Nous choisissons la bonne méthode, la bonne technique. C'est pourquoi l'intellect éveillé joue un rôle très important.

  Nous avons choisi de suivre le chemin tracé par le Bouddha. Le Bouddha nous a enseigné quatre pratiques de méditation : la méditation anupassanā, la méditation samatha, la méditation samādhi et la méditation paññā. Les techniques et les actions pratiques que nous utilisons - comme détendre la langue, regarder de manière spécifique, écouter la cloche, respirer par le nez - ont toutes un impact sur le cerveau. Si nous maintenons notre conscience sans mots, nous activons l'esprit de conscience sans mots situé dans l'hémisphère arrière gauche du cerveau. Dans cette zone se situent la vision ultime dans le lobe occipital, le toucher ultime dans le lobe pariétal et l'audition ultime dans le lobe temporal. Il existe également une cognition ultime située près du lobe pariétal.

  Dans le même temps, des signaux centripètes et centrifuges sont échangés avec le système limbique.

  ## Le système limbique

  La plus grande structure cérébrale du système limbique est le thalamus. La fonction principale du thalamus est de recevoir les signaux des organes sensoriels et de les distribuer à d'autres zones du cerveau pour traitement. Par exemple, lorsque nous voyons dans la conscience sans paroles, le signal est transmis par le thalamus à la vision ultime. Lorsque nous entendons dans une conscience sans paroles, le thalamus transmet le signal à l'audition ultime. Lorsque les émotions sont impliquées dans notre perception, le thalamus envoie des signaux aux zones de la mémoire de travail et de la mémoire à long terme situées dans le cortex préfrontal.

  Sous le thalamus se trouve l'hypothalamus. L'hypothalamus remplit une fonction très importante car c'est là que se forment nos états d'esprit tels que la tranquillité, la colère, la tristesse, le chagrin, l'envie, le dégoût, la cupidité etc.

  Le rôle de l'hypothalamus dans notre physiologie est de maintenir l'homéostasie. Il relie le système nerveux et le système endocrinien. Il sécrète des neurohormones qui agissent pour réguler à la hausse ou à la baisse la libération d'autres hormones. Il est également étroitement lié au système nerveux automatique.

  Le système endocrinien est composé de deux types de glandes, celles situées à l'intérieur du cerveau et celles situées dans le corps. À l'intérieur du cerveau se trouvent trois glandes endocrines : la glande pinéale, l'hypothalamus et l'hypophyse. Lorsque nous pratiquons la technique de regarder la lumière du soleil, le signal arrive au thalamus puis à la glande pinéale. La glande pinéale libère alors l'hormone mélatonine.

  L'hypothalamus est lui-même une glande endocrine importante et est souvent appelé la glande maîtresse. Il sécrète plusieurs hormones dont la mélatonine. Lorsque nous pratiquons la technique de regarder l'obscurité, le signal va à l'hypothalamus. Là, il active la sécrétion de mélatonine, qui aide à soulager l'insomnie, à prévenir les tumeurs (surtout au niveau de la poitrine et du cerveau) et à renforcer le système immunitaire.

  Immédiatement en dessous de l'hypothalamus se trouve la glande pituitaire. Il aide à transmettre les signaux de l'hypothalamus aux autres glandes endocrines.

  À l'intérieur du corps, il y a un certain nombre de glandes endocrines telles que la glande thyroïde, la glande parathyroïde, le thymus (qui contrôle le système immunitaire), les glandes surrénales, le pancréas, les glandes reproductrices, les glandes salivaires, etc.

  Font également partie du système limbique des structures de mémoire, en particulier l'hippocampe impliqué dans la mémoire à long terme et l'amygdale dans la mémoire émotionnelle. La mémoire à long terme stocke tout ce qui concerne les événements que nous avons vécus dans le passé. La mémoire émotionnelle stocke les émotions négatives passées comme la peur et la haine, ainsi que des émotions plus positives comme le plaisir et la passion. En particulier, il stocke les émotions fortes et violentes comme la jalousie, la haine ou ce que le bouddhisme appelle les tendances sous-jacentes. Il peut déclencher des réactions instinctives et explosives comme sortir une arme à feu pour tirer sur un ennemi sans prendre le temps de penser aux conséquences. L'amygdale est une petite structure en forme d'amande. C'est là que les actions émotionnelles prennent naissance ; c'est là que le mauvais karma est généré.

  Une autre forme de mémoire est la mémoire de travail située dans le lobe frontal du cerveau. C'est là que les images, les sons, les nombres, les concepts et les mots sont conservés dans notre conscience pendant une courte période de temps pour nous permettre d'effectuer certaines tâches. Par exemple, lorsque nous voulons composer un numéro de téléphone, les chiffres sont remontés dans la mémoire de travail pour nous permettre d'effectuer la tâche. De même, lorsque nous effectuons des calculs mentaux, nous gardons tous les nombres, les résultats intermédiaires et les processus de calcul dans la mémoire de travail.

  Tout ce que nous faisons, disons, pensons, percevons et ressentons dans notre vie quotidienne est automatiquement stocké en mémoire.

  ## Esprit de conscience sans mots

  Lorsque nous pratiquons correctement la méditation, nous expérimentons l'harmonie dans notre corps et notre esprit, ainsi que la sagesse spirituelle. Cette sagesse spontanée provient du potentiel d'illumination qui est inné dans notre esprit de conscience sans paroles. Cela ne vient pas de l'apprentissage de l'esprit pensant, de l'intellect et de la conscience, qui sont situés dans le cortex préfrontal et constituent ensemble l'esprit du monde. L'objectif de la méditation est de rester dans la conscience sans mots afin que notre esprit de conscience sans mots soit activé. L'esprit de conscience sans paroles aura alors des effets merveilleux sur notre corps, notre esprit et notre sagesse spirituelle.

  L'esprit de conscience sans mots est situé dans l'hémisphère arrière gauche du cerveau. Il a la faculté d'appréhender tous les stimuli perçus par les sens sans être influencé par les émotions et l'ego. Lorsque la conscience sans paroles est présente, l'esprit du praticien de la méditation devient paisible, pur, tranquille et serein. Les émotions sont absentes et l'intellect n'est pas déformé. La conscience sans paroles a également un effet sur le cortex, l'hypothalamus et la glande pituitaire. L'hypothalamus active le système parasympathique et, à travers l'hypophyse, affecte le système endocrinien. Ensemble, ces systèmes libèrent des substances biochimiques qui se traduisent par un corps sain et un esprit paisible.

  L'esprit de conscience sans mots joue un rôle essentiel dans la résolution des maladies psychosomatiques. Lorsque nous vivons dans une conscience sans paroles, nous sommes libérés du stress, de l'anxiété, de la colère, de la peur et de l'envie qui accompagnent l'attachement aux objets. Nous faisons l'expérience d'une conscience claire de ce qui se passe sans être pris dans la pensée dualiste de l'amour et de la haine, du bien et du mal, du mal et de la vertu.

  ## Effet physiologique d'une pratique de méditation correcte : l'axe de la conscience muette - système limbique - hypothalamus - système parasympathique - système endocrinien - tronc cérébral

  Lorsque nous pratiquons la méditation, un signal est envoyé au système limbique. Lorsqu'il atteint l'hypothalamus, il active le système nerveux autonome. Ce système a des nerfs qui se connectent à nos organes internes et les influencent. Il est appelé autonome car il agit en grande partie inconsciemment et régule les fonctions corporelles sous la direction de l'hypothalamus.
  Le système nerveux autonome a deux branches : le système nerveux sympathique et le système nerveux parasympathique.
  Lorsque nous pratiquons la méditation correctement, nous détendons d'abord l'esprit ou détendons nos pensées. C'est un facteur important dans le démarrage du processus de biofeedback qui aide à résoudre nos maladies psychosomatiques. Ensuite, et plus important encore, nous devons maintenir notre conscience sans paroles car cela activera le système nerveux parasympathique. L'extrémité du système nerveux parasympathique libère le neurotransmetteur acétylcholine qui déclenche un certain nombre d'actions du système endocrinien. Par exemple, la libération d'insuline par le pancréas s'équilibre, ce qui aide à réguler la quantité de glucose dans le sang en permettant aux cellules d'absorber le glucose et en stockant tout excès de glucose dans les tissus pour une utilisation future. L'hypothalamus active également le tronc cérébral qui libère de l'acétylcholine, de la sérotonine (comme la glande pinéale), de la mélatonine (comme l'hypothalamus) et surtout de la dopamine. La libération de dopamine nous procure une sensation intrinsèque de plaisir et de motivation non liée à des stimuli externes. Le Bouddha a mentionné un sentiment d'exaltation, de ravissement et de motivation dans les quatre étapes du samādhi qu'il a expérimentées menant à l'illumination.

  L'acétylcholine nous donne une sensation de légèreté et de vigilance. Il régule également notre tension artérielle, nous aide à nous sentir éveillés, améliore notre mémoire et notre apprentissage, et développe nos capacités cognitives. Lorsque le corps se sent à l'aise, nous développons une sensation de sérénité. Le bien-être physique dans le corps et le sentiment de sérénité de l'esprit, ainsi que l'impact positif de la dopamine, se traduisent par un état permanent de joie et de tranquillité.
  La mélatonine est une hormone qui régule l'horloge biologique de notre cerveau. Il régule nos états de sommeil et d'éveil et aide à guérir l'insomnie et à prévenir le cancer. Il contribue à réguler notre tension artérielle et à prévenir les maladies cardiovasculaires, les caillots sanguins dans le cerveau et les cataractes. La mélatonine contribue également à renforcer le système auto-immun, à améliorer la mémoire et à ralentir l'apparition de la maladie d'Alzheimer. La mélatonine est sécrétée par la glande pinéale et l'hypothalamus.

