-
-- -
- - - -
-
-
-
-
-
-
-
-
- - Anh - - tôi thì tôi xóa tên, cháu tôi thì chết trận. - -Chưa - - bao giờ có một cuộc chiến tranh như vậy. Trên - - youtube, người ta có thể xem cả ngàn video với những - - hình ảnh quay từ máy - - bay drone - - rượt đuổi và bắn chết binh lính. - - Ống - - kính ghi - - lại giây phút cuối cùng của đời - - họ, - - nét mặt đầy - - sợ hãi, tuyệt vọng, đớn đau.Tôi - - chăm - - chú nhìn - - từng khuôn mặt. - -Cách - - đây 100 năm, gia đình ông nội tôi bị chia cắt trong - - cuộc nội chiến : ông tôi chiến đấu trong hàng - - ngũ hồng quân, còn ông bác, bạch quân. Hai anh em ruột - - trở thành thù địch. Nếu gặp nhau ở chiến trường, - - có lẽ họ đã bắn vào nhau. Một thế kỉ đã trôi - - qua. Lịch sử nước Nga, như con rắn cắn vào đuôi - - mình, qua mỗi thế hệ, con rắn nuốt thêm một khúc - - đuôi. Ngày nay, anh ruột tôi sống ở Moskva, ủng hộ - - « chiến dịch đặc biệt » chống bọn « Nazi - - Ukraina ». - -Anh - - hơn tôi sáu tuổi. Năm tôi mười hai, anh đã là - - thi sĩ. Bạn bè anh đến chơi nhà, đọc thơ, bàn chuyện - - những tác giả bị cấm, trao đổi những sách báo - - chui. Tôi như một đứa trẻ vô hình, ngồi trong bếp, - - làm bài, không làm rộn các anh, chẳng ai để ý đến - - tôi cả. - -
Hai - - anh em viết thơ viết văn - -Dưới - - chế độ xô viết độc thần, các anh họp thành một - - giáo phái tôn thờ những thần thánh bí mật của riêng - - mình. Khỏi cần nói, các bạn cũng hiểu là các vị - - thần vị thánh của anh tôi, ngay lập tức đã trở - - thành thần tượng của tôi. Nhờ đó, tôi đã phát - - hiện ra một hiện thực khác, ẩn nấp sau cuộc đời - - thường. Cuộc sống thường nhật của tôi là trường - - học, sân chơi, là những lời lải nhải dối trá của - - các cô giáo và đài truyền - - hình. - - Những tấm bích chương xấu xí, dán khắp thành phố, - - coi tôi là người xây dựng chủ nghĩa cộng sản, trong - - khi lời nói ngoài đường phố hay sân trường thì bẩn - - thỉu, buồn nôn. Thế mà bỗng nhiên, từ một thế - - giới khác, tôi được nghe những từ ngữ, tên tuổi - - khác. Dường như, lần đầu tiên trong đời, tôi cảm - - nhận được sự khác biệt giữa cái thật và cái giả, - - cái đúng và cái sai. - -Loay - - hoay không biết ghép vần làm thơ, tôi bắt đầu viết - - tiểu thuyết trên trang vở học trò. Mẹ tôi thường - - nói thằng anh là nhà thơ, thằng em là nhà văn. Mẹ nói - - đùa thôi, nào ngờ đó là sự thực. Điều đó, mẹ - - đã - - không - - thể hiểu được. Bà đã chết vì ung thư trước ngày - - Liên Xô kết thúc, trước khi những tác phẩm đầu - - tiên - - của tôi được công bố. - -Hồi - - đó tôi thuộc lòng các bài thơ của anh. Bây giờ tôi - - vẫn còn nhớ. Đối với tôi, đó không chỉ là những - - bài thơ. Ở trường, năm ấy tôi 15 tuổi, giáo sư môn - - văn tổ chức một đêm thơ dưới ánh nến. Mỗi người - - đọc những bài thơ mình ưa thích, có người đọc thơ - - của những tác giả gần như bị cấm, như Tsvetaïeva, - - Mandelstam, Goumilev. Tôi đọc thơ của anh tôi. - -Năm - - tháng trôi qua, vòng - - bạn bè của anh bắt đầu để ý tới tôi và chấp - - nhận tôi vào nhóm. Những buổi « thứ năm » - - ấy đã trở thành trường đại học cho tôi. Đó là - - mảnh đất « tự do » - - bí mật » - - của chúng tôi. Chúng tôi họp luân phiên ở nhiều nơi, - - thường xuyên là - - nhà anh tôi. - - Chúng tôi trao đổi cho nhau những sáng tác bị cấm, tổ - - chức những buổi - - thuyết trình, đọc và bình luận văn thơ của mỗi - - người. - -Ngôi - - nhà của anh tôi mở cửa đón gió bốn phương. Tôi ở - - luôn đó cả - - ngày và đêm. - - Trong bếp, có thể gặp những người mình không chờ - - đợi : một sinh viên Canada chuyên về văn học - - slave, ngôi sao hippie Micha quần đỏ, hay một tù nhân - - vừa được trả tự do, tứ cố vô thân. Tôi - - đã nghe kể lại phải sống ra sao trong trại giam. Chúng - - tôi chuẩn bị đối phó với tình huống đi tù, chuyền - - tay nhau những bản cẩm nang “Đối phó khi bị hỏi - - cung”. - - Chuẩn - - bị là phải. - - Anh tôi bị bắt giam dưới thời Andropov. Tôi đi thăm - - anh ở trại Ivdel phía bắc núi Oural – tôi đã nói tới - - những chuyến đi này trong cuốn tiểu thuyết “La - - prise d’Izmail”. - -Khi - - tự do trở thành hỗn - - loạn - -Rồi - - Gorbatchev đã thay đổi tình hình đất nước, anh tôi - - được trả tự do, một cuộc sống hoàn toàn khác bắt - - đầu. Dường như sau 70 năm chế độ xô viết toàn - - trị, với Goulag và biển máu, đất nước đã tìm lại - - được cảm xúc, bỏ những hàng rào thép gai dọc theo - - biên giới và hòa nhập vào đại gia đình các dân tộc, - - trở lại với những giá trị nhân văn phổ quát. Song - - những năm tháng tự do đã biến thành những năm tháng - - biến - - động, hỗn loạn nên - - dân chúng đòi hỏi trật tự và một bàn tay - - sắt. - - Bàn tay ấy xuất hiện và chúng tôi chứng kiến đất - - nước quay trở lại những trại giam mà chúng tôi ngây - - thơ tưởng rằng đã vĩnh viễn thoát khỏi. Cái « vĩnh - - viễn » ấy chỉ kéo dài chưa tới hai thập niên. - -Sang - - Thụy Sĩ rồi, tôi ngày càng ít liên lạc với anh tôi. - - Đôi lần trở lại Moskva, tôi vẫn ở nhà anh, căn hộ - - ồn ào. Anh chị có bốn con. Mọi người đều yêu - - thương - - Ignat, đứa con trai út. Hiền lành, trầm tư. Tôi cho - - cháu những bộ đồ chơi Lego phức tạp nhất, và Ignat - - lắp ghép hàng giờ những con tàu vũ trụ liên thiên hà - - và những quái vật khổng lồ. - -
Sáp - - nhập Crimée (Krưm), một kỷ nguyên mới, một cuộc - - chiến - - mới. - -Rồi - - tới Thế vận hội Sotchi. Tôi kêu gọi báo chí phương - - Tây tẩy chay, kêu gọi đoàn kết với những người - - xuống đường biểu tình phản đối một chế độ - - thối nát và đàn áp, thay - - vì đồng - - lõa với bọn ăn cướp đã bắt giữ nước Nga làm con - - tin. Anh tôi thì hoan hô Thế vận hội và thắng lợi - - của nước Nga – anh em chúng tôi không hiểu nhau nữa. - - Thay vì tẩy chay Thế vận hội, thế giới đã kéo nhau - - đông đủ tới Sotchi, nơi mà nhân - - viên FSB - - đánh tráo những ống xét nghiệm của các lực sĩ. - - Thụy Sĩ còn xây cả một ngôi nhà gỗ, ông tổng thống - - của nền dân chủ lâu đời nhất châu Âu tới tận - - nơi để liếm bốt Putin. Kết quả là ngay sau Sotchi, - - Putin đã thôn tính Crimée, chiến tranh bùng nổ. - -Cả - - nước Nga phấn khởi : « Crimée là của chúng - - ta ! Crimée là của chúng ta ! ». Anh tôi - - không hiểu tại sao tôi không vui mừng chiến thắng - - lịch sử. Sau vụ Crimée năm 2014, anh em tôi đã trở - - thành hai người xa lạ. Nhưng tới ngày sinh nhật của - - mỗi người, chúng tôi vẫn chúc mừng nhau trên - - Facebook. - -Sau - - ngày 24 tháng - - hai 2022, chúng tôi trở thành thù địch. - -
Khóa - - tập chơi cầu lông và khúc côn cầu - - trên - - bàn - -Thomas - - Mann bảo vệ phẩm cách của ngôn ngữ và văn hoá Đức, - - nên ông đã chọn phe thù địch của Hitler. « Ở - - Lübeck, Hambourg, Cologne, Düsseldorf, dân chúng ngày càng - - nhiều người sẽ không còn chống lại Không quân Hoàng - - gia Anh, và khi nghe thấy tiếng máy bay Anh, họ sẽ chúc - - may mắn. » Những người Nga còn nặng lòng với - - tiếng Nga và văn hóa Nga cũng sẽ chúc tên lửa Ukraina - - thành công. Mấy năm gần đây, anh tôi quay trở lại - - mối đam mê thời trẻ là cầu lông. Khi cả thế giới - - bị sốc trước hình ảnh những xác người ở Boutcha - - và Irpin, thì trên trang Facebook, anh tôi mời - - tham - - gia khóa tập cầu lông. - -Chép - - lại trang FB của anh :- -« Khóa - - tập luyện sẽ có tất - - cả những gì hấp dẫn bạn: - -