  Lorsque nous pratiquons correctement la méditation, l'hypothalamus libère de l'acétylcholine et de la mélatonine en fonction de la technique et des gestes pratiques que nous utilisons. Ces substances biochimiques produites dans le cerveau affectent nos organes internes. Lorsque le système parasympathique est activé, notre système cardiovasculaire est régulé, notre fréquence cardiaque est stable, notre tension artérielle se normalise, notre glycémie est équilibrée et notre système digestif fonctionne de manière optimale. Il en résulte un corps sain et équilibré.
  La sérotonine est un important neurotransmetteur produit dans la glande pinéale. Il aide à améliorer notre santé et notre endurance, à maintenir notre homéostasie veille/sommeil, à atténuer la dépression, à procurer un sentiment de satiété, à réguler le stress mental et les anxiétés et à réduire les maux de tête.

  Si nous pratiquons la méditation depuis longtemps, mais que nous nous trouvons souvent de mauvaise humeur et que nous ne ressentons pas la bienveillance, la compassion, la joie empathique et l'équanimité, nous devons être conscients que nous pratiquons de manière incorrecte et activons le système nerveux sympathique. Le système nerveux sympathique sécrète la norépinéphrine biochimique qui affecte négativement le cœur, le système vasculaire et d'autres organes internes tels que l'estomac, le foie et les reins. Cela est dû au lien entre le système nerveux sympathique et le système endocrinien qui affecte directement les organes internes. Par exemple, la médullaire interne des glandes surrénales produira plus d'épinéphrine et de noradrénaline, tandis que leur cortex externe produira du cortisol et le pancréas produira du glucagon. Ces produits biochimiques, lorsqu'ils sont produits en quantité excessive, affectent négativement nos organes internes. Ils sont libérés lorsque nous ressentons des émotions telles que la tristesse, le désespoir, l'anxiété et la peur, qui proviennent de l'attachement de l'esprit aux objets. Une autre cause qui conduit à leur libération est la pratique incorrecte de la méditation. Des techniques telles que la concentration, l'autosuggestion et l'effort excessif conduisent à des maladies mentales et psychosomatiques.

  C'est l'esprit qui crée des maladies dans le corps par la libération de substances biochimiques par le système nerveux sympathique et le système endocrinien. Cet esprit est le faux esprit qui est dominé par l'ego, avec sa focalisation sur "moi" et "mien". D'autre part, l'esprit de conscience sans mots n'est pas influencé par les émotions et l'ego. En lui, il n'y a qu'un flux de conscience sans mots. Le bouddhisme zen lui donne une pseudo-entité et l'appelle "le patron" ou le "vrai moi". Lorsque ce flux de conscience sans paroles est présent, l'hypothalamus active le système nerveux parasympathique, qui sécrète de l'acétylcholine. Ceci, à son tour, conduit à la libération d'un certain nombre de substances biochimiques bénéfiques, telles que la sérotonine et la mélatonine de la glande pinéale, et l'acétylcholine, la sérotonine, la mélatonine et la dopamine du tronc cérébral.
  Le processus de biofeedback est une boucle fermée. Lorsque notre intellect est éveillé à la spiritualité, nous commençons à pratiquer correctement la méditation, ce qui active le système nerveux parasympathique et le système endocrinien. Ces systèmes libèrent des substances biochimiques qui régulent les fonctions corporelles et se traduisent par un corps sain. L'esprit perçoit le bien-être du corps et fait l'expérience de la paix et de l'harmonie. Ceci, à son tour, fournit la rétroaction qui motive la poursuite de la pratique.


  ## Pratique de méditation correcte, sagesse spirituelle et les quatre états incommensurables

  Lorsque nous pratiquons correctement la méditation, nous activons l'un des quatre éléments de l'esprit de conscience sans paroles - la vue ultime, l'ouïe ultime, le toucher ultime et la cognition ultime - et, par conséquent, la sagesse spirituelle éclate. Le mot «spirituel» signifie qu'il se rapporte à l'esprit de conscience sans mots ou à la conscience cognitive sans mots. La sagesse spirituelle est la sagesse transcendantale, au-delà de la sagesse ordinaire, qui éclate lorsque nous pratiquons avec succès la méditation. Il en résulte des idées nouvelles et créatives similaires aux réalisations vécues par le Bouddha.
  La sagesse spirituelle diffère de la connaissance matérielle. La connaissance du monde est apprise à l'école et à partir des expériences de la vie. Nous utilisons notre esprit pensant, notre intellect et notre conscience pour apprendre, nous souvenir et l'exprimer. Cependant, cette connaissance s'accompagne souvent de stress mental, de tristesse, d'anxiété et de chagrin.
  D'autre part, lorsque nous activons les quatre éléments de notre esprit de conscience sans paroles, notre nature de bouddha, qui est notre potentiel d'illumination, émerge progressivement. Cette émergence est causée par notre conscience sans paroles. Cette prise de conscience ne vient pas de l'apprentissage ou des expériences. Ce n'est pas vieux et périmé, mais c'est nouveau et créatif. Lorsqu'elle est présente, des réalisations entièrement nouvelles surgissent. Ils viennent de notre nature de bouddha ou de notre sagesse paññā.
  La sagesse spirituelle se manifeste sous plusieurs formes. Au premier niveau, c'est l'intuition, qui est une connaissance directe, immédiate qui se produit sans pensée, différenciation ou raisonnement. Lorsque notre intuition est plus nette, elle devient une intuition transcendantale capable de voir dans le futur et à travers l'espace.

  De plus, c'est la compassion qui émergera en premier, suivie de la bienveillance, de la joie empathique et de l'équanimité. Ces quatre vertus se développent progressivement pour devenir incommensurables et infinies, et sont appelées les Quatre États Incommensurables. Ils n'ont pas de frontières ou de conditions et ne sont pas soumis à la pensée. La bienveillance et la compassion dans leur signification mondaine ont des limites, des conditions et des frontières, car elles impliquent toujours la réflexion et la différenciation. Les quatre états incommensurables rayonnent dans l'aura qui entoure le pratiquant. Toute personne s'approchant d'une telle personne ressentira un sentiment de tranquillité et de sérénité.

  La bienveillance est le sentiment d'amour bienveillant, d'amitié, de bienveillance et de tolérance envers les autres. La compassion est le sentiment de profonde sympathie pour les autres, accompagné d'un fort désir d'aider. La joie empathique est le sentiment de joie et de bonheur résultant de voir la joie et le bonheur chez les autres. L'équanimité est le sentiment de paix, de tranquillité, d'égalité d'esprit, d'impartialité, de ne pas être attiré et de ne pas repousser face à des objets ou des événements, des gains ou des pertes, l'honneur ou le déshonneur, la louange ou le blâme, le plaisir ou le chagrin.

  La sagesse paññā spontanée apporte aussi l'éloquence. La personne est soudainement capable de parler couramment, de comprendre clairement chaque mot et chaque phrase et peut exposer le dhamma sans aucun obstacle.

  Une pratique de méditation correcte a des effets physiques et physiologiques sur l'esprit et le corps qui les maintiennent en bonne santé, en harmonie et exempts de maladies. Lorsque l'esprit suit le bon enseignement et applique la bonne technique, cela affecte le cerveau et, à travers lui, tout le corps. Un corps sain, à son tour, se traduit par un esprit paisible. Cela représente l'interaction mutuelle entre, d'une part, l'esprit, l'enseignement, la technique et le cerveau et, d'autre part, le corps, l'esprit et la sagesse spirituelle.

  ## Schéma récapitulatif du processus de biofeedback en méditation

  <center>![" Biofeedback "](https://tanhkhong.org/images/file/YcgneFtG2ggBAOQo/w437/hdshtt-2.jpg)</center>


  ## Pratique de méditation incorrecte

  Nous pratiquons la méditation de manière incorrecte lorsque nous utilisons notre esprit pensant, notre intellect ou notre conscience, ou en d'autres termes la connaissance verbale, située dans le cortex préfrontal. Le cortex préfrontal est activé lorsque nous utilisons l'une des techniques suivantes : concentration, imagination, autosuggestion, parler silencieusement dans l'esprit, faire un effort, ne pas se détendre. Lorsque nous pratiquons de manière incorrecte, un signal est envoyé au système limbique en commençant par l'hypothalamus, puis au système nerveux autonome. Mais avec une pratique incorrecte, le système nerveux sympathique est activé à la place du système nerveux parasympathique.

  L'extrémité du système nerveux sympathique libère la noradrénaline biochimique qui a pour effet d'augmenter la tension artérielle. Lorsque la noradrénaline atteint le système endocrinien, elle génère une réaction dans les glandes surrénales situées au sommet des reins. Là, la médulla interne de la glande surrénale libère de l'épinéphrine, qui a pour effet d'augmenter le taux de sucre dans le sang, ainsi que de la norépinéphrine, bien qu'en quantité moindre que l'épinéphrine. Ces deux hormones contribuent à la libération d'acides gras qui peuvent entraîner l'obésité.

  Lorsque l'épinéphrine est libérée en quantité excessive, le cortex supérieur des glandes surrénales libère du cortisol. Le cortisol, lorsqu'il est en faible quantité, renforce le système immunitaire, mais il a l'effet inverse lorsqu'il est en quantité excessive. Lorsqu'il est en quantité excessive, il suit le flux sanguin pour atteindre le cerveau, et là, il endommage les cellules de l'hippocampe, entraînant une perte de mémoire.

  Lorsque la noradrénaline atteint le pancréas, elle déclenche la libération de glucagon qui a pour effet de transformer le glycogène des tissus en sucre dans le sang. Le glucagon et l'insuline ont des effets opposés. L'insuline facilite le transfert du glucose dans le sang vers le glycogène dans les tissus, tandis que le glucagon facilite la libération du glycogène dans le sucre.

  Lorsque la norépinéphrine atteint le tronc cérébral, elle déclenche une nouvelle libération d'épinéphrine et de noradrénaline par le tronc cérébral. Des niveaux excessifs de norépinéphrine augmentent la tension artérielle et des niveaux excessifs d'épinéphrine augmentent la glycémie. Le résultat est une augmentation des acides gras, des risques accrus d'obésité, une perte de mémoire et un risque accru de diabète. Des niveaux excessifs de norépinéphrine et d'épinéphrine ont également des effets néfastes sur les organes internes, affaiblissant le foie et les reins, et perturbant le rythme cardiaque et le système digestif, entraînant constipation ou diarrhée.