Khúc - - côn cầu trên bàn. Trời - - ạ. - -Tôi - - không hiểu nổi. - -Vì - - đâu nên nỗi ? Từ bao giờ, đưa - - đẩy thế nào mà - - anh thay đổi như vậy, và tại sao ? Đâu là điểm - - « bất khứ hồi » mà anh đã vượt qua, khiến - - anh em chúng tôi không còn hiểu nhau được nữa ? - -Vì - - tất - - cả những điều ấy đã xảy ra, trong lịch sử đất - - nước Nga và trong gia đình chúng tôi. Ông nội đã cầm - - súng chống lại anh ruột trong cuộc nội chiến, ở - - tuổi 19. Còn anh em chúng tôi đã bước sang tuổi sáu - - mươi. Và cuộc chiến lại xảy ra, chiến tuyến xuyên - - ngang gia đình tôi. - -Năm - - ngoái, cháu Ignat ký hợp đồng và ra trận giết - - người - - Ukraina. Người ta nói tuổi thọ trung bình của binh sĩ - - trong « chiến dịch đặc biệt » này là ba - - tuần. Cháu đã sống sót bốn tuần. Gia đình nhận - - được giấy báo tử, còn quan tài của cháu thì chính - - họ phải đi lĩnh về. Ignat lúc - - ấy 27 - - tuổi. - -Cuộc - - chiến này do Putin châm ngòi. Nhưng đi giết người - - Ukraina rồi bị - - giết - - chết là cháu tôi. Tôi cố - - gắng hiểu. - - Mà bó tay. - -
Một - - tiểu luận linh cảm - -Sau - - khi nước Nga của Putin xâm lược nước láng giềng độc - - lập, năm 2014, tôi đã viết một tiểu luận bàn về - - sự chọn lựa đối với một người Nga có con trai - - chết trận ở Ukraina, chọn lựa giữa hai sự thật. Sự - - thật thứ nhất, trên những trang báo của giới đối - - lập : con trai anh là một tên phát xít, anh đẻ ra - - một tên phát xít, người Ukraina muốn xây dựng một - - xã hội tự do dân chủ, thoát khỏi một đế chế ngục - - tù, con anh đã sang Ukraina như một tên xâm lược sát - - nhân, anh phải biết hổ nhục vì nó. Còn sự thật - - theo kiểu « yêu nước » là như thế này : - - con - - anh là anh hùng, anh là cha của một anh hùng. - - bọn nazi Ukraina cấm đoán tiếng Nga của chúng ta, cấm - - đoán văn hóa Nga, tiến hành diệt chủng đối với - - đồng bào ta, và con anh đã sang cứu đồng bào, bảo - - vệ con dân Nga, văn hóa Nga, ngôn ngữ Nga, bảo vệ văn - - hào Pouchkine của chúng ta, con anh đã anh dũng hy sinh vì - - chính nghĩa, anh hãy tự hào vì con ! Người cha ấy - - phải chọn sự thật nào ? Khi viết tiểu luận ấy, - - tôi không thể ngờ điều mình viết sẽ ứng nghiệm - - vào anh tôi, vào cháu tôi. - -Anh - - tôi đã chọn lựa. Trên trang FB cá nhân, anh đăng hình - - Ignat mặc quân phục, súng kalachnikov trong tay, anh viết - - rằng mình tự hào vì con. - -Tôi - - đã xóa tên anh trong sổ giao dịch FB của tôi, nên - - không còn biết anh viết gì từ đó, và tôi cũng không - - muốn biết. Chúng tôi không còn chúc nhau trong mỗi dịp - - sinh nhật. Anh tôi - - đã - - trở thành kẻ thù của tôi. - -Tôi - - không hiểu nổi. Tôi không hiểu tại sao sự tình đã - - có - - thể diễn - - ra như vậy. Tôi không hiểu cái - - gì - - trong đầu đã - - khiến - - một con người ra trận để giết người Ukraina và bị - - giết chết. Tại sao ? - -Trên - - Youtube, người ta có thể thấy cả ngàn video với hình - - ảnh quay từ máy bay drone Ukraina, rượt đuổi binh lính - - Nga và bắn họ chết. Ống kính ghi lại những giây - - phút cuối cùng của đời họ, nét mặt đầy sợ hãi, - - tuyệt vọng và đớn đau. Đó là những quân địch. - - Trong cuộc chiến tranh bẩn thỉu này ở Ukraina, kẻ - - địch của Ukraina là kẻ địch của tôi. Trong mội - - cuộc chiến, người ta diệt địch. Tôi chăm chú nhìn - - từng khuôn mặt. Tôi tìm - - Ignat - - và tôi sợ nhận ra cháu. - -Ignat, - - tại sao vậy cháu ? - -Tháng - - 7-2026 - -Mikhail - - Chichkine - -
-
- |
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
- Anh - tôi thì tôi xóa tên, cháu tôi thì chết trận. -Chưa - bao giờ có một cuộc chiến tranh như vậy. Trên - youtube, người ta có thể xem cả ngàn video với những - hình ảnh quay từ máy - bay drone - rượt đuổi và bắn chết binh lính. - Ống - kính ghi - lại giây phút cuối cùng của đời - họ, - nét mặt đầy - sợ hãi, tuyệt vọng, đớn đau.Tôi - chăm - chú nhìn - từng khuôn mặt. -Cách - đây 100 năm, gia đình ông nội tôi bị chia cắt trong - cuộc nội chiến : ông tôi chiến đấu trong hàng - ngũ hồng quân, còn ông bác, bạch quân. Hai anh em ruột - trở thành thù địch. Nếu gặp nhau ở chiến trường, - có lẽ họ đã bắn vào nhau. Một thế kỉ đã trôi - qua. Lịch sử nước Nga, như con rắn cắn vào đuôi - mình, qua mỗi thế hệ, con rắn nuốt thêm một khúc - đuôi. Ngày nay, anh ruột tôi sống ở Moskva, ủng hộ - « chiến dịch đặc biệt » chống bọn « Nazi - Ukraina ». -Anh - hơn tôi sáu tuổi. Năm tôi mười hai, anh đã là - thi sĩ. Bạn bè anh đến chơi nhà, đọc thơ, bàn chuyện - những tác giả bị cấm, trao đổi những sách báo - chui. Tôi như một đứa trẻ vô hình, ngồi trong bếp, - làm bài, không làm rộn các anh, chẳng ai để ý đến - tôi cả. -
Hai - anh em viết thơ viết văn -Dưới - chế độ xô viết độc thần, các anh họp thành một - giáo phái tôn thờ những thần thánh bí mật của riêng - mình. Khỏi cần nói, các bạn cũng hiểu là các vị - thần vị thánh của anh tôi, ngay lập tức đã trở - thành thần tượng của tôi. Nhờ đó, tôi đã phát - hiện ra một hiện thực khác, ẩn nấp sau cuộc đời - thường. Cuộc sống thường nhật của tôi là trường - học, sân chơi, là những lời lải nhải dối trá của - các cô giáo và đài truyền - hình. - Những tấm bích chương xấu xí, dán khắp thành phố, - coi tôi là người xây dựng chủ nghĩa cộng sản, trong - khi lời nói ngoài đường phố hay sân trường thì bẩn - thỉu, buồn nôn. Thế mà bỗng nhiên, từ một thế - giới khác, tôi được nghe những từ ngữ, tên tuổi - khác. Dường như, lần đầu tiên trong đời, tôi cảm - nhận được sự khác biệt giữa cái thật và cái giả, - cái đúng và cái sai. -Loay - hoay không biết ghép vần làm thơ, tôi bắt đầu viết - tiểu thuyết trên trang vở học trò. Mẹ tôi thường - nói thằng anh là nhà thơ, thằng em là nhà văn. Mẹ nói - đùa thôi, nào ngờ đó là sự thực. Điều đó, mẹ - đã - không - thể hiểu được. Bà đã chết vì ung thư trước ngày - Liên Xô kết thúc, trước khi những tác phẩm đầu - tiên - của tôi được công bố. -Hồi - đó tôi thuộc lòng các bài thơ của anh. Bây giờ tôi - vẫn còn nhớ. Đối với tôi, đó không chỉ là những - bài thơ. Ở trường, năm ấy tôi 15 tuổi, giáo sư môn - văn tổ chức một đêm thơ dưới ánh nến. Mỗi người - đọc những bài thơ mình ưa thích, có người đọc thơ - của những tác giả gần như bị cấm, như Tsvetaïeva, - Mandelstam, Goumilev. Tôi đọc thơ của anh tôi. -Năm
- tháng trôi qua, vòng
- bạn bè của anh bắt đầu để ý tới tôi và chấp
- nhận tôi vào nhóm. Những buổi « thứ năm »
- ấy đã trở thành trường đại học cho tôi. Đó là
- mảnh đất « tự do Ngôi - nhà của anh tôi mở cửa đón gió bốn phương. Tôi ở - luôn đó cả - ngày và đêm. - Trong bếp, có thể gặp những người mình không chờ - đợi : một sinh viên Canada chuyên về văn học - slave, ngôi sao hippie Micha quần đỏ, hay một tù nhân - vừa được trả tự do, tứ cố vô thân. Tôi - đã nghe kể lại phải sống ra sao trong trại giam. Chúng - tôi chuẩn bị đối phó với tình huống đi tù, chuyền - tay nhau những bản cẩm nang “Đối phó khi bị hỏi - cung”. - Chuẩn - bị là phải. - Anh tôi bị bắt giam dưới thời Andropov. Tôi đi thăm - anh ở trại Ivdel phía bắc núi Oural – tôi đã nói tới - những chuyến đi này trong cuốn tiểu thuyết “La - prise d’Izmail”. -Khi - tự do trở thành hỗn - loạn -Rồi - Gorbatchev đã thay đổi tình hình đất nước, anh tôi - được trả tự do, một cuộc sống hoàn toàn khác bắt - đầu. Dường như sau 70 năm chế độ xô viết toàn - trị, với Goulag và biển máu, đất nước đã tìm lại - được cảm xúc, bỏ những hàng rào thép gai dọc theo - biên giới và hòa nhập vào đại gia đình các dân tộc, - trở lại với những giá trị nhân văn phổ quát. Song - những năm tháng tự do đã biến thành những năm tháng - biến - động, hỗn loạn nên - dân chúng đòi hỏi trật tự và một bàn tay - sắt. - Bàn tay ấy xuất hiện và chúng tôi chứng kiến đất - nước quay trở lại những trại giam mà chúng tôi ngây - thơ tưởng rằng đã vĩnh viễn thoát khỏi. Cái « vĩnh - viễn » ấy chỉ kéo dài chưa tới hai thập niên. -Sang - Thụy Sĩ rồi, tôi ngày càng ít liên lạc với anh tôi. - Đôi lần trở lại Moskva, tôi vẫn ở nhà anh, căn hộ - ồn ào. Anh chị có bốn con. Mọi người đều yêu - thương - Ignat, đứa con trai út. Hiền lành, trầm tư. Tôi cho - cháu những bộ đồ chơi Lego phức tạp nhất, và Ignat - lắp ghép hàng giờ những con tàu vũ trụ liên thiên hà - và những quái vật khổng lồ. -
Sáp - nhập Crimée (Krưm), một kỷ nguyên mới, một cuộc - chiến - mới. -Rồi - tới Thế vận hội Sotchi. Tôi kêu gọi báo chí phương - Tây tẩy chay, kêu gọi đoàn kết với những người - xuống đường biểu tình phản đối một chế độ - thối nát và đàn áp, thay - vì đồng - lõa với bọn ăn cướp đã bắt giữ nước Nga làm con - tin. Anh tôi thì hoan hô Thế vận hội và thắng lợi - của nước Nga – anh em chúng tôi không hiểu nhau nữa. - Thay vì tẩy chay Thế vận hội, thế giới đã kéo nhau - đông đủ tới Sotchi, nơi mà nhân - viên FSB - đánh tráo những ống xét nghiệm của các lực sĩ. - Thụy Sĩ còn xây cả một ngôi nhà gỗ, ông tổng thống - của nền dân chủ lâu đời nhất châu Âu tới tận - nơi để liếm bốt Putin. Kết quả là ngay sau Sotchi, - Putin đã thôn tính Crimée, chiến tranh bùng nổ. -Cả - nước Nga phấn khởi : « Crimée là của chúng - ta ! Crimée là của chúng ta ! ». Anh tôi - không hiểu tại sao tôi không vui mừng chiến thắng - lịch sử. Sau vụ Crimée năm 2014, anh em tôi đã trở - thành hai người xa lạ. Nhưng tới ngày sinh nhật của - mỗi người, chúng tôi vẫn chúc mừng nhau trên - Facebook. -Sau - ngày 24 tháng - hai 2022, chúng tôi trở thành thù địch. -
Khóa - tập chơi cầu lông và khúc côn cầu - trên - bàn -Thomas - Mann bảo vệ phẩm cách của ngôn ngữ và văn hoá Đức, - nên ông đã chọn phe thù địch của Hitler. « Ở - Lübeck, Hambourg, Cologne, Düsseldorf, dân chúng ngày càng - nhiều người sẽ không còn chống lại Không quân Hoàng - gia Anh, và khi nghe thấy tiếng máy bay Anh, họ sẽ chúc - may mắn. » Những người Nga còn nặng lòng với - tiếng Nga và văn hóa Nga cũng sẽ chúc tên lửa Ukraina - thành công. Mấy năm gần đây, anh tôi quay trở lại - mối đam mê thời trẻ là cầu lông. Khi cả thế giới - bị sốc trước hình ảnh những xác người ở Boutcha - và Irpin, thì trên trang Facebook, anh tôi mời - tham - gia khóa tập cầu lông. -Chép - lại trang FB của anh :-« Khóa - tập luyện sẽ có tất - cả những gì hấp dẫn bạn: -
Khúc - côn cầu trên bàn. Trời - ạ. -Tôi - không hiểu nổi. -Vì - đâu nên nỗi ? Từ bao giờ, đưa - đẩy thế nào mà - anh thay đổi như vậy, và tại sao ? Đâu là điểm - « bất khứ hồi » mà anh đã vượt qua, khiến - anh em chúng tôi không còn hiểu nhau được nữa ? -Vì - tất - cả những điều ấy đã xảy ra, trong lịch sử đất - nước Nga và trong gia đình chúng tôi. Ông nội đã cầm - súng chống lại anh ruột trong cuộc nội chiến, ở - tuổi 19. Còn anh em chúng tôi đã bước sang tuổi sáu - mươi. Và cuộc chiến lại xảy ra, chiến tuyến xuyên - ngang gia đình tôi. -Năm - ngoái, cháu Ignat ký hợp đồng và ra trận giết - người - Ukraina. Người ta nói tuổi thọ trung bình của binh sĩ - trong « chiến dịch đặc biệt » này là ba - tuần. Cháu đã sống sót bốn tuần. Gia đình nhận - được giấy báo tử, còn quan tài của cháu thì chính - họ phải đi lĩnh về. Ignat lúc - ấy 27 - tuổi. -Cuộc - chiến này do Putin châm ngòi. Nhưng đi giết người - Ukraina rồi bị - giết - chết là cháu tôi. Tôi cố - gắng hiểu. - Mà bó tay. -
Một - tiểu luận linh cảm -Sau - khi nước Nga của Putin xâm lược nước láng giềng độc - lập, năm 2014, tôi đã viết một tiểu luận bàn về - sự chọn lựa đối với một người Nga có con trai - chết trận ở Ukraina, chọn lựa giữa hai sự thật. Sự - thật thứ nhất, trên những trang báo của giới đối - lập : con trai anh là một tên phát xít, anh đẻ ra - một tên phát xít, người Ukraina muốn xây dựng một - xã hội tự do dân chủ, thoát khỏi một đế chế ngục - tù, con anh đã sang Ukraina như một tên xâm lược sát - nhân, anh phải biết hổ nhục vì nó. Còn sự thật - theo kiểu « yêu nước » là như thế này : - con - anh là anh hùng, anh là cha của một anh hùng. - bọn nazi Ukraina cấm đoán tiếng Nga của chúng ta, cấm - đoán văn hóa Nga, tiến hành diệt chủng đối với - đồng bào ta, và con anh đã sang cứu đồng bào, bảo - vệ con dân Nga, văn hóa Nga, ngôn ngữ Nga, bảo vệ văn - hào Pouchkine của chúng ta, con anh đã anh dũng hy sinh vì - chính nghĩa, anh hãy tự hào vì con ! Người cha ấy - phải chọn sự thật nào ? Khi viết tiểu luận ấy, - tôi không thể ngờ điều mình viết sẽ ứng nghiệm - vào anh tôi, vào cháu tôi. -Anh - tôi đã chọn lựa. Trên trang FB cá nhân, anh đăng hình - Ignat mặc quân phục, súng kalachnikov trong tay, anh viết - rằng mình tự hào vì con. -Tôi - đã xóa tên anh trong sổ giao dịch FB của tôi, nên - không còn biết anh viết gì từ đó, và tôi cũng không - muốn biết. Chúng tôi không còn chúc nhau trong mỗi dịp - sinh nhật. Anh tôi - đã - trở thành kẻ thù của tôi. -Tôi - không hiểu nổi. Tôi không hiểu tại sao sự tình đã - có - thể diễn - ra như vậy. Tôi không hiểu cái - gì - trong đầu đã - khiến - một con người ra trận để giết người Ukraina và bị - giết chết. Tại sao ? -Trên - Youtube, người ta có thể thấy cả ngàn video với hình - ảnh quay từ máy bay drone Ukraina, rượt đuổi binh lính - Nga và bắn họ chết. Ống kính ghi lại những giây - phút cuối cùng của đời họ, nét mặt đầy sợ hãi, - tuyệt vọng và đớn đau. Đó là những quân địch. - Trong cuộc chiến tranh bẩn thỉu này ở Ukraina, kẻ - địch của Ukraina là kẻ địch của tôi. Trong mội - cuộc chiến, người ta diệt địch. Tôi chăm chú nhìn - từng khuôn mặt. Tôi tìm - Ignat - và tôi sợ nhận ra cháu. -Ignat, - tại sao vậy cháu ? -Tháng - 7-2026 -Mikhail - Chichkine -
- |
-
-
-
-
- -Đọc - -Lại Thất Lạc - -Cõi Người (*)
- -Tru
-
-Sa
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-Người
-
-viết và người đọc gặp nhau qua một cuốn sách, người
-
-viết thèm viết cuốn sách để đời còn người đọc
-
-tìm một cuốn sách thấu tận tâm can. Đã mê đọc thì
-
-ai cũng đọc sách từ sớm với đủ loại sách từ kinh
-
-điển đến hiện đại, tôi tự làm mình thiệt thòi khi
-
-khước từ văn hóa đọc, mãi đến khi theo nghề viết
-
-mới chịu đọc, lược sử đọc của tôi bắt đầu từ
-
-tuổi 20 và một năm sau mới biết cách đọc sách, những
-
-cuốn tôi đọc và đi vào máu đều vì bội phục, bởi
-
-không hiểu nhưng cứ vương lại, dính lấy rồi chuyển
-
-hóa thành cái của mình. Năm tôi 24 tuổi, Chi, đứa bạn
-
-sót lại thời sinh viên hẹn tôi ngồi trà đá để trả
-
-tôi cuốn Thất
-
-Lạc Cõi Người
-
-và mượn nốt quyển Tà
-
-Dương,
-
-bạn nói “Ông giống với Yozo lắm!” Tôi ngớ người
-
-“Yozo nào?” Bạn nhắc “Sao ông bảo đọc cuốn Thất
-
-Lạc Cõi Người
-
-rồi nên đưa tôi để đọc Tà
-
-Dương?”