  Ce sont des maladies psychosomatiques causées par un esprit perturbé. La cause de l'esprit perturbé vient du faux esprit, composé de l'esprit pensant, de l'intellect et de la conscience, qui implique toujours l'attachement, le désir insatisfait et le chagrin. L'anxiété augmente encore lorsque le pratiquant sent que la pratique de la méditation n'apporte pas les résultats escomptés. Les maladies psychosomatiques sont toutes liées. Lorsque nous utilisons notre savoir verbal à travers le faux esprit sous l'influence des émotions, nous éprouvons souvent les maladies psychosomatiques suivantes : hypertension artérielle, taux élevé de cholestérol, taux élevé de glucose dans le sang, oubli, problèmes digestifs, ulcères d'estomac, troubles du sommeil, insomnie, rythme cardiaque irrégulier, problèmes de foie, allergies, reins faibles, délires, etc.

  Lorsque notre esprit matériel est en opération, la sagesse spirituelle ne peut pas émerger. L'esprit mondain n'apporte jamais de nouvelles idées, ni la bienveillance, la compassion, la joie empathique et l'équanimité. C'est ce que les gens ordinaires considèrent comme la folie chez les praticiens de la méditation qui suivent une pratique incorrecte.

  ## Activité excessive du cortex préfrontal, émotions négatives et maladies psychosomatiques

  Les personnes vivant dans le monde sont souvent très occupées par leur travail ou leurs affaires, ou ont du mal à joindre les deux bouts. Leur esprit est souvent agité, leur cortex préfrontal est en surcharge et ils ressentent souvent du stress, des irritations, des frustrations, de l'anxiété et du chagrin. Dans leur cas, l'impact sur le corps est similaire à celui d'une pratique de méditation incorrecte. Le système sympathique est suractivé et des substances biochimiques nocives sont sécrétées en quantité excessive. Cela entraîne du stress et des maladies telles que le cancer. La vie moderne est plus stressante que la vie d'autrefois et le système sympathique est suractivé car il est bombardé à plusieurs reprises par de fortes émotions. En conséquence, plus de personnes sont maintenant touchées par des maladies psychosomatiques qu'auparavant, lorsque la vie était plus tranquille et que le système nerveux sympathique et le système nerveux parasympathique étaient plus en harmonie. Le système nerveux sympathique ne cause pas de dommages par lui-même. Le système nerveux sympathique et le système nerveux parasympathique se complètent et lorsqu'ils sont en équilibre, l'individu est en bonne santé.

  ## Conclusion

  La méditation aide à apporter un certain nombre d'avantages tangibles à l'esprit, au corps et au développement spirituel du praticien :

  - transformer l'esprit
  - améliorer la santé physique et mentale
  - équilibrer et harmoniser le corps et l'esprit
  - favoriser l'harmonie entre le praticien et l'environnement qui l'entoure
  - développer la sagesse spirituelle

  Ces avantages sont basés sur le processus de biofeedback impliqué dans la méditation. Le praticien doit comprendre ce processus afin de bien progresser dans la méditation et de progresser davantage sur le chemin spirituel.

  <center>Fin</center>


title: Đạo Phật và Khoa Học
created: 2022-08-17 16:24:41.671604
edited: 2022-09-22 14:55:25.880875
topic_id: tu_hoc
tag: KhoaHoc
author: Tuệ Chiếu
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="well">
  Lời ngõ: bài Pháp này được chép lại dưới dạng văn xuôi nên có thể bị sai xót. Tuệ Chiếu.
  </p>

  Muốn chuyển nghiệp thì phải dụng công tu Thiền (Định hay Huệ). Nếu cầu vào một Đấng Thần Linh nào là mê tín. Đức Phật không có cầu nguyện ai hết. Qua bài **Lý Duyên Khởi**, khi Đức Phật thành đạo đã nhận ra rằng con người là sự kết hợp của 5 thành phần gọi là 5 uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành và thức. Qua Lý Nhân Duyên, Đức Phật cũng dạy rằng vũ trụ này không do Thượng Đế tạo ra; cũng vậy không có một linh hồn trường cửu trong con người. Ngay cả cái thế giới, Thần Linh và Thượng Đế đó cũng phải sanh diệt và phải trở lại thành người để tu tập đến giải thoát tối hậu. 

  Dựa trên cơ sở đó chúng ta nhận thấy Đạo Phật là một Khoa Học. Ngay cả từ ngữ Đạo Phật đã nói lên tinh thần khoa học rồi. Chữ Buddhism gồm từ Buddhi nghĩa là cái Biết. Cái biết này là cái biết bằng trí tuệ. Nên Buddhism là một Đạo giúp con người có cái biết bằng trí tuệ mà biết bằng trí tuệ là biết bằng tinh thần khoa học. Nên Đạo Phật là **Đạo đến để mà thấy, thấy để mà biết, biết để mà tin**. Chứ Đạo Phật không đòi hỏi phải có lòng tin trước. Do đó Đạo Phật là đạo của trí tuệ và trí tuệ này đưa đến giác ngộ. Chứ không phải trí tuệ để tiêu diệt lẫn nhau. Trí tuệ này nằm trong cơ chế của chân tâm, tánh giác mà các cơ chế này lại nằm ở vùng Precuneus trong não bộ. Như vậy, Đạo Phật gắn liền với khoa học. 

  Ngày xưa, người ta quan niệm rằng tôn giáo là con chim chỉ có một cánh. Muốn có được hai cánh thì phải đưa thêm khoa học vào. Tôn giáo mà thiếu khoa học thì không thể bay xa được mà chỉ đưa con người đến tranh chấp, khổ sở vì do mê tín nên dễ bị lường gạt bởi các vị Thầy hay Giáo Chủ. Có vị Bà La Môn đến hỏi Đức Phật vì sao không tin có Thượng Đế. Đức Phật hỏi lại rằng **Ông có thấy Thượng Đế không?** Ba của ông có thấy Thượng Đế không? Ông Nội của Ông có thấy Thượng Đế không? Tất cả câu trả lời đều là không thế thì tại sao Ông lại tin có Thượng Đế? Thêm nữa, Đức Phật hỏi Ông muốn qua bên kia bờ sông có thể cầu Thượng Đế được chăng hay là phải mướn đò để chở sang? Vị Bà La Môn trả lời là phải nhờ đò chở sang chứ không thể nào cầu Thượng Đế được. Điều này cho thấy Đạo Phật là một khoa học. Có lần, (khoảng 2006 hay 2007) Đức Giáo Hoàng có nói về *Đạo Phật là Đạo Vô Thần*. Vô Thần ở đây có nghĩa là không tin vào Thượng Đế tạo ra vũ trụ này mà tất cả đều do nhân duyên mà hợp thành và phải chịu sự biến dịch. Đạo Phật tự nó đã là một khoa học nên chính vì thế mà chủ đề hôm nay là Đạo Phật và Khoa học.

  Như đã nói ở trên Đạo Phật chính nó là một Khoa Học nên không cần phải dùng Khoa Học để chứng minh tính khoa học của nó. Trên tinh thần đến để mà thấy, thấy để mà biết, biết để mà tin đã là khoa học rồi. Trong *Kinh Đại Bát Niết Bàn*, Đức Phật có dạy 4 điều tham chiếu lớn là:

  1. *Không vội tin dù người đó nói rằng đã nghe lời Phật giảng dạy.*

  2. *Không vội tin dù người đó là một vị Đại Trưởng Lão.*

  3. *Không vội tin dù người đó có nhiều đồ chúng.*

  4. *Không vội tin dù người đó giảng dạy hay.*

  **Chỉ tin khi đem những điều được nghe về so sánh và đối chiếu lại với những lời Phật dạy**. Nếu đúng thì mới tin. Đây nói lên tinh thần khoa học của Đạo Phật. Đến khi Phật nhập diệt, Vua A Xà Thế có hỏi là khi Phật nhập diệt rồi thì tin vào ai? Ngài A Nan trả lời là đã có Pháp. Chính vì thế sau này có từ Pháp Thân. Pháp đây chính là lời Phật dạy. Nếu chúng ta đi đúng theo con đường của Phật thì chính là con đường giác ngộ và giải thoát. 

  Đạo Phật cũng chính là một khoa học vì do chính Đức Phật thực hành được qua hai tiến trình. Tiến trình thứ nhất là **Định để vào Tâm Tatha**. Từ Tâm Tatha Đức Phật nhận ra được Ba Minh. Và cũng từ Tâm Tatha, Đức Phật **nhận ra chân tánh của hiện tượng thế gian** chứ Ngài không cầu vào ai. Khi nhận ra chân tánh của hiện tượng thế gian thì Ngài trở thành một vị Phật lịch sử. Còn khi nhận ra Ba Minh thì mới đắc quả A La Hán thôi. Cả hai đều được nhận ra từ Tâm Tatha. Tâm Tatha chính lại là nhận thức của chúng ta trong vùng Precuneus. 

  Muốn theo con đường của Đức Phật chúng ta phải biết nguyên tắc phản xạ giác quan và phản xạ thụ động. Bằng phản xạ giác quan thì phải biết **dùng giác quan để đến vùng Hậu Hồi Đai bằng pháp “Không Nói”**. Vùng Hồi Đai là cơ chế của Tưởng. Do đó khi nói Đạo Phật là một khoa học cũng đồng nghĩa với việc Đức Phật đã có kinh nghiệm giác ngộ mà hai phần quan trọng là: biết được đầu mối của luân hồi sanh tử là do lậu hoặc/tập khí, kiết sử và tùy miên do dùng tiền trán để tiếp thu qua cuộc sống hằng ngày và ghi lại trong não bộ; phần thứ hai là sử dụng phần phía sau bán cầu não trái. Nơi này không có lậu hoặc hay tập khí gì cả; mà muốn vào được đây phải biết dùng kỹ thuật “Không Nói”. Thêm nữa, Einstein đã đề cao Đạo Phật khi nói rằng nếu phải theo một tôn giáo nào thì Ông sẽ theo Đạo Phật vì, theo ông Đạo, Phật mang tính chất khoa học nhưng Ông lại không giải thích tiếp lý do. 

  Trở lại, Đạo Phật là một Khoa Học vì chúng ta thực hành theo lời Phật dạy từ các lớp Căn Bản đến các lớp Bát Nhã qua phản xạ giác quan và phản xạ thụ động chớ tuyệt đối không cầu xin ai cả. Đó chính là thực hành trên tinh thần khoa học. Muốn có kinh nghiệm được thì phải thực hành vào vùng sau bán cầu não trái để khai triển tiềm năng nằm ở bên trong vùng Hậu Hồi Đai. Tiền Hồi Đai liên hệ đến 3 vùng là Ý Căn, Ý Thức và Trí Năng. Vùng Hậu Hồi Đai cũng liên hệ đến 3 vùng khác; đó là 3 Tánh: Thấy, Nghe và Xúc Chạm. Ba Tánh đó liên hệ đến từ ngữ Tánh Giác. Do đó muốn vào nơi tối hậu của Đạo Phật là Tâm Tatha thì phải áp dụng kỹ thuật “Không Nói” qua 3 tiến trình mà ai cũng có thể kinh nghiệm được như nhau nếu theo đúng phương pháp chỉ dạy chứ không phải cho riêng cá nhân nào. Đây chính là kinh nghiệm của Tâm Linh.

  Đạo Phật không phải là tôn giáo vì chính nó là một tiến trình thành đạo mà Đức Phật đã chứng nghiệm được. Những điều mà Đức Phật đã dạy mãi sau này mới kiểm chứng được bằng khoa học chẳng hạn như các giải thiên hà. Thêm nữa khi nói đã vào được Tâm Tatha nhưng Tâm Tatha nằm ở đâu? Phải nhờ khoa học mới biết được Tâm Tatha nằm ở giữa não trong vùng Precuneus. Thí dụ như trong Kinh Bahiya:

  <center>
  *Trong cái thấy chỉ là cái thấy, không có Ông trong đó.*  
  *Trong cái nghe chỉ là cái nghe, không có Ông trong đó.*  
  *Trong cái thọ tưởng chỉ là cái thọ tưởng, không có Ông trong đó.*  
  *Trong cái thức tri chỉ là cái thức tri, cũng không có Ông trong đó.*  
  </center> 

  Tất cả đều *không có Ông trong đó*. Nhờ khoa học nên biết rằng trong vùng Precuneus chỉ có cái biết mà không có ai trong đó cả. Phật nói rõ ràng có 4 tánh: 3 Tánh đầu thuộc cơ chế của Boddhita (Chân tâm) còn cơ chế thứ tư thuộc về cơ chế của Buddhata tức là Phật Tánh. Do đó trong cơ chế của Precuneus, Thầy chia ra 2 nhóm Tánh: tánh thứ nhất là Boddhita và tánh thứ hai là Buddhata. 

  <p align="center"><img src="https://lecerveau.mcgill.ca/flash/i/i_12/i_12_cr/i_12_cr_con/i_12_cr_con_1d.jpg" alt="Vùng Precuneus" /></p>

  Ngày nay khi học Thiền hay Đạo Phật phải biết kết hợp với khoa học để đối chiếu với lời Phật dạy. Chính Đạo Phật là Khoa Học Tâm Linh Thực Nghiệm. Thực nghiệm là vì chính Đức Phật đã thực hành. Do đó đi theo con đường của Đức Phật, chúng ta cũng phải thực hành mới có kinh nghiệm được. Chính do thực hành mà lời Phật dạy mới có giá trị đến bây giờ. Nhờ đối chiếu với khoa học não bộ ta sẽ hiểu rõ Kinh Bahiya. Tương tự trong **Phẩm Bồ Đề**: *đến nơi không trời, không đất, không mây, không trăng, không sao, không người ta, không cây, không mưa, không gió... thì sẽ giác ngộ giải thoát*. Nếu không có khoa học não bộ thì ta sẽ không biết được vùng này là vùng nào. Nếu mà dùng Trí Năng vẽ vời, suy luận dán nhãn thêm thì sẽ bị kẹt mãi. Do đó nếu biết cách thực hành để đến vùng Precuneus thì sẽ đến đúng nơi chỗ đó. Các nhà khoa học ngày nay đã xác định vùng này gồm có hai chức năng: *một là cái biết không lời, hai là tự biết mà cao nhất là nhận thức biết không lời*. Như vậy, Phật giáo là một Khoa Học Tâm Linh Thực Nghiệm. Tâm đây chính là Tâm Tatha hay là Tâm Như chứ không phải là Tâm mê tín dị đoan, tin tưởng vào Thần Linh hay bùa chú. Tâm Linh chính là thực tại tối hậu hay là cái Tathata mà tự Đức Phật đã chứng ngộ. Cái Tathata này đòi hỏi phải thực hành mới nhận thức được. Nếu bằng trí năng sắc bén có chỉ ra thì người khác cũng không thể nhận ra được rồi đâm ra nghi ngờ. Tóm lại, phải tự thực hành bằng pháp “Không Nói” qua tiến trình ba bước: **Không Nói, Thầm Nhận Biết Không Nói và Tỉnh Thức Biết Không Nói**.

  Kết luận, Đạo Phật là một khoa học vì ngay từ chữ Buddhism đã có gốc Buddhi là mang tính giác ngộ vì Buddhi nghĩa là tuệ trí; kế đến chính Đức Phật đã thực hành và đạt được giải thoát tối hậu qua 3 hành không động mà có được Định sâu sắc làm đào thải các lậu hoặc, kiết sử tùy miên ngay bên trong não bộ của Ngài; chứ Đức Phật không có cầu nguyện ai cả. Do đó lời dạy của Ngài dù đã hơn 2500 năm vẫn còn giá trị. Còn những điều suy luận dù với trí năng sắc bén cũng bị mai một và đưa đến khổ đau. Do đó **phải biết cách dụng công để đến vùng Precuneus bằng cách cắt đứt mạng lưới của Tưởng** mà đầu mối là cơ chế của Thọ. Tóm lại, tu theo Đạo Phật cần phải có tinh thần khoa học và tự lực để đạt được giải thoát tối hậu.

  **Tuệ Chiếu**  

  Nguồn : [tanhkhong.org](https://tanhkhong.org/a336/dao-phat-va-khoa-hoc), 04/01/2012


title: 2023-05 Tổ chức khoá tu
created: 2022-08-19 16:09:01.340033
edited: 2023-05-16 17:30:30.047076
topic_id: _admin
tag: activities
author: MSParis
status: brouillon
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ## Số người ghi tên học (và ăn):

  - học 3 ngày : 20 người
  - học 2 ngày : 2 người
  - học 1 ngày : 1 người

  **23 người người** này đều là thiền sinh cũ trừ 2 người mới là Françoise và Phương Quế.

  Xem chi tiết trên [trang web meditation-sunyata.paris](https://meditation-sunyata.paris/blog/135/2023.05-stage-bilingue-%25283-jours%2529-a-paris-du-20-au-22.05.2023).

  ## Số người ghi tên ngủ lại :

  1. Diệu Trí 
  1. Heidrun 
  1. Minh Viên 
  1. Tuyết Mai
  1. Tâm Minh (Toulouse *) 
  1. Thu (Toulouse *) 

  (*) Sẽ đến Paris tối thứ 6 và về Toulouse chiều thứ 2

  Ni đoàn và 4 TS ngủ nhà chị Minh Y, hai bạn Toulouse sẽ ngủ nhà anh Quang Triết.

  ## Phân công 

  * **Tiếp Tăng đoàn**
      * Chị Minh Y 
      * Như Thanh (phụ chị Minh Y)
      * Minh Chánh (đưa đón)

  * **Tiếp Thiền sinh**
      * Nhất Hoà (phối hợp chung + Khí công)
      * Minh Viên (thu tiền + phụ trách nhóm TS ngủ lại) 
      * Từ Phổ (phụ trách Giải lao)

  * **Khai mạc và bế mạc Khoá học**
      * Lúc khai mạc, anh Quang Triết có vài lời chào mừng Ni Sư, tăng đoàn và thiền sinh
      * Lúc bế mạc, cảm ơn Ni Sư, tăng đoàn, thiền sinh và BTC

  * **Cơm trưa 3 ngày** 
      * dùng dĩa + ly giấy
      * Anh Tâm Hỉ
      * Chị Vân

  * **Giải Lao**
      * Từ Phổ 
      * Như Thanh

  * **Dịch thuật** 
      * Anh Tuệ Tỉnh

  * **Kỹ thuật**
      * Kim Long

  * Vệ sinh + dọn dẹp
      * Ban tổ chức thay phiên nhau, có thể nhờ thêm vài TS tình nguyện tại chổ

  * **Sáng thứ hai 15.05 lúc 9g** 
      * gặp nhau ở Đạo Tràng để kiểm tra lại đồ đạc, dọn dẹp, sửa chữa những gì cần thiết. Sẽ có mặt : chị Minh Y, anh Hỷ, Từ Phổ, Như Thanh, Kim Long và Nhất Hoà.

  * **Tối thứ hai 22.05 lúc 19g**
      * Chị Minh Y có cho hay là chị có trình bày với Ni Sư những thắc mắc của BĐH về cách thực tập Thiền theo hướng mới sẽ là như thế nào ở đạo tràng ? Ni sư có nói có thể trao đổi riêng với chúng ta sau khoá TU. 
      * Như Thanh có nhã ý mời Ni sư và ni đoàn ăn raclette buổi tối thứ hai, sau khoá tu. Vì NS không có nhiều thời gian, nên Như Thanh mời luôn BĐH cùng ăn tối với NS để có thể trao đổi luôn thể với NS. Ai đi được hay không đi được cho Như Thanh biết.