-
-Số là, tôi và Chi từ lúc học chỉ biết qua loa, ra
-
-trường mới thân do Chi chịu đọc và biết cách đọc
-
-văn chương của tôi, hai đứa hay đọc chung một cuốn
-
-sách, hôm sau thì hẹn bàn về cái mình tìm thấy trong
-
-sách. Nghe bạn nhắc, tôi cầm sách về đọc, không dưới
-
-chục lần Chi phán tôi là đứa kỳ lạ, quái đản nhất
-
-trong số những người bạn từng gặp nên tôi chỉ nghĩ
-
-bạn thấy nhân vật trong sách quái khí nên xỏ lá tôi
-
-cho vui. Rồi thì, tôi chao đảo, Thất
-
-Lạc Cõi Người
-
-đâm tôi một nhát sâu.
-
-
Cuốn - -sách mỏng dính chưa đến trăm trang, văn gọn, tinh giản, - -tình tiết và bố cục vỏn vẹn trong ba chương mà có sức - -công phá hơn cả trường thiên tiểu thuyết, nỗi sầu ảm - -đạm trong sách như cái giếng sâu, ngước vào đó là bị - -cuốn vào sự hun hút không lối về. Một kẻ không thể - -quyết số phận cho mình, luôn bị ghè nặng dưới cái - -bóng khổng lồ của người cha, đến khi cha mất, tưởng - -sẽ cất cánh vào tự do, ai dè thân xác như cái bình vỡ, - -hoàn toàn trống rỗng, trôi theo phù du. Một kẻ thu hút - -đàn bà rồi hủy hoại cùng lúc hai cuộc đời, chẳng có - -sự tháo gỡ nào, cứ vậy im lặng trôi đời vào rượu - -và morphine, 27 tuổi tóc bạc mái đầu như trên 40, số - -phận đó viết tên Oba - -Yozo, - -và tôi, cũng từng sống như vậy suốt thời nổi loạn. - -Vai hề là vai khó nhất, kẻ diễn hề giúp người khác - -cười chứ không thể tự cười, tự vui, đằng sau lớp - -hóa trang miệng cười là khuôn mặt lúc nào cũng căng - -thẳng và tái mét. Không thể hiểu thế nhân không thể - -hòa nhập, sợ khi tiết lộ con người thật cho những kẻ - -bình thường sẽ nhận lấy rủi ro, ngay đến biệt tài - -vẽ ma cũng bị giấu đi để vẽ những thứ bình thường, - -Yozo chọn vai thằng hề, nói những điều người xung - -quanh nói và nghĩ những điều họ quan tâm, gặp gỡ ai là - -đối đãi theo cách người đó giao tế với mình Từ - -khi còn nhỏ, đã có rất nhiều lần người ta nói tôi là - -kẻ hạnh phúc may mắn nhưng tôi thì lúc nào cũng cảm - -thấy mình đang ở địa ngục vậy. Ngược lại tôi thấy - -những người bảo tôi là may mắn hạnh phúc còn an lạc - -hạnh phúc hơn tôi gấp bội lần. Thậm chí tôi còn nghĩ - -mình phải mang vác mười khối khổ lụy trên vai mà chỉ - -cần cho người kế bên gánh lấy một khối thôi thì cũng - -đã đủ để lấy đi mạng sống của họ rồi (trang 18) - -tôi giật mình, toát mồ hôi, dòng trích dẫn - -trong tiểu thuyết sao giống tôi đến thế, càng đọc tôi - -càng thấy cuốn sách như viết dành cho tôi mặc dù Ningen - -Shikkaku - -được - -viết 1948 và là của một nhà văn người Nhật. - -
- -Tôi - -đã sống một đời đầy hổ thẹn - -(trang - -15) - -dòng mở đầu dẫn vào thế giới của Thất - -Lạc Cõi Người, - -mỗi lần nhớ đến dòng viết này, nhớ lại đứa trẻ - -tôi ngày xưa, tôi thấy dòng chữ như dành cho mình, - -Takeichi nhìn thấu được vai diễn của Yozo còn tôi, không - -ai bóc mẽ được tôi, tôi thành công làm người điên - -trong mắt bạn bè và thất bại với cuộc đời mình. - -Yozo lên Tokyo, học trường Mỹ Thuật tư Thục, xin vào ký - -túc xá như cách chạy trốn người cha uy quyền, Yozo không - -còn sắm vai hề nữa, môi trường ở thành phố quá phức - -tạp Cả - -trường học và ký túc xá đều như một đống rác với - -những dục vọng méo mó và cái vai diễn hề gần như - -toàn bích của tôi trở nên vô dụng (trang 45) - -ở đó Yozo gặp Horiki, một kẻ có lối sống buông thả, - -rất khôn lỏi và đồi bại, Yozo kết thân với gã bởi - -gã không soi mói, không quan tâm người khác nghĩ gì làm - -gì, gã dẫn cậu vào thú vui lầu xanh, cậu đắm chìm vào - -nhục lạc một cách tự chủ và tự nhiên như cách người - -ta vứt bỏ áo quần, thả người trong nước tắm, gột - -đi mọi bụi bặm của mồ hôi, sự nhớt da hổ lốn cùng - -mùi khói xe, bụi đường, những lần chạm tay vào vô - -khối thứ đã in trăm dấu tay người trong thành phố. - -Ngoài những nàng bán hoa chơi bời một lần thì cuộc đời - -Yozo có ba người đàn bà, mỗi người đánh một dấu mốc - -trong số phận Yozo. - -
- -Với - -Tsuneko thì sự - -cô độc đáng sợ vô ngôn của nàng dường như tỏa một - -dòng khí lưu bao bọc rồi tan chảy cùng nỗi u uất của - -tôi. Hai thân hình thoát ra khỏi nỗi bất an sợ hãi như - -hai chiếc lá khô im lặng nằm trên tảng đá dưới đáy - -nước sâu (trang 65) - -Yozo hạnh phúc qua đêm với Tsuneko, cái chữ hạnh phúc - -được dùng một lần và duy nhất trong toàn bộ ghi chép, - -trong Hai - -Người Điên Giữa Kinh Thành - -của Nguyễn Bính, Điệp và Tuấn tương ngộ ở tư tưởng - -cái đẹp hoàn mỹ không tỳ vết, tiết trinh tuyệt đối, - -vừa là xử nữ lại vừa không lấm vào tình trường thì - -trong Thất - -Lạc Cõi Người, - -Tsuneko và Yozo thu hút nhau bởi sự tương đồng về nỗi - -cô đơn đầy sợ hãi, đến với nhau bằng cái mùi, cái - -khí u ám, mục ruỗng chứ không phải tình yêu và chẳng - -có tình yêu nào cho hai kẻ lạc đường, không tìm thấy - -ai, không nhặt được gì, không thấy gì, giữa bóng tối - -vô biên, hai mùi hương mò mẫm vướng vào nhau và quện - -lại để không bị thoát đi, lạc lối giữa trăm nẻo - -đời. Yozo gặp Tsuneko hai lần, lần thứ nhất là ở quán - -ăn, hai dấu chân quện lên nhau, lần thứ hai là ở quán - -cà phê đèn mờ, Tsuneko làm nhân viên phục vụ quán, bị - -Horiki sàm sỡ, Yozo chìm trong rượu cho đến ngày hôm sau, - -một chữ “chết” rơi khỏi miệng Tsuneko, cả hai lên - -kế hoạch trầm mình, tự sát đôi dưới biển Kamakura. - -Tsuneko là người đã có chồng, luôn bị bạo hành, phải - -bán thân mưu sinh, nàng đã quá ngán ngẩm thế gian này - -nên muốn rũ bỏ sinh mạng, một bi kịch đã trở thành - -quốc nạn không cách nào sửa chữa của người Nhật, - -Yozo không thật sự muốn chết, cậu tự kéo mình theo lời - -nói của người tình để bám víu vào cái gì đó, “cùng - -chết” với Yozo nghe như “đi chơi”, chỉ đến khi cả - -hai ngồi uống sữa tươi, lúc thanh toán, trong người Yozo - -chỉ còn ba xu lẻ, câu nói Chỉ - -còn vậy thôi hả anh (trang 70) - -của Tsuneko đã hiện hữu hóa câu nói tiền - -hết thì tình cũng tan của - -Yozo trước đó, đau đớn tận xương, sau cùng, Yozo vẫn - -chỉ là một cậu ấm được nuôi, hai chữ cùng - -chết - -thành quyết - -ý muốn chết, - -cả hai cởi bỏ áo khoác, xếp trên cát theo nghi lễ tự - -tận rồi trầm mình nhưng - -nàng thì chết, chỉ có tôi được cứu - -(trang - -71) - -câu văn gọn, ngắn, lạnh lẽo mà nặng hơn đá tảng, có - -lẽ địa ngục chỉ mở cửa cho những người cùng đường, - -thật sự muốn xuống và khép cửa với người cưỡng - -cầu, bất đắc chí mà muốn thành ma.
- -Bị - -khước từ, trục xuất khỏi cõi chết, bị cảnh sát - -điều tra, Yozo bị đuổi học, đến tá túc ở nhà ông - -cá bơn, rồi bỏ đi, tìm đến Horiki tôi - -không có bạn hữu cũng không có chỗ nào đi nữa (trang - -85) - -Horiki có phải bạn của Yozo, có lẽ không nhưng là nơi - -cầu viện duy nhất của cậu, qua người bạn quỷ quái, - -Yozo gặp Shizuko, một bà mẹ đơn thân và với mùi hương - -sát gái bẩm sinh, cậu trở thành gã chồng hờ. Shizuko - -giúp Yozo quay lại nghề vẽ, có công việc nhưng mọi bức - -họa dù chỉn chu, tốt đến đâu cũng không thể bằng - -bức ác ma tự họa chính mình. Bức tuyệt tác, là bản - -chất, con người thật của Yozo đã thất lạc, mất tăm - -khỏi đời nên những thứ cậu vẽ ra sau này chỉ là thứ - -hình màu mè, bức tự họa của Yozo cũng như cuốn sách - -để đời của nhà văn, một đời chỉ viết được một - -cuốn, những gì sau này chỉ là phần thêm vào, bớt đi - -hoặc bổ khuyết cho tác phẩm đỉnh cao sự nghiệp, tinh - -hoa chỉ chảy một lần trong đời, chảy xong là dứt, có - -chẳng chỉ chắt ra phần sái sót của tinh hoa. Shizuko và - -Yozo có yêu nhau không? Với Yozo thì không, cậu muốn một - -nơi náu nương trong thành phố, còn Shizuko, tình yêu và - -ham muốn thể xác chỉ một nửa, phần còn lại là sự - -thương hại, trên hết, cô muốn tìm một người cha cho - -con gái, để có người ở bên, chơi với con, bù khuyết - -cho sự thiếu vắng hình bóng người cha trong tuổi thơ - -con trẻ. Shizuko vừa là người tình, vừa là vợ, cũng là - -mẹ Yozo, cô thuộc tạng đàn bà Nhật Bản truyền thống, - -đơn thuần, bình thường, có phần nhạt nhẽo, những - -tưởng Yozo sẽ an thân trong mái nhà đó, - -Shigeko - -muốn cha thật sự của mình quay về cơ - -(trang - -94) - -đó là lời khi Yozo cùng con gái của Shizuko chơi trò cầu - -nguyện, lời nói ngây ngô của con bé khiến Yozo choáng - -váng, té ra, cậu chỉ là sự thay thế, là kẻ tạm trú, - -người thừa trong gia đình này, cha của Shigeko đã qua - -đời, ông không thể quay về và Yozo sẽ mãi là cái bóng - -của người cha thực sự Hạnh - -phúc thực sự là hai mẹ con này đây. Một kẻ ngu ngốc - -như mình chen vào giữa thế là cuộc đời hai người tán - -loạn cả lên. Một hạnh phúc thật giản dị. Hai mẹ con - -thật tuyệt vời. (Nếu thần linh cũng nghe thấy lời - -nguyện cầu của một kẻ như tôi thì xin một lần, một - -lần trong đời thôi Người hãy ban cho tôi biết thế nào - -là hạnh phúc - -(trang - -100) - -đấy là lúc Yozo say khướt trở về nhìn hé qua cánh cửa, - -hai mẹ con đang đuổi bắt một con thỏ trắng. Hình ảnh - -con thỏ trong mắt kẻ say có phải linh hồn người cha của - -đứa trẻ, là bóng ảo của hình ảnh chính cậu hay chỉ - -là cái bóng hắt ra từ ánh đèn, méo mó trong đôi mắt - -say. Tình tiết trước ngưỡng cửa gợi nhớ đến truyện - -ngắn Cổng - -Rashomon - -của Akutagawa, người Dazai ái mộ, nếu Yozo bước qua cánh - -cổng, cậu vẫn được hoan nghênh, tiếp tục đóng vai - -người chồng hờ, người cha tạm thời, còn khi quay lưng - -bỏ đi, có nơi ở nhưng thiếu tự do, còn khi quay lưng, - -bỏ đi, Yozo có tự do, cái tự do của một tha nhân không - -nhà, tìm quên trong hơi rượu. Cuộc đời Yozo mâu thuẫn - -giữa đi và ở, không thể hiểu thế nhân nhưng không thể - -tự sinh tồn, không có tiền, đành phải tạm bợ trong - -cuộc đời người khác, mối khổ lụy vì đó ngày một - -nặng thêm. - -
- -Nếu - -Tsuneko, ẩn dụ cho sự tàn úa, băng lãnh của mùa đông - -thì Yoshiko là sự sống mơn mởn của mùa xuân Nhìn - -gương mặt trắng trẻo của Yoshiko đang mỉm cười trong - -cửa tiệm tối tăm, tôi thấy thật tôn quý sự trinh - -trắng chưa biết gì đến dòng đời vẫn đục của nàng. - -Cho đến bây giờ, tôi chưa lần nào ngủ với một xử - -nữ trẻ trung hơn tuổi mình cả. Hãy cưới nàng đi thôi, - -rồi về sau chịu nỗi sầu khổ lớn lao nào cũng được. - -Niềm vui hoan lạc phóng khoáng chỉ cần trải nghiệm một - -lần trong đời cũng đủ. Cái vẻ đẹp trinh trắng kia - -tôi nghĩ chỉ là cảm giác huyễn hoặc của những thi - -nhân ngu ngốc, nào ngờ lại hiện diện nơi đây, giữa - -trần gian này - -(trang - -108) - -chân dung của Yoshiko đối lập với Tsuneko, đời một - -người đàn ông, sa sút và bi lụy đến đâu, ngụp trong - -đêm đen lâu nhường nào đều có thể thay đổi khi gặp - -một cô gái, người sẽ đuổi hết mây đen trong đời - -ta, đáng lẽ cô gái nhỏ, tuổi 17, 18 sẽ là cứu cánh - -cho cuộc đời Yozo, nhưng, - -chữ nhưng - -không mang tính ngắt nhịp, do dự, chưng hửng cầm chừng - -cho một sự thật cay đắng, chữ nhưng - -tôi - -viết là một tuyên bố về tương lai đã định sẵn ngay - -ở phút Dazai khắc họa hình ảnh của Yoshiko trong mắt - -Yozo. chưa - -lần nào ngủ với một xử nữ trẻ trung hơn tuổi - -mình…Niềm vui hoan lạc phóng khoáng chỉ cần trải - -nghiệm một lần trong đời cũng đủ hai - -câu trong một đoạn đã làm lộ tâm can của Yozo, cái đẹp - -nào trong mắt cậu cũng là lạc dục, cái đẹp đã vướng - -vào ái lạc sớm muộn gì cũng tàn úa. Việc Yoshiko bị - -điếm nhục bởi một một gã thương nhân xa lạ đâu - -phải lỗi của cô, do cô quá cả tin mới ra nông nỗi. - -Nếu bức tranh tự họa của Yozo khi ở quê nhà là khuôn - -mặt địa ngục thì cảnh Yoshiko bị xâm hại là địa - -ngục nhìn qua cánh cửa. Horiki chứng kiến tất cả, im - -lặng, mặc mọi sự rồi gọi Yozo xuống chứng kiến, cả - -hai khựng lại, sững sờ, Horiki ra về, Yozo tháo chạy lên - -sân thượng, từ đêm đó tóc Yozo ngả bạc. Câu văn - -chẳng cần sự ám gợi suồng sã, miêu tả dài dòng mà - -sơ giản, vô thanh, điểm vài nét bút đã họa được sự - -lạnh lẽo của địa ngục băng không - -phải thân xác Yoshiko bị điếm nhục mà việc niềm tin - -của Yoshiko bị băng hoại đối với tôi là một nỗi đau - -lớn tới mức mà từ đó về sau tôi cảm thấy mình - -không thể sống nổi nữa (trang 121). - -Mối quan hệ của Yozo với Tsuneko là cảm thức tương - -ngộ, ở Shizuko là mong muốn về một mái nhà, còn Yoshiko - -là sự quay về, làm lại từ đâu, lúc Yoshiko bị hãm - -nhục thì nơi neo đậu cuối cùng của Yozo cũng rệu rã, - -Yoshiko và Yozo nhìn nhau với mặc cảm tội lỗi, cái mặc - -cảm mặc định trong im lặng phá hủy sợi dây neo hai - -người lại với nhau. - -
- -Đỉnh - -điểm của tiểu thuyết là lúc anh trai Yozo đến báo tin - -cha đã mất Cái - -sự tồn tại đáng sợ kia lúc nào cũng phập phồng trong - -ngực tôi đã mất và tôi cảm giác như cái bình chứa - -đau khổ của tôi đã trở nên trống rỗng. Thậm chí tôi - -đã nghĩ rằng cái bình khổ đau của tôi sở dĩ nặng - -như thế là bởi vì cha tôi chăng? Quả thật tôi thấy - -trống trải. Và rồi thậm chí tôi mất đi luôn khả năng - -đau khổ. (trang 137) - -Nỗi ám ảnh, ghì nặng một khi đã bén sâu vào tim cốt - -sẽ trở thành phần quan trọng của cơ thể, nếu bộ - -phận đó đột ngột dứt ra thì sinh khí chảy hết ra - -ngoài, trong Thiên Long Bát Bộ, lúc Tảo Địa Tăng giết - -Mộ Dung Bác thì Tiêu Viễn Sơn không thấy vui, ông sững - -sờ, lòng vẫn nặng trĩu mối thù dù kẻ thù đã nằm - -xuống, không vợ không còn nhà không có nơi để đi, tình - -cảnh của Yozo và tiêu Viễn Sơn dù khác nhau nhưng mang - -chung nỗi khủng hoảng chơi với mất lý tưởng. Lý tưởng - -của Yozo, theo tôi là thoát khỏi cái bóng lớn của người - -cha, lý tưởng của Tiêu Viễn Sơn là trả thù kẻ đã - -hãm hại gia đình mình, thời khắc lý tưởng tiêu tan thì - -phần đời đặt cược cũng vong theo. Viện điều dưỡng - -là nơi chốn sau cùng của Yozo nhưng cậu đã kiệt quệ, - -buông lơi tất thảy không - -hạnh phúc không bất hạnh. Tất cả rồi sẽ trôi qua - -(trang 139) - -là cam chịu, là thất bại phủ phục, mặc tình trôi đâu - -thì trôi, tôi không dám chắc, Yozo đã trải qua 3 giai - -đoạn, là tội nhân sau cái chết của Tsuneko, là cuồng - -nhân sau lần Yoshiko bị hại, rồi thành phế nhân khi hay - -tin cha mất.