  ## Thời khoá biểu Khoá tu

  * Sáng thứ bảy 20.08 :
      * 09g : Đón tiêp thiền sinh
      * 09g30 : Khí công
      * 10g : Khai mạc + Tu tập (thiền hành, thực tập, giáo lý)

  * Mỗi ngày sau đó :
      * 09g : Khí công
      * 10g : Tu tập (thiền hành, thực tập, giáo lý)
      * 12g : Thọ trai
      * 14g : Tu tập (thiền hành, thực tập, giáo lý)
      * 17g : Dọn dẹp


title: 2022-09 Rencontre avec Bhikkhuni Triet Nhu
created: 2022-09-04 15:27:59.167190
edited: 2023-01-18 16:37:21.196602
topic_id: _admin
tag: invitations
author: MSParis
status: publié
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  <p class="text-center"><img src="static/img/ns-triet-nhu-vignette.jpg" alt="image" /></p>

  Sau khi hướng dẫn xong Khoá Nhập thất tại Vaumarcus - Thuỵ Sĩ, Ni Sư Triệt Như sẽ sang thăm Đạo tràng Paris vài ngày trước khi trở về Mỹ. Nhân dịp này, Hội Thiền Tánh Không Paris sẽ tổ chức **hai buổi sinh hoạt với Ni Sư** :

  <h2 class="text-center"><b>Chủ nhật 11 tháng 9 năm 2022</b></h2>
  <p class="text-center"><b>từ 09g00 đến 16g00 tại Đạo tràng Paris</b></p>

  **Chương trình :**

  * 9g00 : Tiếp đón
  * 9g30 : Mời vào phòng, thiền ngồi trên ghế
  * **9g45 : Ni Sư Triệt Như bắt đầu** 
  * 12g00 : Thọ trai
  * 13g45 : Thiền ngồi
  * **14g00 : Gặp gỡ với Ni Sư Triệt Như (tiếp)**
  * 16g00 : Kết thúc

  <h2 class="text-center"><b>Thứ ba 13 tháng 9 năm 2022</b></h2>
  <p class="text-center"><b>từ 09g30 đến 16g00 tai Đạo tràng Paris </b></p>

  **Chương trình :**

  * 9g30 : Gặp gỡ với Ni Sư Triệt Như
  * 12g00 : Thọ trai
  * 14g00 : Gặp gỡ với Ni Sư Triệt Như (tiếp)
  * 16g00 : Kết thúc

  Địa chỉ Đạo tràng :  
  116 bd Maréchal Foch  
  93160 NOISY LE GRAND  

  * Sẽ có tổ chức bữa cơm trưa chay. Tham gia chi phí 15 €.
  * **Xin ghi tên với ban tổ chức (contact@meditation-sunyata.paris)**
    * Chủ nhật 11/09 : **không nhận ghi tên nữa**
    * Thư ba 13/09: **ghi tên trước ngày thứ bảy 10/09**

  Chúng tôi mong được sự tham gia đông đảo của tất cả các bạn thiền sinh và xin anh chị nhớ ghi tên sớm.

  **Hội Thiền Tánh Không Paris**  
  [https://meditation-sunyata.paris](https://meditation-sunyata.paris)

  <hr>

  Après avoir dirigé la retraite à Vaumarcus en Suisse, la Bhikkhuni Triệt Như fera un détour à Paris pour nous rendre visite pour quelques jours avant de s'envoler aux Etats Unis. A cette occasion, l'association Méditation SUNYATA Paris organisera **2 rencontres avec Bhikkhuni Triệt Như** :

  <h2 class="text-center"><b>Dimanche 11 septembre 2022</b></h2>
  <p class="text-center"><b>de 09h00 à 16h00 au siège de l'association</b></p>

  **Programme :**

  * 9h00 : Accueil
  * 9h30 : Méditation assise
  * **9h45 : Arrivée de Bhikkhuni Triệt Như** 
  * 12h00 : Déjeuner
  * 13h45 : Méditation assise
  * **14h00 : Rencontre avec Bhikkhuni Triệt Như (suite)**
  * 16h00 : Fin

  <h2 class="text-center"><b>Mardi 13 septembre 2022</b></h2>
  <p class="text-center"><b>de 09g30 à 16g00 au siège de l'association</b></p>

  **Programme :**  

  * 9h30 : Rencontre avec Bhikkhuni Triệt Như
  * 12h00 : Déjeuner
  * 14h00 : Rencontre avec Bhikkhuni Triệt Như (suite)
  * 16h00 : Fin

  Adresse de notre sìège :  
  116 bd Maréchal Foch  
  93160 NOISY LE GRAND  

  * Un déjeuner végétarien sera organisé, PAF 15 €. 
  * **Veuillez vous inscrire par email (contact@meditation-sunyata.paris)**
    * Dimanche 11/09 : **inscription close, le nombre de places étant limité**
    * Mardi 13/09: **inscription avant le samedi 10/09**
  * Une traduction *en simultanée* de la rencontre sera assurée par notre équipe de traducteurs

  Nous comptons vivement sur votre participation et vous remercions de confirmer votre présence.

  **L’association Méditation Sunyata Paris**  
  [https://meditation-sunyata.paris](https://meditation-sunyata.paris)


  ### Liste des inscrits pour la journée du 11/09 - Danh sách đã ghi tên cho ngày 11/09

  1. Sư Cô Tiềm Như (không ăn trưa)
  1. Thầy Không Quang + 4 thiền sinh (Đức)
  1. Minh Tuyền (Đức)
  1. Quang Trí (Đức)
  1. Quang Nguyên (Đức)
  1. Khaus (Đức)
  1. Minh Anh (Toulouse)
  1. Christiane Raux (Toulouse)
  1. Dominique (Toulouse)
  1. Mireille Vignoles (Toulouse)
  1. Ken Cadoux (Toulouse)
  1. Chánh Tâm
  1. Chị Lan
  1. Chị Nhung (không ăn trưa)
  1. Diệu Quý
  1. Diệu Trí
  1. Đức Vân
  1. Kim Long
  1. Heidrun Hoepfner 
  1. Hồng Thuý
  1. Huệ Thông
  1. Minh Chánh
  1. Minh Diệu (không ăn trưa)
  1. Minh Viên (không ăn trưa)
  1. Minh Y
  1. Nhất Hoà
  1. Như Hương
  1. Như Thanh
  1. Quang Đạo
  1. Quang Triết
  1. Quảng Tường
  1. Stéphanie Bui
  1. Tâm Đăng
  1. Tâm Đức
  1. Tâm Hỷ
  1. Từ Phổ
  1. Từ Tâm Thanh
  1. Tuệ Tỉnh
  1. Ô. Trần Văn Trung
  1. Bà Trần Văn Trung
  1. Tuyết Mai

  ### Liste des inscrits pour la journée du 13/09 - Danh sách đã ghi tên cho ngày 13/09

  1. Chánh Tâm
  1. Chị Nhung (không ăn trưa)
  1. Diệu Trí
  1. Đức Vân
  1. Hồng Thuý
  1. Kim Long
  1. Minh Chánh
  1. Minh Diệu (không ăn trưa)
  1. Minh Viên
  1. Minh Y
  1. Như Thanh
  1. Quang Đạo
  1. Quang Triết
  1. Tâm Hỷ
  1. Stéphanie Bui
  1. Từ Phổ (không ăn trưa)
  1. Tuệ Tỉnh
  1. Tuyết Mai


title: Pense-bête Markdown
created: 2022-09-16 15:54:52.780957
edited: 2022-12-11 00:10:09.913058
topic_id: _admin
tag: interne
author: Phuoc
status: brouillon
creator: phuoc
editor: phuoc
body:
  ### Insérer une image avec un url

      ![image exemple](https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg)

  ![image exemple](https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg)

  ### Insérer une image interne 

      ![image interne](static/img/sunyata-dans-le-monde.jpg)

  ![image exemple](static/img/sunyata-dans-le-monde.jpg)

  ### Insérer une image responsive

      <a href="static/img/PP-5-etapes.png">
         <img src="static/img/PP-5-etapes.png" class="img-responsive" />
      </a>

  <a href="static/img/PP-5-etapes.png">
  <img src="static/img/PP-5-etapes.png" class="img-responsive" /></a>


  ### Insérer une image centrée

      <p align="center">
         <img src="https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg">
      </p>
      
      ou
      
      <center>
      ![image exemple](https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg)
      </center>


  <p align="center">
     <img src="https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg">
  </p>

  ### Insérer une image avec un url

      ![image exemple](https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg)

  ![image exemple](https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg)

  ### Insérer une image interne 

      ![image interne](static/img/sunyata-dans-le-monde.jpg)

  ![image exemple](static/img/sunyata-dans-le-monde.jpg)

  ### Insérer une image responsive

      <a href="static/img/PP-5-etapes.png">
         <img src="static/img/PP-5-etapes.png" class="img-responsive" />
      </a>

  <a href="static/img/PP-5-etapes.png">
  <img src="static/img/PP-5-etapes.png" class="img-responsive" /></a>


  ### Insérer une image centrée

      <p align="center">
         <img src="https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg">
      </p>
      
      ou
      
      <center>
      ![image exemple](https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg)
      </center>


  <p align="center">
     <img src="https://tanhkhong.org/images/file/N2J1UWGW2ggBAL4T/w600/dd0420-thich-nu-hang-nhu-bao-gio.jpg">
  </p>

  ### Notes de bas de page

  This is an example of how to create a footnote[^1] in Markdown.

  [^1]: First Footnote


title: Le processus d'éveil et de la réalisation du Bouddha
created: 2022-09-16 16:32:12.979260
edited: 2022-10-09 21:15:46.609506
topic_id: enseignement
tag: deBase
author: Như Lưu
status: brouillon
creator: phuoc
editor: chi
body:
  Le processus de culture spirituelle, de réalisation et d'illumination du Bouddha
   
  <p class="well">
  Cet article est un résumé introductif des enseignements du Maître Zen Thích Thông Triệt sur le sujet, principalement basé sur l'enseignement oral du Maître Zen Bhikkhuni Thích Nữ Triệt Như donné pour le Cours de Méditation Fondamentale. Pour une compréhension approfondie et complète, le lecteur est encouragé à assister au programme d'enseignement complet de neuf séminaires et à lire les écrits de Maître Thích Thông Triệt qui sont progressivement traduits en anglais.
  </p>

  ## Le Bouddha historique

  Sakkamuni (S : Sakyamuni, V : Thích Ca Mâu Ni) Bouddha est un personnage historique dans l'histoire de la civilisation humaine. Aujourd'hui, nous pouvons trouver des archives historiques de la vie du Bouddha Sakkamuni. Nous pouvons également visiter des sites historiques en Inde et au Népal qui commémorent les lieux où il est né, où il a atteint l'illumination, où il a prononcé son premier sermon et où il a quitté ce monde. Parmi les artefacts archéologiques de ces sites figurent des piliers de pierre sculptés érigés par le roi Ashoka qui régna environ 300 ans après la mort du Bouddha. Après s'être converti au bouddhisme, le roi Ashoka a demandé au quatrième patriarche bouddhiste, Upagupta, de l'emmener dans les lieux où le Bouddha est né, a atteint l'illumination, a commencé à tourner la roue du dhamma et est entré dans nibbāna (S: nirvāṇa). À chacun de ces endroits, le roi Ashoka a érigé un pilier de pierre avec des inscriptions qui sont restées à ce jour.