- -Nhiều - -năm sau, đọc lại, cụ thể là bây giờ, khi tôi viết - -những dòng này vẫn phải thở dài cho số phận của Yozo - -cũng là số phận của Dazai. Sẽ nhiều người, trong đó - -có tôi oán trách nhà văn đã tạc ra một nhân vật quá - -yếu đuối và hèn nhát, mọi bi kịch đều từ Yozo mà - -ra, nếu cậu dũng cảm, can trường thì chuyện đã khác, - -thế nhưng Thất - -Lạc Cõi Người là - -tiểu thuyết tự truyện, Dazai viết sách từ chính đời - -ông, ông đã sống cuộc đời như vậy nên không thể - -thay đổi, sửa chữa, và chính điều đó đã hình thành - -một cuốn sách kinh điển về nỗi buồn và sự tự hủy. - -Nước Pháp có Người - -Xa Lạ - -thì Nhật Bản có Thất - -Lạc Cõi Người, - -cả hai đều viết về sự phi lý, không hiểu được - -mình, được viết với văn phong sơ giản, lạnh lẽo, văn - -Camus gọn, thô, dửng dưng nhưng vẫn phảng phất sự tỉnh - -táo còn văn Dazai mờ ảo, bảng lảng, trôi dạt như con - -đò trôi trên sông giữa cơn mưa kéo sương, tiếng chim - -bay lạc đàn lẫn vào tiếng thác đổ, đó là chất văn - -chương đặc sệt Châu Á. - -
- -Thất - -Lạc Cõi Người - -là cuốn sách để đời mà Dazai muốn viết, cũng là cuốn - -sách tôi mong mỏi tìm và đã tìm thấy, tôi nhìn thấy - -quá nửa con người mình trong đó, nhìn để thấy, thấy - -để sợ, tỉnh táo mà thoát khỏi sắc cảnh bi thương, - -thứ vừa là là xúc tác sáng tạo vừa là chất độc hủy - -hồn. Dazai đã viễn cổ cả trăm năm, sách của ông vẫn - -được đọc cho đến bây giờ, chẳng ai vì đọc ông mà - -tự sát, chỉ có sự yêu mến, suy tư cho phận người - -phảng phất chút mình. Còn tôi, đọc lại Thất - -Lạc Cõi Người thay - -cái khấn đầu và viết về ông như thắp nén hương, vái - -lạy ông từ xa. - -
- -
-
-
-
-
-
-
-
-
Tru - -Sa
- -_______________
- -(*) - -Chú thích của Diễn Đàn: - -“Thất lạc cõi người” tức “Nhân gian thất cách”, - -(phiên âm từ人間失格) - -tên chữ Hán cho nguyên tác cuốn tiểu thuyết tiếng Nhật - -của tác giả Ningen - -S hikkaku. - -Đây là một tiểu thuyết nổi tiếng đã được dịch - -sang cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp. Bản dịch tiếng Việt, - -được nhà văn Tru - -Sa - -giới thiệu trong bài này, mang tên “Thất lạc cõi - -người”, là bản dịch của - -Hoàng Long, - -nhà nghiên cứu văn hóa, dịch thuật và giảng dạy văn - -học Nhật tại ĐH Sư Phạm TP-HCM.
- -Bản - -dịch tiếng Pháp : La - -déchéance d’un homme - -Dịch giả Gaston Renondeau NXB Gallimard (1990)
- -Bản - -dịch tiếng Anh: - -No - -Longer Human - -Cùng tên nhưng từ hai dịch giả khác nhau trong hai thời - -gian khác nhau:
- -- -No - -Longer Human: Donald Keene (1959)
- -No - -Longer Human: Juliet Winters Carpenter (2024)
- -
-
-
-
-
-
-
-
-
-Đọc -Lại Thất Lạc -Cõi Người (*)
-Tru
-Sa
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-Người
-viết và người đọc gặp nhau qua một cuốn sách, người
-viết thèm viết cuốn sách để đời còn người đọc
-tìm một cuốn sách thấu tận tâm can. Đã mê đọc thì
-ai cũng đọc sách từ sớm với đủ loại sách từ kinh
-điển đến hiện đại, tôi tự làm mình thiệt thòi khi
-khước từ văn hóa đọc, mãi đến khi theo nghề viết
-mới chịu đọc, lược sử đọc của tôi bắt đầu từ
-tuổi 20 và một năm sau mới biết cách đọc sách, những
-cuốn tôi đọc và đi vào máu đều vì bội phục, bởi
-không hiểu nhưng cứ vương lại, dính lấy rồi chuyển
-hóa thành cái của mình. Năm tôi 24 tuổi, Chi, đứa bạn
-sót lại thời sinh viên hẹn tôi ngồi trà đá để trả
-tôi cuốn Thất
-Lạc Cõi Người
-và mượn nốt quyển Tà
-Dương,
-bạn nói “Ông giống với Yozo lắm!” Tôi ngớ người
-“Yozo nào?” Bạn nhắc “Sao ông bảo đọc cuốn Thất
-Lạc Cõi Người
-rồi nên đưa tôi để đọc Tà
-Dương?”
-Số là, tôi và Chi từ lúc học chỉ biết qua loa, ra
-trường mới thân do Chi chịu đọc và biết cách đọc
-văn chương của tôi, hai đứa hay đọc chung một cuốn
-sách, hôm sau thì hẹn bàn về cái mình tìm thấy trong
-sách. Nghe bạn nhắc, tôi cầm sách về đọc, không dưới
-chục lần Chi phán tôi là đứa kỳ lạ, quái đản nhất
-trong số những người bạn từng gặp nên tôi chỉ nghĩ
-bạn thấy nhân vật trong sách quái khí nên xỏ lá tôi
-cho vui. Rồi thì, tôi chao đảo, Thất
-Lạc Cõi Người
-đâm tôi một nhát sâu.