  Le Bouddha Sakkamuni est né dans une famille royale et aurait pu mener une vie facile de privilèges et de luxe. Mais depuis sa plus tendre enfance, il était préoccupé par les souffrances humaines et aspirait à sauver tous les êtres de la souffrance. À 29 ans, il a décidé d'abandonner sa vie de palais, de rompre tous les liens familiaux et de s'enfoncer profondément dans la forêt pour chercher la libération d'abord pour lui-même, puis pour tous les autres êtres. Grâce à un processus long et ardu parsemé de défis et d'erreurs précoces, il a finalement atteint son objectif ultime d'illumination et de réalisation de la vérité. Suite à cela, il a décidé d'apporter la lumière à tous ceux qui cherchent la libération et a consacré les 45 années suivantes de sa vie à l'enseignement.

  Quand il était prince, son nom était Siddhattha Gotama (S : Siddhārtha Gautama, V : Tất Đạt Đa Cồ Đàm). Après avoir atteint l'illumination, les gens l'appelaient « l'illuminé Gotama » (Bouddha Gotama), ses disciples l'appelaient « Béni » (P : Bhagavant, V : Thế Tôn) ou « Illuminé » (P : Bouddha, V : Đức Phật ), d'autres l'appelaient « Ami Gotama » (P : Bho Gotama, V : Tôn Giả Cồ Đàm) ou Moine Gotama (P : Samaṇa Gotama, V : Sa Môn Cồ Đàm). Il s'appelait aussi Sakkamuni (S : Sākyamuni, V : Thích Ca Mâu Ni) qui signifie « le sage silencieux de la tribu Sakka », et il se faisait appeler « Tathāgata » (V : Như Lai) qui signifie « celui qui vient comme tel" ou "celui qui est un avec tel" ou "celui qui a atteint l'esprit tathā".

  ## Premières années

  Lorsque la reine Māyā, épouse du roi Suddhodana (V: Tịnh Phạn) du royaume de Kosala dans le nord de l'Inde, était sur le point d'accoucher, elle retourna dans son royaume d'origine, Koliya, pour accoucher, comme c'était la tradition à l'époque. . Mais avant de pouvoir atteindre Koliya, elle donna naissance au prince Siddhattha dans le jardin de Lumbini. Après quelques jours, elle est décédée des complications de l'accouchement.

  Le roi Suddhodana a organisé des célébrations dans tout son royaume pour célébrer l'arrivée de l'héritier. Un ermite nommé Asita est descendu de l'Himalaya pour rendre visite au prince. Quand Asita a vu le Prince, il a ri et pleuré. Lorsqu'on lui a demandé, Asita a déclaré: "Dans le futur, l'une des deux choses suivantes se produira: si le prince reste dans le palais, il deviendra un grand dirigeant. Et si le Prince choisit de devenir moine, il deviendra un grand être illuminé. C'est pourquoi j'ai ri. Mais quand il atteindra l'illumination, je ne serai plus en vie pour apprendre de lui, alors j'ai pleuré.

  Ensuite, 108 brahmanes sont venus visiter, parmi eux se trouvait Koṇḍañña qui était reconnu comme un expert en astrologie. Il a prédit que: "Le Prince deviendra plus tard moine et atteindra la pleine illumination". Entendre ces prophéties a rempli le roi Suddhodana d'inquiétude, car il voulait que le prince Siddhattha lui succède plus tard sur le trône.

  Le prince Siddattha a montré dès sa petite enfance qu'il avait un caractère calme et qu'il aimait être seul. Un jour, lors de la cérémonie royale d'ouverture de la saison agricole, alors que tout le monde profitait des festivités, il s'assit les jambes croisées, le dos droit sous un pommier rose (P : jambu, V : hồng táo) et commença à inspirer et expirer. sensibilisation. Lorsque le roi a vu son enfant assis dans la position du lotus avec un esprit immobile se manifestant sur son visage, il était plein d'admiration, mais était encore plus inquiet que le prince choisisse la voie spirituelle. Le roi Suddhodana a lancé un plan pour empêcher le prince de prendre cette voie.

  Il a invité les plus grands professeurs du pays au palais pour enseigner au prince la littérature, l'art et les arts martiaux. Le prince était doué dans toutes les matières. Pendant ce temps, le roi a créé un environnement pour que le prince puisse profiter de tous les plaisirs de la vie de palais. Il ordonna également d'empêcher le prince d'entrer en contact avec la vie à l'extérieur du palais, car il craignait que le prince ne décide de devenir moine s'il voyait les misères de la vie des gens ordinaires.

  Dans le cadre du plan du roi pour retenir le prince, il organisa son mariage, alors qu'il avait 16 ans, avec la princesse Yasodharā (V: Da Du Đà La) également âgée de 16 ans. Plus tard, le Bouddha raconta sa vie à cette époque aux disciples ainsi : « Mon père m'a construit trois palais, un palais d'été, un palais d'hiver et une place pour la saison des pluies. Et toute la journée, il y avait des chansons et des danses par de belles femmes.

  Quand le prince avait 29 ans, il demanda à son père la permission de sortir du palais. Le roi accepta, mais donna cet ordre : « Partout où le prince va, les rues doivent être joliment décorées, et seules les personnes en bonne santé et riches peuvent être autorisées à rencontrer et à saluer le prince ».

  Channa (V: Xa Nạc), le conducteur de char, a conduit le prince à travers la ville. Entre des guirlandes magnifiquement faites et des gens en liesse, le prince a vu une personne avec le dos courbé et les cheveux blancs marchant de manière instable. Le prince ne savait pas qui pouvait être une telle personne, alors il a demandé à Channa. Chana a répondu

  - « C'est un vieil homme.

  - Qu'est-ce que le vieillissement ?

  - Vieillir, c'est avoir le dos courbé, les cheveux blancs, la peau ridée.

  - Est-ce que je serai vieux ?

  - Oui, tu vas vieillir, tout le monde vieillit.

  En entendant cela, le Prince a commencé à réfléchir profondément au sort du vieillissement qui est le lot de chaque personne. Plein de tristesse, il ordonna à son char de retourner au palais.

  Lors d'un autre voyage avec Channa, le prince a vu un homme portant une canne qui marchait de manière instable, puis est soudainement tombé, inconscient. Il a demandé à Channa, qui a répondu :

  - « C'est un malade.

  - Qu'est-ce que la maladie ?

  - La maladie, c'est ne plus être en bonne santé, être affaibli, ne plus avoir la force de la jeunesse. Vous serez malade, Yasodharā sera également malade, personne ne peut éviter la maladie.

  En entendant cela, le prince a noté que la maladie est une loi de la nature, personne ne peut l'éviter. Plein de tristesse, il ordonna à son char de retourner au palais.

  Au cours d'un troisième voyage à l'extérieur du palais, le prince a vu sur le bord de la route un corps immobile, enveloppé dans un tissu qui était transporté sur une palette de bambou de fortune. Les gens qui entouraient le paillasson pleuraient et pleuraient. Il a demandé à Channa, qui a répondu :

  - « C'est un mort.

  - Qu'est-ce que la mort ?

  - La mort signifie que personne ne reverra cette personne.

  - Où emmènent-ils le mort ?

  - Ils portent le mort au bûcher crématoire.

  Quitter le palais à la recherche du chemin : la première réalisation

  Pendant plusieurs jours, le prince n'a pas pu trouver la tranquillité d'esprit. Il s'est rendu compte que le vieillissement, la maladie et la mort sont des lois naturelles que personne ne peut éviter. Avec son esprit indomptable, le Prince a juré qu'il ne se soumettrait pas à ces lois. Il se dit : « Je trouverai le moyen d'être libéré de la vieillesse, de la maladie et de la mort, pour moi et pour toute l'humanité.

  Un matin, le prince sortit du palais et arriva dans un endroit tranquille. Il mit pied à terre et était assis au bord de la route lorsqu'il vit au loin un moine portant des robes jaunes et tenant un bol de mendiant. Le moine brillait d'un air tranquille et paisible. Le prince s'est engagé avec le moine lorsqu'il s'est approché et a appris qu'il avait quitté sa vie de famille et vivait seul dans une quête pour être à l'abri du vieillissement, de la maladie et de la mort. En entendant ces mots, le prince eut l'impression de sortir d'un rêve. Il vit que c'était la réponse aux questions qui le troublaient. Il se sentit plein d'énergie lorsqu'il retourna au palais car il avait vu sa nouvelle direction : il quitterait sa famille, vivrait une vie sans domicile et chercherait des enseignants pour trouver le chemin.

  Ce fut le premier réveil du prince Siddhattha.

  ## La deuxième réalisation

   

  A cette époque, la princesse Yasodharā venait de donner naissance à son premier fils, Rahula (V: La Hầu La). Une nuit après la fin du banquet et tout le palais endormi, le prince Siddhattha vint rendre visite à sa femme et à son fils nouveau-né pour la dernière fois. Puis il réveilla Channa, sortit son cheval Kanthaka (V: Kiền Trắc) et quitta le palais dans l'obscurité de la nuit.