-
Cuốn -sách mỏng dính chưa đến trăm trang, văn gọn, tinh giản, -tình tiết và bố cục vỏn vẹn trong ba chương mà có sức -công phá hơn cả trường thiên tiểu thuyết, nỗi sầu ảm -đạm trong sách như cái giếng sâu, ngước vào đó là bị -cuốn vào sự hun hút không lối về. Một kẻ không thể -quyết số phận cho mình, luôn bị ghè nặng dưới cái -bóng khổng lồ của người cha, đến khi cha mất, tưởng -sẽ cất cánh vào tự do, ai dè thân xác như cái bình vỡ, -hoàn toàn trống rỗng, trôi theo phù du. Một kẻ thu hút -đàn bà rồi hủy hoại cùng lúc hai cuộc đời, chẳng có -sự tháo gỡ nào, cứ vậy im lặng trôi đời vào rượu -và morphine, 27 tuổi tóc bạc mái đầu như trên 40, số -phận đó viết tên Oba -Yozo, -và tôi, cũng từng sống như vậy suốt thời nổi loạn. -Vai hề là vai khó nhất, kẻ diễn hề giúp người khác -cười chứ không thể tự cười, tự vui, đằng sau lớp -hóa trang miệng cười là khuôn mặt lúc nào cũng căng -thẳng và tái mét. Không thể hiểu thế nhân không thể -hòa nhập, sợ khi tiết lộ con người thật cho những kẻ -bình thường sẽ nhận lấy rủi ro, ngay đến biệt tài -vẽ ma cũng bị giấu đi để vẽ những thứ bình thường, -Yozo chọn vai thằng hề, nói những điều người xung -quanh nói và nghĩ những điều họ quan tâm, gặp gỡ ai là -đối đãi theo cách người đó giao tế với mình Từ -khi còn nhỏ, đã có rất nhiều lần người ta nói tôi là -kẻ hạnh phúc may mắn nhưng tôi thì lúc nào cũng cảm -thấy mình đang ở địa ngục vậy. Ngược lại tôi thấy -những người bảo tôi là may mắn hạnh phúc còn an lạc -hạnh phúc hơn tôi gấp bội lần. Thậm chí tôi còn nghĩ -mình phải mang vác mười khối khổ lụy trên vai mà chỉ -cần cho người kế bên gánh lấy một khối thôi thì cũng -đã đủ để lấy đi mạng sống của họ rồi (trang 18) -tôi giật mình, toát mồ hôi, dòng trích dẫn -trong tiểu thuyết sao giống tôi đến thế, càng đọc tôi -càng thấy cuốn sách như viết dành cho tôi mặc dù Ningen -Shikkaku -được -viết 1948 và là của một nhà văn người Nhật. -
-Tôi -đã sống một đời đầy hổ thẹn -(trang -15) -dòng mở đầu dẫn vào thế giới của Thất -Lạc Cõi Người, -mỗi lần nhớ đến dòng viết này, nhớ lại đứa trẻ -tôi ngày xưa, tôi thấy dòng chữ như dành cho mình, -Takeichi nhìn thấu được vai diễn của Yozo còn tôi, không -ai bóc mẽ được tôi, tôi thành công làm người điên -trong mắt bạn bè và thất bại với cuộc đời mình. -Yozo lên Tokyo, học trường Mỹ Thuật tư Thục, xin vào ký -túc xá như cách chạy trốn người cha uy quyền, Yozo không -còn sắm vai hề nữa, môi trường ở thành phố quá phức -tạp Cả -trường học và ký túc xá đều như một đống rác với -những dục vọng méo mó và cái vai diễn hề gần như -toàn bích của tôi trở nên vô dụng (trang 45) -ở đó Yozo gặp Horiki, một kẻ có lối sống buông thả, -rất khôn lỏi và đồi bại, Yozo kết thân với gã bởi -gã không soi mói, không quan tâm người khác nghĩ gì làm -gì, gã dẫn cậu vào thú vui lầu xanh, cậu đắm chìm vào -nhục lạc một cách tự chủ và tự nhiên như cách người -ta vứt bỏ áo quần, thả người trong nước tắm, gột -đi mọi bụi bặm của mồ hôi, sự nhớt da hổ lốn cùng -mùi khói xe, bụi đường, những lần chạm tay vào vô -khối thứ đã in trăm dấu tay người trong thành phố. -Ngoài những nàng bán hoa chơi bời một lần thì cuộc đời -Yozo có ba người đàn bà, mỗi người đánh một dấu mốc -trong số phận Yozo. -
-Với -Tsuneko thì sự -cô độc đáng sợ vô ngôn của nàng dường như tỏa một -dòng khí lưu bao bọc rồi tan chảy cùng nỗi u uất của -tôi. Hai thân hình thoát ra khỏi nỗi bất an sợ hãi như -hai chiếc lá khô im lặng nằm trên tảng đá dưới đáy -nước sâu (trang 65) -Yozo hạnh phúc qua đêm với Tsuneko, cái chữ hạnh phúc -được dùng một lần và duy nhất trong toàn bộ ghi chép, -trong Hai -Người Điên Giữa Kinh Thành -của Nguyễn Bính, Điệp và Tuấn tương ngộ ở tư tưởng -cái đẹp hoàn mỹ không tỳ vết, tiết trinh tuyệt đối, -vừa là xử nữ lại vừa không lấm vào tình trường thì -trong Thất -Lạc Cõi Người, -Tsuneko và Yozo thu hút nhau bởi sự tương đồng về nỗi -cô đơn đầy sợ hãi, đến với nhau bằng cái mùi, cái -khí u ám, mục ruỗng chứ không phải tình yêu và chẳng -có tình yêu nào cho hai kẻ lạc đường, không tìm thấy -ai, không nhặt được gì, không thấy gì, giữa bóng tối -vô biên, hai mùi hương mò mẫm vướng vào nhau và quện -lại để không bị thoát đi, lạc lối giữa trăm nẻo -đời. Yozo gặp Tsuneko hai lần, lần thứ nhất là ở quán -ăn, hai dấu chân quện lên nhau, lần thứ hai là ở quán -cà phê đèn mờ, Tsuneko làm nhân viên phục vụ quán, bị -Horiki sàm sỡ, Yozo chìm trong rượu cho đến ngày hôm sau, -một chữ “chết” rơi khỏi miệng Tsuneko, cả hai lên -kế hoạch trầm mình, tự sát đôi dưới biển Kamakura. -Tsuneko là người đã có chồng, luôn bị bạo hành, phải -bán thân mưu sinh, nàng đã quá ngán ngẩm thế gian này -nên muốn rũ bỏ sinh mạng, một bi kịch đã trở thành -quốc nạn không cách nào sửa chữa của người Nhật, -Yozo không thật sự muốn chết, cậu tự kéo mình theo lời -nói của người tình để bám víu vào cái gì đó, “cùng -chết” với Yozo nghe như “đi chơi”, chỉ đến khi cả -hai ngồi uống sữa tươi, lúc thanh toán, trong người Yozo -chỉ còn ba xu lẻ, câu nói Chỉ -còn vậy thôi hả anh (trang 70) -của Tsuneko đã hiện hữu hóa câu nói tiền -hết thì tình cũng tan của -Yozo trước đó, đau đớn tận xương, sau cùng, Yozo vẫn -chỉ là một cậu ấm được nuôi, hai chữ cùng -chết -thành quyết -ý muốn chết, -cả hai cởi bỏ áo khoác, xếp trên cát theo nghi lễ tự -tận rồi trầm mình nhưng -nàng thì chết, chỉ có tôi được cứu -(trang -71) -câu văn gọn, ngắn, lạnh lẽo mà nặng hơn đá tảng, có -lẽ địa ngục chỉ mở cửa cho những người cùng đường, -thật sự muốn xuống và khép cửa với người cưỡng -cầu, bất đắc chí mà muốn thành ma.
-Bị -khước từ, trục xuất khỏi cõi chết, bị cảnh sát -điều tra, Yozo bị đuổi học, đến tá túc ở nhà ông -cá bơn, rồi bỏ đi, tìm đến Horiki tôi -không có bạn hữu cũng không có chỗ nào đi nữa (trang -85) -Horiki có phải bạn của Yozo, có lẽ không nhưng là nơi -cầu viện duy nhất của cậu, qua người bạn quỷ quái, -Yozo gặp Shizuko, một bà mẹ đơn thân và với mùi hương -sát gái bẩm sinh, cậu trở thành gã chồng hờ. Shizuko -giúp Yozo quay lại nghề vẽ, có công việc nhưng mọi bức -họa dù chỉn chu, tốt đến đâu cũng không thể bằng -bức ác ma tự họa chính mình. Bức tuyệt tác, là bản -chất, con người thật của Yozo đã thất lạc, mất tăm -khỏi đời nên những thứ cậu vẽ ra sau này chỉ là thứ -hình màu mè, bức tự họa của Yozo cũng như cuốn sách -để đời của nhà văn, một đời chỉ viết được một -cuốn, những gì sau này chỉ là phần thêm vào, bớt đi -hoặc bổ khuyết cho tác phẩm đỉnh cao sự nghiệp, tinh -hoa chỉ chảy một lần trong đời, chảy xong là dứt, có -chẳng chỉ chắt ra phần sái sót của tinh hoa. Shizuko và -Yozo có yêu nhau không? Với Yozo thì không, cậu muốn một -nơi náu nương trong thành phố, còn Shizuko, tình yêu và -ham muốn thể xác chỉ một nửa, phần còn lại là sự -thương hại, trên hết, cô muốn tìm một người cha cho -con gái, để có người ở bên, chơi với con, bù khuyết -cho sự thiếu vắng hình bóng người cha trong tuổi thơ -con trẻ. Shizuko vừa là người tình, vừa là vợ, cũng là -mẹ Yozo, cô thuộc tạng đàn bà Nhật Bản truyền thống, -đơn thuần, bình thường, có phần nhạt nhẽo, những -tưởng Yozo sẽ an thân trong mái nhà đó, -Shigeko -muốn cha thật sự của mình quay về cơ -(trang -94) -đó là lời khi Yozo cùng con gái của Shizuko chơi trò cầu -nguyện, lời nói ngây ngô của con bé khiến Yozo choáng -váng, té ra, cậu chỉ là sự thay thế, là kẻ tạm trú, -người thừa trong gia đình này, cha của Shigeko đã qua -đời, ông không thể quay về và Yozo sẽ mãi là cái bóng -của người cha thực sự Hạnh -phúc thực sự là hai mẹ con này đây. Một kẻ ngu ngốc -như mình chen vào giữa thế là cuộc đời hai người tán -loạn cả lên. Một hạnh phúc thật giản dị. Hai mẹ con -thật tuyệt vời. (Nếu thần linh cũng nghe thấy lời -nguyện cầu của một kẻ như tôi thì xin một lần, một -lần trong đời thôi Người hãy ban cho tôi biết thế nào -là hạnh phúc -(trang -100) -đấy là lúc Yozo say khướt trở về nhìn hé qua cánh cửa, -hai mẹ con đang đuổi bắt một con thỏ trắng. Hình ảnh -con thỏ trong mắt kẻ say có phải linh hồn người cha của -đứa trẻ, là bóng ảo của hình ảnh chính cậu hay chỉ -là cái bóng hắt ra từ ánh đèn, méo mó trong đôi mắt -say. Tình tiết trước ngưỡng cửa gợi nhớ đến truyện -ngắn Cổng -Rashomon -của Akutagawa, người Dazai ái mộ, nếu Yozo bước qua cánh -cổng, cậu vẫn được hoan nghênh, tiếp tục đóng vai -người chồng hờ, người cha tạm thời, còn khi quay lưng -bỏ đi, có nơi ở nhưng thiếu tự do, còn khi quay lưng, -bỏ đi, Yozo có tự do, cái tự do của một tha nhân không -nhà, tìm quên trong hơi rượu. Cuộc đời Yozo mâu thuẫn -giữa đi và ở, không thể hiểu thế nhân nhưng không thể -tự sinh tồn, không có tiền, đành phải tạm bợ trong -cuộc đời người khác, mối khổ lụy vì đó ngày một -nặng thêm. -