  Après avoir atteint la frontière, le prince lui coupa les cheveux, échangea ses vêtements princiers contre des vêtements ordinaires, fit ses adieux à Channa et parcourut la forêt à la recherche d'enseignants. Il a d'abord rencontré un enseignant très célèbre, nommé Āḷāra Kāḷāma, qui avait une forte audience. Sous la direction de ce professeur, le Prince, maintenant moine Gotama, a appris la troisième étape de la méditation Yoga appelée « La base du néant » (P : Ākiñcaññāyatana, V : Vô Sở Hữu Xứ). Après une courte période de temps, le Bouddha a atteint avec succès cette étape de méditation du Yoga et l'a rapporté à son professeur. L'enseignant était très content et a invité le moine Gotama à partager avec lui le rôle d'enseignant, car il n'avait plus rien à enseigner. Le moine Gotama a décliné l'offre car ce n'était pas ce qu'il cherchait. Il fit ses adieux au professeur et partit.

  Après cela, il a rencontré un autre professeur célèbre nommé Uddaka Rāmaputta. Ce professeur a enseigné la quatrième et la plus haute étape de méditation du Yoga appelée "L'état de ni perception ni non-perception" (P: neva-saññā-nā saññāyatana, V: Phi tưởng phi phi tưởng). Encore une fois, après une courte période de temps, le moine Gotama a atteint avec succès cette étape de méditation du yoga, l'a rapporté à son professeur et a recherché un apprentissage supérieur. Mais le professeur n'avait plus rien à lui apprendre et l'invita à rester et à partager avec lui le rôle de professeur. Mais ce n'était pas ce que recherchait le moine Gotama, alors il fit ses adieux au professeur et partit.

  C'est la deuxième prise de conscience, que sur le chemin spirituel, l'enseignement est plus important que l'enseignant. Si l'enseignant n'enseigne pas la bonne méthode, l'étudiant doit quitter l'enseignant et rechercher une méthode qui répondra aux aspirations de l'étudiant.

  ## Pratique d'auto-mortification

  Le moine Gotama ne se découragea pas et continua sa quête spirituelle. Peu de temps après, il rencontra cinq moines dirigés par Koṇḍañña, qui lui enseignèrent la pratique de l'automortification. La pratique utilise une forte volonté pour arrêter les désirs et les envies de l'ego. Par exemple : limitez votre apport alimentaire au minimum, comme manger une graine de sésame ou boire une goutte d'eau par jour ; couché sur des épines; ne pas porter de vêtements; vivre près d'un cimetière ou dans la jungle; vivre comme un animal; appliquer de la boue et de la cendre sur le visage et le corps; pas se raser.

  Bien qu'il pratiqua la même méthode que les cinq autres moines ascétiques, le Moine Gotama s'infligea les pratiques les plus extrêmes. Parfois, il allait dans la jungle pour vivre seul, nu. En hiver, il dormait dehors dans le froid. En été, il se couchait sous le soleil brûlant. Parfois il dormait dans le cimetière, parfois il dormait sur des épines, parfois il ne se baignait pas pendant des mois, parfois il prenait trois bains dans la rivière par nuit, il ne se rasait jamais les cheveux et la barbe. Plus tard, le Bouddha raconta cette période à ses disciples : « Mes membres devinrent comme des brins d'herbe... Mes yeux, qui brillaient autrefois, étaient maintenant enfoncés dans leurs orbites comme dans un puits profond... La peau de ma tête était ridée. et sec comme la peau d'une citrouille blanche coupée prématurément... Si je pensais "je touche la peau de mon ventre" alors je toucherais, en réalité, ma colonne vertébrale... La peau de mon abdomen collait à ma colonne vertébrale. .. Si je pensais "Je veux uriner ou déféquer", alors je m'effondrerais, face contre terre, sur le sol... Si je me massais les membres, les cheveux rassis et en décomposition tomberaient..." (Mahāsīhanāda Sutta, "Le grand discours sur le rugissement du lion", Majjhima Nikāya, "Les discours de longueur moyenne", Sutta numéro 12).

  ## La Voie du Milieu – La Troisième Réalisation

  Après six ans de pratique de l'auto-mortification, le moine Gotama a commencé à avoir des doutes car, bien qu'il ait réussi à vaincre les exigences du corps, cela ne l'a pas conduit à l'illumination et à la libération. Un jour, il est tombé, épuisé et inconscient, au bord de la rivière. Heureusement, une jeune bergère passa par là et lui donna à boire du lait de brebis, cela l'aida à reprendre lentement conscience.

  À ce moment-là, il a eu une nouvelle prise de conscience : que le corps et la santé physique sont précieux. Le corps nous aide dans notre pratique spirituelle, nous ne pouvons pas continuer notre pratique si nous mourons. De plus, vivre dans un corps humain est le résultat de mérites accumulés au cours de nombreuses réincarnations, c'est assez rare et difficile à réaliser, et une occasion à ne pas manquer pour la pratique spirituelle. Depuis ce temps, il a préconisé la voie du milieu qui établit un équilibre entre ne pas se livrer aux sens comme lorsqu'il était prince, mais aussi éviter l'auto-mortification comme lorsqu'il pratiquait avec les cinq moines ascétiques. La voie médiane aurait pour résultat de conserver une santé physique suffisante pour la pratique spirituelle.

  Ce fut la troisième réalisation du Bouddha.

  Le moine Gotama a mis fin à la pratique de l'auto-mortification et a repris la mendicité de la nourriture pour récupérer ses forces. Il se souvenait du moment où il méditait sous le rosier lors de la cérémonie d'ouverture de la saison agricole. Il se souvenait qu'il n'était pas dérangé par les sons provenant des célébrations. Au contraire, son esprit devint très calme et une sensation agréable enveloppa tout son corps, une sensation que l'on peut appeler ravissement et bonheur (P : pīti-sukkham, V : hỷ lạc). Il a décidé d'essayer à nouveau cette méthode de respiration et a immédiatement atteint le même bonheur qu'il avait connu lorsqu'il était enfant.

  Il retourna vers les cinq moines ascétiques et les informa qu'il avait décidé de mettre fin à la pratique de l'auto-mortification, de prendre de la nourriture pour recouvrer sa santé et de pratiquer la technique de respiration qu'il avait expérimentée dans sa jeunesse. En entendant cela, les cinq moines ascétiques l'ont critiqué et exprimé son mépris, disant qu'il avait abandonné la pratique de l'auto-mortification afin de satisfaire les sens, et ils l'ont laissé aller ailleurs pour continuer leur pratique.

  ## Le processus de réalisation spirituelle

  Un jour, alors qu'il méditait, une jeune fille nommée Sujātā est venue avec un gâteau kheer qu'elle avait l'intention d'offrir aux dieux pour l'aider à avoir un petit garçon. C'était une condition de soutien opportune car elle permettait au moine Gotama de se concentrer sur sa pratique sans avoir besoin de chercher de la nourriture pour le nourrir.

  Avec l'aide du gâteau kheer nourrissant, le moine Gotama a retrouvé ses forces. Il a décidé de traverser la rivière Nairañjanā (V: Ni Liên Thiền) et a choisi un bouquet de grands arbres pipphala (maintenant connu sous le nom d'arbre bodhi, V: bồ đề) comme lieu de pratique de la méditation. En chemin, un jeune éleveur de bisons lui offrit quatre bottes d'herbe kusha. Le moine Gotama posa l'herbe kusha et s'assit dos aux arbres pipphala et le visage tourné vers la rivière. Il a fait ce vœu : « Même si ma peau, mes tendons, mes os, mon sang et ma chair deviennent secs, je ne quitterai pas ce siège avant d'avoir atteint l'illumination suprême ».

  ## Première étape du samādhi – Samādhi préliminaire

  Il a commencé par pratiquer la technique de respiration qu'il a découverte dans sa jeunesse, appelée « Conscience de l'inspiration et de l'expiration » (P : Ānapāna Sati Samādhi). Dans un premier temps, le Moine Gotama a dit silencieusement : "Je sais que j'inspire, je sais que j'expire...", en se concentrant sur le maintien de sa conscience avec le discours silencieux. L'efficacité de cette étape est d'arrêter l'habitude du bavardage silencieux qui découle de l'esprit pensant, de l'intellect et de la conscience. L'esprit du Moine Gotama est devenu paisible et détendu et un sentiment de ravissement et de bonheur a surgi. Ce qui est important dans cette étape, c'est que le discours intérieur aille constamment de pair avec la prise de conscience de la respiration.

  Le moine Gotama habita cette étape du samādhi pendant une semaine. Nous devons noter qu'une semaine à cette époque n'équivaut pas nécessairement à sept jours. Le Bouddha appela plus tard cette étape du samādhi « Samādhi avec conversation intérieure et dialogue intérieur ». "Conversation intérieure" est Vitakka en Pāli (V: Tầm) et "dialogue intérieur" est Vicara en Pāli (V: Tứ). Ici, utiliser le discours intérieur avec un seul contenu et le garder avec la conscience a pour effet d'empêcher le dialogue intérieur de naître des zones de mémoire. Il en résulte une dissociation progressive de l'esprit des vieilles habitudes d'agitation. L'esprit devient plus calme et plus facile à contrôler.

  Plus tard, le Bouddha raconta : « J'ai laissé derrière moi tous les désirs, tous les états malsains et j'ai expérimenté et habité la première étape du samādhi. J'ai atteint un état de ravissement et de bonheur causé par l'absence de désirs, toujours avec une conversation intérieure et un dialogue intérieur… La béatitude est apparue et est restée dans mon esprit, mais n'a pas influencé mon esprit » (Mahāsaccaka Sutta, Majjhima Nikāya, « The Middle Length Discourses », Sutta numéro 36).

  ## Deuxième étape du samādhi - Samādhi sans conversation intérieure ni dialogue intérieur

  Lorsqu'il a expérimenté la première étape du samādhi, le moine Gotama a ressenti un sentiment de joie et d'exaltation imprégner tout son corps et un sentiment de paix dans son esprit. Il s'est rendu compte que ce résultat était en grande partie dû à la cessation des désirs et aux états malsains. Il est ensuite passé à la deuxième étape qui consistait à arrêter le discours intérieur et à garder juste la conscience : « Conscient d'inspirer, conscient d'expirer ». Son souffle entre et sort naturellement, il a juste maintenu sa conscience claire du souffle entrant et sortant sans utiliser sa conscience ou son intellect pour observer, surveiller ou contrôler sa respiration. Il est alors entré dans la deuxième étape du samādhi appelée « Samādhi sans conversation intérieure et dialogue intérieur » (V : Định không tầm không tứ) dans les suttas. Le moine Gotama a habité cette étape de méditation pendant une semaine.