-Nếu -Tsuneko, ẩn dụ cho sự tàn úa, băng lãnh của mùa đông -thì Yoshiko là sự sống mơn mởn của mùa xuân Nhìn -gương mặt trắng trẻo của Yoshiko đang mỉm cười trong -cửa tiệm tối tăm, tôi thấy thật tôn quý sự trinh -trắng chưa biết gì đến dòng đời vẫn đục của nàng. -Cho đến bây giờ, tôi chưa lần nào ngủ với một xử -nữ trẻ trung hơn tuổi mình cả. Hãy cưới nàng đi thôi, -rồi về sau chịu nỗi sầu khổ lớn lao nào cũng được. -Niềm vui hoan lạc phóng khoáng chỉ cần trải nghiệm một -lần trong đời cũng đủ. Cái vẻ đẹp trinh trắng kia -tôi nghĩ chỉ là cảm giác huyễn hoặc của những thi -nhân ngu ngốc, nào ngờ lại hiện diện nơi đây, giữa -trần gian này -(trang -108) -chân dung của Yoshiko đối lập với Tsuneko, đời một -người đàn ông, sa sút và bi lụy đến đâu, ngụp trong -đêm đen lâu nhường nào đều có thể thay đổi khi gặp -một cô gái, người sẽ đuổi hết mây đen trong đời -ta, đáng lẽ cô gái nhỏ, tuổi 17, 18 sẽ là cứu cánh -cho cuộc đời Yozo, nhưng, -chữ nhưng -không mang tính ngắt nhịp, do dự, chưng hửng cầm chừng -cho một sự thật cay đắng, chữ nhưng -tôi -viết là một tuyên bố về tương lai đã định sẵn ngay -ở phút Dazai khắc họa hình ảnh của Yoshiko trong mắt -Yozo. chưa -lần nào ngủ với một xử nữ trẻ trung hơn tuổi -mình…Niềm vui hoan lạc phóng khoáng chỉ cần trải -nghiệm một lần trong đời cũng đủ hai -câu trong một đoạn đã làm lộ tâm can của Yozo, cái đẹp -nào trong mắt cậu cũng là lạc dục, cái đẹp đã vướng -vào ái lạc sớm muộn gì cũng tàn úa. Việc Yoshiko bị -điếm nhục bởi một một gã thương nhân xa lạ đâu -phải lỗi của cô, do cô quá cả tin mới ra nông nỗi. -Nếu bức tranh tự họa của Yozo khi ở quê nhà là khuôn -mặt địa ngục thì cảnh Yoshiko bị xâm hại là địa -ngục nhìn qua cánh cửa. Horiki chứng kiến tất cả, im -lặng, mặc mọi sự rồi gọi Yozo xuống chứng kiến, cả -hai khựng lại, sững sờ, Horiki ra về, Yozo tháo chạy lên -sân thượng, từ đêm đó tóc Yozo ngả bạc. Câu văn -chẳng cần sự ám gợi suồng sã, miêu tả dài dòng mà -sơ giản, vô thanh, điểm vài nét bút đã họa được sự -lạnh lẽo của địa ngục băng không -phải thân xác Yoshiko bị điếm nhục mà việc niềm tin -của Yoshiko bị băng hoại đối với tôi là một nỗi đau -lớn tới mức mà từ đó về sau tôi cảm thấy mình -không thể sống nổi nữa (trang 121). -Mối quan hệ của Yozo với Tsuneko là cảm thức tương -ngộ, ở Shizuko là mong muốn về một mái nhà, còn Yoshiko -là sự quay về, làm lại từ đâu, lúc Yoshiko bị hãm -nhục thì nơi neo đậu cuối cùng của Yozo cũng rệu rã, -Yoshiko và Yozo nhìn nhau với mặc cảm tội lỗi, cái mặc -cảm mặc định trong im lặng phá hủy sợi dây neo hai -người lại với nhau. -
-Đỉnh -điểm của tiểu thuyết là lúc anh trai Yozo đến báo tin -cha đã mất Cái -sự tồn tại đáng sợ kia lúc nào cũng phập phồng trong -ngực tôi đã mất và tôi cảm giác như cái bình chứa -đau khổ của tôi đã trở nên trống rỗng. Thậm chí tôi -đã nghĩ rằng cái bình khổ đau của tôi sở dĩ nặng -như thế là bởi vì cha tôi chăng? Quả thật tôi thấy -trống trải. Và rồi thậm chí tôi mất đi luôn khả năng -đau khổ. (trang 137) -Nỗi ám ảnh, ghì nặng một khi đã bén sâu vào tim cốt -sẽ trở thành phần quan trọng của cơ thể, nếu bộ -phận đó đột ngột dứt ra thì sinh khí chảy hết ra -ngoài, trong Thiên Long Bát Bộ, lúc Tảo Địa Tăng giết -Mộ Dung Bác thì Tiêu Viễn Sơn không thấy vui, ông sững -sờ, lòng vẫn nặng trĩu mối thù dù kẻ thù đã nằm -xuống, không vợ không còn nhà không có nơi để đi, tình -cảnh của Yozo và tiêu Viễn Sơn dù khác nhau nhưng mang -chung nỗi khủng hoảng chơi với mất lý tưởng. Lý tưởng -của Yozo, theo tôi là thoát khỏi cái bóng lớn của người -cha, lý tưởng của Tiêu Viễn Sơn là trả thù kẻ đã -hãm hại gia đình mình, thời khắc lý tưởng tiêu tan thì -phần đời đặt cược cũng vong theo. Viện điều dưỡng -là nơi chốn sau cùng của Yozo nhưng cậu đã kiệt quệ, -buông lơi tất thảy không -hạnh phúc không bất hạnh. Tất cả rồi sẽ trôi qua -(trang 139) -là cam chịu, là thất bại phủ phục, mặc tình trôi đâu -thì trôi, tôi không dám chắc, Yozo đã trải qua 3 giai -đoạn, là tội nhân sau cái chết của Tsuneko, là cuồng -nhân sau lần Yoshiko bị hại, rồi thành phế nhân khi hay -tin cha mất.
-Nhiều -năm sau, đọc lại, cụ thể là bây giờ, khi tôi viết -những dòng này vẫn phải thở dài cho số phận của Yozo -cũng là số phận của Dazai. Sẽ nhiều người, trong đó -có tôi oán trách nhà văn đã tạc ra một nhân vật quá -yếu đuối và hèn nhát, mọi bi kịch đều từ Yozo mà -ra, nếu cậu dũng cảm, can trường thì chuyện đã khác, -thế nhưng Thất -Lạc Cõi Người là -tiểu thuyết tự truyện, Dazai viết sách từ chính đời -ông, ông đã sống cuộc đời như vậy nên không thể -thay đổi, sửa chữa, và chính điều đó đã hình thành -một cuốn sách kinh điển về nỗi buồn và sự tự hủy. -Nước Pháp có Người -Xa Lạ -thì Nhật Bản có Thất -Lạc Cõi Người, -cả hai đều viết về sự phi lý, không hiểu được -mình, được viết với văn phong sơ giản, lạnh lẽo, văn -Camus gọn, thô, dửng dưng nhưng vẫn phảng phất sự tỉnh -táo còn văn Dazai mờ ảo, bảng lảng, trôi dạt như con -đò trôi trên sông giữa cơn mưa kéo sương, tiếng chim -bay lạc đàn lẫn vào tiếng thác đổ, đó là chất văn -chương đặc sệt Châu Á. -
-Thất -Lạc Cõi Người -là cuốn sách để đời mà Dazai muốn viết, cũng là cuốn -sách tôi mong mỏi tìm và đã tìm thấy, tôi nhìn thấy -quá nửa con người mình trong đó, nhìn để thấy, thấy -để sợ, tỉnh táo mà thoát khỏi sắc cảnh bi thương, -thứ vừa là là xúc tác sáng tạo vừa là chất độc hủy -hồn. Dazai đã viễn cổ cả trăm năm, sách của ông vẫn -được đọc cho đến bây giờ, chẳng ai vì đọc ông mà -tự sát, chỉ có sự yêu mến, suy tư cho phận người -phảng phất chút mình. Còn tôi, đọc lại Thất -Lạc Cõi Người thay -cái khấn đầu và viết về ông như thắp nén hương, vái -lạy ông từ xa. -
-
-
-
-
-
Tru -Sa
-_______________
-(*) -Chú thích của Diễn Đàn: -“Thất lạc cõi người” tức “Nhân gian thất cách”, -(phiên âm từ人間失格) -tên chữ Hán cho nguyên tác cuốn tiểu thuyết tiếng Nhật -của tác giả Ningen -S hikkaku. -Đây là một tiểu thuyết nổi tiếng đã được dịch -sang cả tiếng Anh lẫn tiếng Pháp. Bản dịch tiếng Việt, -được nhà văn Tru -Sa -giới thiệu trong bài này, mang tên “Thất lạc cõi -người”, là bản dịch của -Hoàng Long, -nhà nghiên cứu văn hóa, dịch thuật và giảng dạy văn -học Nhật tại ĐH Sư Phạm TP-HCM.
-Bản -dịch tiếng Pháp : La -déchéance d’un homme -Dịch giả Gaston Renondeau NXB Gallimard (1990)
-Bản -dịch tiếng Anh: -No -Longer Human -Cùng tên nhưng từ hai dịch giả khác nhau trong hai thời -gian khác nhau:
--No -Longer Human: Donald Keene (1959)
-No -Longer Human: Juliet Winters Carpenter (2024)
-
-
-
-
-