  Au cours de cette étape, il était clairement conscient du souffle entrant et sortant, qu'il soit brut ou subtil, long ou court, profond ou superficiel, sans qu'aucune pensée intérieure ne surgisse de sa conscience. Il n'y avait qu'une prise de conscience silencieuse. C'est ce qu'on appelle aussi la conscience nue ou la conscience vide. Il n'y a pas de sujet conscient, il n'y a que la conscience de l'inspiration et de l'expiration du souffle. Grâce à cette pratique, l'esprit du moine Gotama est devenu pur, tranquille et avait une conscience claire de toutes les sensations corporelles. Un sentiment de joie et d'exaltation enveloppa tout son corps.

  Plus tard, le Bouddha raconta : « J'ai arrêté la conversation intérieure et le dialogue intérieur et j'ai expérimenté et habité la deuxième étape du samādhi. J'ai ressenti le ravissement et le bonheur résultant de l'état de samādhi, sans conversation intérieure ni dialogue intérieur, avec une tranquillité intérieure et un esprit unifié… La félicité est apparue et est restée dans mon esprit, mais n'a pas influencé mon esprit » (Mahāsaccaka Sutta, Majjhima Nikāya, « The Middle Length Discourses », Sutta numéro 36).

  ## Troisième étape du samādhi - Abandonner l'exaltation et demeurer dans l'équanimité samādhi

  Alors qu'il entrait dans la troisième semaine, le Moine Gotama était conscient du ravissement et du bonheur qui en résultaient mais ne ressentait pas de plaisir pour ce sentiment, demeurant plutôt dans la tranquillité et la paix de son esprit. Cette étape du samādhi est appelée « abandonner l'exaltation et demeurer dans l'équanimité » (V : Ly Hỷ Trú Xả) ou « Conscience pleine et claire » (P : Sati Sampajañña, V : Chánh Niệm Tỉnh Giác). À ce stade, il y a une conscience claire et complète des mondes externe et interne sans qu'aucun attachement ne surgisse.

  À ce stade, la conscience du Moine Gotama est devenue une énergie stable. Bien que des sentiments de joie enveloppaient tout son corps, il n'y était pas attaché. Il sentit le bonheur imprégner tout son être. À ce stade, le système de pensée s'est immobilisé, aucun concept n'a surgi. Les sentiments, les sensations et la perception ne perturbaient plus son esprit. Le moine Gotama a habité cette étape de méditation pendant une semaine.

  Plus tard, le Bouddha raconta : « J'ai laissé l'exaltation derrière moi et j'ai habité dans l'équanimité. J'ai atteint la pleine conscience alors que mon corps avait des sentiments de félicité, …, j'ai expérimenté et vécu dans la troisième étape du samādhi ... La félicité est apparue et est restée dans mon esprit, mais n'a pas influencé mon esprit » (Mahāsaccaka Sutta, Majjhima Nikāya, « The Middle Length Discourses », Sutta numéro 36).

  ## Quatrième étape du Samādhi – Immobilité Samādhi

  À ce stade, l'état de conscience d'éveil sans mots que le Moine Gotama avait atteint au troisième stade est devenu une conscience cognitive sans mots. Son esprit est entré dans un état d'immobilité. Le peu d'attachement qui restait comme l'état de béatitude (« équanimité ») a également disparu. Son esprit tomba dans un état d'immobilité profonde. Sa conscience était immobile. L'énergie de la conscience cognitive sans paroles est devenue de plus en plus claire. Son souffle tombait dans un modèle d'arrêt automatique à intervalles; c'est ce qu'on appelle la respiration pure (V : tịnh tức).

  Plus tard, le Bouddha raconta : « Avec équanimité envers la béatitude ou le chagrin, j'ai laissé tout sentiment antérieur d'exaltation ou d'inquiétude, et j'ai expérimenté et habité la quatrième étape du samādhi. Je n'ai ressenti aucune exaltation, aucun chagrin, ma conscience était pure » (Mahāsaccaka Sutta, Majjhima Nikāya, « The Middle Length Discourses », Sutta numéro 36).

  Cette étape de méditation est appelée Immobilité Samādhi, où le processus de formation du langage, le processus de formation de la pensée et le processus corporel sont tous immobiles. L'immobilité du processus de formation du langage a été atteinte dans la deuxième étape du samādhi lorsque la conversation intérieure et le dialogue intérieur, c'est-à-dire tous les murmures silencieux, sont apaisés. Le processus de formation de la pensée est initié par des sentiments et des sensations qui à leur tour activent la perception. Lorsque les sentiments, les sensations et la perception sont silencieux, le processus de formation de la pensée est silencieux et l'esprit est libre de tout attachement. L'immobilité du processus de formation de la pensée a été atteinte dans la troisième étape du samādhi. Dans la quatrième étape du samādhi, la respiration s'arrête automatiquement à intervalles, c'est ce qu'on appelle l'immobilité du processus corporel. Le moine Gotama a habité cette étape de méditation pendant une semaine.

  ## La concrétisation

  Le dernier jour de la quatrième semaine, alors que son esprit était immobile et plongé dans la quatrième étape du samādhi, trois sagesses, appelées aussi « les trois réalisations » (V : ba minh), apparurent progressivement dans l'esprit du Moine Gotama, comme des images qui commencent se refléter sur un miroir désormais débarrassé de la poussière. La lumière de l'illumination a illuminé son esprit pur.

  Le Bouddha a dit: "Avec mon esprit dans un état de cognition nue, pur, brillant, sans tache, débarrassé de la douleur, malléable, au-delà du raisonnement, maniable, stable, imperturbable, je tourne mon esprit vers la connaissance de mes vies passées ..." Cet état mental est appelé esprit-ainsi ou esprit tathā. C'est un esprit complètement silencieux, serein et détaché où seule subsiste une conscience cognitive claire et sans paroles.

  La première sagesse était la connaissance de ses propres vies passées ( V : túc mạng minh ), qui apparaissait dans les grandes lignes et les détails, et les causes et conditions qui ont conduit au présent. Le moine Gotama a réalisé la connaissance de ses vies passées lors de la première veille de la nuit.

  Lors de la deuxième veille de la nuit, il a reconnu les relations causales qui s'appliquent à tous les êtres vivants. Il a clairement vu le bon ou le mauvais karma qu'ils ont généré dans une ou plusieurs vies passées et comment ceux-ci affectent leur vie ou leur mort présente, leur succès ou leur échec, leur apparence et leur niveau de bonheur. Cette sagesse est appelée connaissance de la vision céleste (V : thiên nhãn minh).

  Lors de la troisième veille de la nuit, il a vu la réponse à la question qui l'avait troublé depuis le jour où il avait commencé sa quête spirituelle, à savoir "Pourquoi les gens doivent-ils endurer la naissance, le vieillissement, la maladie et la mort". Cette sagesse est appelée connaissance de la fin des souillures mentales (V : lậu tận minh).

  Les souillures mentales sont les passions, les dépendances, les engouements et les désirs que les gens ne peuvent pas rejeter. Ce sont ce que les gens ont vécu à plusieurs reprises au cours de nombreuses vies passées, qui les affectent encore dans le présent. Les souillures mentales sont la véritable énergie qui génère le karma de la parole, le karma de l'intention et le karma corporel, elles sont ce qui corrompt notre esprit, la cause de la souffrance et du cycle sans fin des naissances et des morts. Le moine Gotama a vu les causes de la souffrance et des souillures mentales, ainsi que le chemin pour mettre fin à la souffrance et aux souillures mentales. Sur la base de la connaissance de la fin des souillures mentales, le Bouddha a développé plus tard les Quatre Nobles Vérités et le Noble Octuple Sentier.

  Le Bouddha a dit: "Je sais comme réalité: 'Ceci est la souffrance (… souillures mentales)', 'Ceci est l'origine de la souffrance (... souillures mentales)', 'Ceci est la cessation de la souffrance (… souillures mentales)' , 'C'est le chemin pour cesser de souffrir (… souillures mentales)'“.

  Après avoir réalisé la connaissance de la fin des souillures mentales, le moine Gotama atteignit la libération complète, fut purifié de toutes les souillures mentales et n'était plus sujet à la renaissance dans aucun des six royaumes de l'existence. Le Bouddha a dit plus tard : « En acquérant cette connaissance, mon esprit était libre des trois catégories de souillures mentales : le désir, l'envie d'exister et l'ignorance… En moi naquit la connaissance : « Je suis libéré ». Je savais que: "La naissance est détruite, la vie sainte a été vécue, ce qui devait être fait a été fait, après la vie présente, il n'y a plus de venue à aucun état d'être". (Mahāsaccaka Sutta, Majjhima Nikāya, « Les discours de longueur moyenne », Sutta numéro 36)

  Cette réalisation est appelée « Pleine Réalisation » (P : Abhisamaya, V : Chứng ngộ hoàn toàn). Le moine Gotama atteignit alors l'état d'Arahat, celui qui a été purifié de toutes les souillures mentales et qui n'est plus sujet à la renaissance.

  ## Éclaircissement

  Après avoir atteint les trois réalisations, le moine Gotama resta encore sept semaines sous l'arbre de la bodhi pour réexaminer les vérités qu'il avait réalisées. Il regarda les phénomènes mondains alors qu'il était dans son esprit tatha et vit la vraie nature des phénomènes mondains. C'est la loi de l'origine dépendante que le Bouddha a ensuite résumée en quatre versets :

  "Parce que c'est, c'est

  Parce que cela se produit, cela se produit

  Parce que ce n'est pas, ce n'est pas

  Parce que cela cesse, cela cesse.

  Ce fut le début de sa deuxième réalisation, la réalisation de la loi de l'origine dépendante. Le moine Gotama avait atteint la pleine illumination ; il avait atteint l'Illumination Ultime (P : anutttara sammā sambodhi, V : vô thượng chánh đẳng giác) ; il est devenu le Bouddha.

  La loi de l'interdépendance sera discutée plus en détail dans le texte "Les douze maillons de l'interdépendance".

  <center>Fin</center>


